آب بازی، آموزش دهندهای چند کاره ارسال شده توسط hasani در تاریخ پنجشنبه, 1391/02/28 - 15:57 بازي کود
آب بازی، آموزش دهندهای چند کاره
ارسال شده توسط hasani در تاریخ پنجشنبه, 1391/02/28 - 15:57
- بازي کودکان

بازی با آب یکی از بهترین، اساسیترین و لذتبخشترین کارهایی است که کودکان انجام میدهند. آب جذبهای سحرآمیز برای آنها دارد. کودکی که با آب بازی میکند، در حال یادگیری علت و معلول، گرما و سرما، جاری شدن و فرو رفتن در سرزمین است. این کودک پس از آنکه به عنوان موجودی کوچک در دنیای بزرگ، یک روز سخت را پشت سر گذاشت، با آب بازی آرامش مییابد.
آب بازی باعث تسکین عصبانیتهای کودک شده و کودک از طریق آن از ناراحتیها، فشارها و تنشها رهایی یافته و احساس آرامش میکند. چون کودکان آب بازی را بسیار دوست دارند از این طریق میتوان مفاهیم و مطالب بسیاری را به آنها آموخت و موجبات رشد مهارتها و تواناییهای مختلف آنها را فراهم ساخت.
رشد تواناییها و مهارتهای مختلف کودکان به وسیله آب بازی:
الف) رشد خلاقیت و ابتکار:
آب بازی کمک میکند تا بچهها افکار خلاقشان را رشد بدهند. از آنجا که آب بازی جذابیت بسیاری برای کودکان دارد، آنها ساعتها وقتشان را صرف آن میکنند. والدین و مربیان میتوانند به وسیله بازیهای متنوع و از طریق پرسشهای مختلف، تفکر خلاق را درکودکان پرورش دهند.
بعضی از پرسشهای پرورش دهنده خلاقیت در کودکان عبارتند از:
1- چه چیزهایی در آب شناورند و چه چیزهایی زیر آب میروند؟
2- چطور باران و برف در آسمان شکل میگیرد؟
3- چه چیزهایی با آب میپزند؟
بعضی از بازیهای پرورش دهنده خلاقیت عبارتند از:
1- اشیا گوناگونی به کودک بدهید که آن را داخل آب قرار داده، ببیند که آیا فرو میرود یا روی آب شناور میماند و درباره آن صحبت کنید «چه اتفاقی میافتد؟» «اوه نگاه کن روی آب ایستاده شنا میکند» «نگاه کن، آن یکی پایین رفت، زیر آب»
2- دو ظرف هم حجم با شکل ظاهری متفاوت انتخاب کنید یکی از ظرفها را پر از آب کرده و آب را در ظرف دیگری بریزید تا کودکان متوجه حجم یکسان هر دو ظرف شوند.
ب) رشد شناختی:
کودکان بر اثر کسب تجربه با آب بازی یاد میگیرند که بعضی اشیا در آب فرو رفته و بعضی روی آن شناور میمانند (سنگ، چوب، پلاستیک، فلز و...) بعضی اجسام مثل: اسفنج، پارچه و کاغذ آب را به خود جذب میکنند و بعضی مثل پلاستیک آب را اصلا به خود جذب نمیکنند. کودک از طریق آب بازی با منابع آب مانند: چشمه، قنات، رود، دریا و دریاچه آشنا میشود.
ج) رشد عاطفی و هیجانی:
کودکان عاشق آب بازی هستند. در آب بازی کودکان آرامش یافته و احساس قدرت میکنند. آب بازی باعث برانگیختن کنجکاوی کودکان شده و از نظر عاطفی به رایشان ارضاء کننده است.
د) رشد گویایی و افزایش گنجینه واژگان:
زبان جزیی از وجود هر شخص میباشد و محتوای زبانی نه تنها برای ارتباط بلکه برای کمک به تفکر فرد مهم است. کودکان از طریق آب بازی با واژههای جدیدی آشنا میشوند که کمک به تقویت گنجینه لغات آنها مینماید و مفاهیم زیادی مانند: شنا کردن، ریختن، شناور شدن، زیر آب رفتن، موج، برف، رود، یخ، دریا و... را یاد میگیرند.
ه) ایجاد هماهنگی بدنی:
کودک میآموزد که هنگام پر کردن دو ظرف هماهنگی چشم و دست لازم است. تسلط بر حرکات ظریف در یادگیری برای ریختن، فشار دادن، تعادل و... یکی از ویژگیهای آب بازی است.
و) رشد اجتماعی:
کودکان به هنگام آب بازی یاد میگیرند که چطور با دیگران رابطه برقرار کنند و به وسیله آب بازی حس تعاون، همکاری، مشارکت، اطاعت از قوانین و مقررات بازی، رعایت نوبت و انعطاف پذیری را یاد میگیرند.
مکان آب بازی:
آب بازی را میتوان در فضای باز و بسته انجام داد. آب بازی در فضای باز راحتر است. در غیر اینصورت در فضای بسته باید کفپوش مناسبی مورد استفاده قرار گیرد. موزاییک، آسفالت یا کاشی مشبک (حجم دار) میتواند مفید باشد، زیرا در صورت خیس شدن میتوان به آسانی آن را خشک کرد. محل آب بازی باید جایی انتخاب شود که مقدار آب ریخته شده از ظرف به داخل چاه فاضلاب برود (کف اتاق یا محل آب بازی باید چاه فاضلاب داشته باشد).
ظرف مخصوص آب بازی باید در کنار لولههای آب باشد تا برداشتن آب آسانتر باشد. اگر آب بازی به صورت شنا یا دست و پا زدن نباشد، پیش-بندهای پلاستیکی برای محافظت لباس کودکان بهترین وسیله است، بهتر است پیراهن کودکان آستین کوتاه باشد تا کودک راحتتر بازی کند.
وسایل آب بازی کودکان:
1- طشت بزرگ یا وان حمام پر از آب.
2- نی نوشابه، آبپاش، لوله، قیف (وسایلی که آب در آنها نمیماند)
3- انواع بطریهای خالی پلاستیکی مانند: بطری شامپوف مایع ظرفشویی، قوری پلاستیکی و ... (وسایلی که وقتی داخل آب قرار میگیرد حباب ایجاد میکند)
4- همزنهای پلاستیکی، سرنگهای بدون سر سوزن، قطره چکان، رنگهای خوراکی به منظور تغییر رنگ آب.
5- اسفنج، دستمال کاغذی، قرقره، قاشق و انواع وسایل و اسباب بازیهایی که در آب فرو رفته و یا روی آن شناور میمانند.
6- عروسک، لباس و پارچه برای شست و شو و چگونگی شستن و نظافت اعضای بدن.
7- صابون یا پودر لباسشویی برای تولید کف و انجام بازیهای متفاوت با آن.
راههای بازی با آب:
راههای متنوعی برای بازی با آب وجود دارد که در ذیل به اختصار به چند نمونه اشاره میکنیم:
1- یک ظرف بزرگ پر از آب با تعدادی اسباب بازی برای کودکتان در نظر بگیرید تا بتواند تجربیاتی با عروسک پلاستیکی شناور و ماشین کوچک غیر شناور، یک تکه چوب، یک تکه صابون و چند قطعه یخ شناور داشته باشد.
2- یک تنگ پلاستیکی شفاف را پر از آب کنید و به کودک نشان دهید که از پشت تنگ آب، دستهایش چقدر بزرگ دیده میشوند.
3-چندین ظرف پلاستیکی کوچک را با آب رنگی پر کرده و در فریزر بگذارید تا یخ ببندند. این یخها میتوانند به منزله آجرهایی در قلعه برفی باشند یا میتوانند به آرامی در وان یا استخر آب شوند.
4- از ظروف مخصوص اسپری برای آبپاشی کردن میتوانید استفاده کنید.
کودک میتواند برای مثال قسمتی از دیوار خانه را رنگ بزند یا با آبپاش یا اسپری، چمنها و گیاهان را آبیاری کند.
نکات ایمنی برای آب بازی:
1- کودکان خردسال معمولا در آبی به عمق کم نیز ممکن است غرق شوند، وقتی آنها در کنار هر نوع آب از وان حمام گرفته تا حوض، از جوی گرفته تا استخر و حتی وقتی کنار آکواریوم هستند، آنها را زیر نظر بگیرید.
2- از ظروف نشکن برای آب بازی استفاده کنید، هرگز ظرفی با جنس شیشه، سرامیک، سفال یا چینی و سایر مواد شکننده به کار نبرید.
3- برای نگهداری و مراقبت از بچههای خردسال هرگز به کودکان بزرگتر اعتماد نکنید.
4- حتی بهترین شناگران بزرگسال نیز ممکن است دچار گرفتگی عضلانی شوند، از این رو احتیاط را رعایت نموده و مراقب باشید تا آنها دچار حادثه نشوند.
5- هیچ کودک زیر 8 سالی نباید بدون حضور بزرگتر وارد آب شود.
6-در کنار سواحل دریا مراقب کودکان باشید، حتی اگر شناگران قابلی هستند، به آنها اجازه ندهید بدون همراهی شما وارد آب شوند.
7- وان یا ظرف آب بازی را بعد از اتمام بازی همراه با کودک خالی کنید. تمیز کردن این ظروف قسمتی از مکاشفه کودک است. همراه با او خالی شدن آب را ببینید وشگفتزده شوید.
8 - شنا کردن را هر چه زودتر به کودک بیاموزید و به یاد داشته باشید حلقه-های بادی و کمربندهای نجات الزاماً جلوی غرق شدن کودک را نمیگیرند.
محبوبه فیض نژاد-کارشناس ارشد پیش از دبستان و مدرس دانشگاه علامه طباطبایی (ر(ه
منبع : مجله موفقیت