مواردى که شرکت در نماز جماعت واجب است
مواردى که شرکت در نماز جماعت واجب است
1. کسى که نذر يا عهد کرده يا قسم خورده که همه نمازها يا نماز خاصى را به جماعت بخواند، بايد به آن عمل کند، ولى اگر تخلف کند نمازش صحيح است و بايد کفاره بدهد.
2. اگر کسى مبتلا به وسواس در نماز باشد به گونهاى که اگر بخواهد دست از وسواسى بردارد چارهاى جز شرکت در نماز جماعت ندارد، شرکت در نماز جماعت بر او واجب است.[1]
3. اگر پدر يا مادر به فرزند خود امرکند که نماز را بهجماعت بخواند چون اطاعت امر پدر و مادر واجب است، بنا بر احتياط واجب بايد نماز را به جماعت بخواند.[2]
4. کسى که برخى از قرائت يا اذکار نماز را به طور صحيح نمىداند و قدرت بر ياد گرفتن آن دارد، اما وقت نماز تنگ شده وفعلًا نمىتواند ياد
احکام دو دقيقه اى، ص: 58
بگيرد، در اين صورت بايد آن نماز را با جماعت بخواند و براى نمازهاى بعدى قرائت نماز را تصحيح نمايد.[3]
اقتدا در حال رکوع
هنگامى که امام جماعت در رکوع است و مأموم به او اقتدا مىکند، يکى از اين حالتها پيش مىآيد:
1. پيش از تمام شدن ذکر رکوع امام جماعت، به رکوع امام مىرسد. در اين حال نمازش به جماعت صحيح است.[4]
2. هنگامى به حد رکوع مىرسد که ذکر رکوع امام جماعت تمام شده ولى هنوز امام در رکوع است نمازش به جماعت صحيح است.[5]
3. مأموم بهرکوع مىرود ولى به رکوع امام نمىرسد و يا شک مىکند که رسيده يا نه، در اين صورت نمازش به طور فرادى صحيح است و بايد آن را تمام کند و طبق نظر اکثر مراجع نماز را اعاده نمايد.[6]
4. اگر موقعى که امام در رکوع است اقتدا کند و پيش از آن که به اندازه رکوع خم شود، امام سر از رکوع بردارد، مىتواند نيت فرادى کند يا صبر کند تا امام براى رکعت بعد برخيزد و آن را رکعت اول نماز خود حساب کند.[7]
احکام دو دقيقه اى، ص: 59
ولى اگر برخاستن امام به قدرى طول بکشد که نگويند اين شخص نماز جماعت مىخواند، بايد نيت فرادى نمايد.[8]
آية الله فاضل: جماعتش باطل است ولى نماز او به صورت فرادى صحيح است و لذا آن را رکوع رکعت اول حساب کند و نماز خود را ادامه دهد، هرچند احتياط مستحب اعاده است.
آية الله سيستانى: مىتواند نماز را فرادى تمام کند و مىتواند براى رسيدن به رکعت بعد نماز را قطع کند.
آية الله مکارم: نمازش را بهطور فرادى تمام کند و بنابر احتياط واجب اعاده نمايد.[9]
آداب نماز جماعت
لازم است در نماز جماعت به نکات زير توجه شود:
1. صفهاى نمازجماعت بايد منظم باشد، بهطورىکه پاها و شانههاى مأمومين در يک خط قرار گيرند.[10]
2. تا امام جماعت تکبيرة الاحرام را گفت، مناسب است همه اقتدا کنند.[11]
3. مأموم نبايد زودتر از امامجماعت به رکوع و سجده برود و کارهاى ديگر نماز را انجام دهد.[12]
احکام دو دقيقه اى، ص: 60
4. اگر در صف جلو جا هست، مکروه است نمازگزار در صفهاى بعد قرار گيرد.[13]
5. سمت راست امامجماعت با فضيلتتر از طرف چپ وى است.[14]
6. براى مأمومين مستحب است بعد از «ولاالضالين» و قبل از آغاز سوره، «الحمدلله رب العالمين» بگويند.
7. مستحب است امام «سمع الله لمن حمده» بگويد و مأموم «ربنا لک الحمد».[15]
8. مأموم اندکى پس از امام به رکوع و سجده برود نه همزمان يا زودتر.[16]
9. مستحب است امام در وسط صف بايستد و اهل علم و کمال و تقوا در صف اول بايستند.[17]
10. نافله خواندن زمانى که امام شروع به اقامه مى کند، مکروه است.
11. مکروه است مأموم ذکرهاى نماز را طورى بگويد که امام بشنود.[18]
احکام دو دقيقه اى، ص: 61
[1] ( 2). همان، ج 1، ص 797، م 1405.
[2] ( 3). همان، م 1406.
[3] ( 1). توضيح المسائل مراجع، م 1406.
[4] ( 2). همان، م 1427.
[5] ( 3). همان.
[6] ( 4). همان، م 1427 و 1428.
[7] ( 5). همان.
[8] ( 1). توضيح المسائل مراجع، م 1429.
[9] ( 2). همان، ص 808.
[10] ( 3). همان، ج 1، ص 803، م 1483.
[11] ( 4). همان.
[12] ( 5). همان.
[13] ( 1). توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 803، م 1488.
[14] ( 2). وسائل الشيعه، ج 2، ص 160؛ عروة الوثقى، ج 1، فى مستحبات الجماعة، الخامس.
[15] ( 3). وسائل الشيعه، ج 6، ص 322.
[16] ( 4). همان، ج 5، ص 422.
[17] ( 5). توضيح المسائل مراجع، م 1482.
[18] ( 6). همان، م 1489.