#در_محضر_بهجت ۴۳ ؛ سه پله سیر و سلوک
#در_محضر_بهجت ۴۳ ؛ سه پله سیر و سلوک
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلمان عزیز.
پای درس اخلاق آیتالله بهجت رضوان اللّه علیه نشسته ایم.
علمای اخلاق میفرمایند : برای طِیّ مدارج معنوی و سیر و سلوک باید سه تا پله را پشت سر بگذاریم.
پلهی اول این است که در ابتدایِ روز مشارطه داشته باشیم.
با خودمان شرط کنیم که چشممان نامحرمی را نبیند، با زبانمان دلی را نشکنیم غیبتی نکرده باشیم، با دستمان به کسی ظلمی نکرده باشیم، در طول روز هم مُراقبه داشته باشیم تا این اتفاق بیفتد.
در انتهای روز محاسبه کنیم تا ببینیم چقدر موفق بودیم؟
اگر موفق بودیم این کار را ادامه بدهیم.
اگر موفق نبودیم خودمان را مؤاخذه کنیم و تلاش کنیم در روز آینده این گناهان را انجام ندهیم.
آیتالله بهجت درباره مُراقبه میفرمودند : مُراقبت کنیم گناه نکنیم. اگر گناه میکنیم حقّ الناس نباشد. اگر حق الناس بود تا قبل از اینکه از دنیا برویم جبران کنیم و رضایتِ شخصی را که به او ظلم کردیم به دست بیاوریم. [1]
خداوند متعال قسم یاد کرده که « وَ عِزَّتی وَ جَلالِی ، لا یجُوزُنی ظُلْمُ ظالِمٍ » [2] به عزت و جلالم قسم میخورم که از ظلم هیچ ظالمی نگذرم مگر اینکه آن مظلوم از حق خودش بگذرد.
و در روز قیامت گاهی اوقات مظلوم برای اینکه از حق خودش بگذرد از حسنات و ثوابهای ظالم میگیرد تا او را ببخشد.
به همین خاطر میفرمودند : سعی کنید در دنیا جبران کنید که جبران در برزخ و قیامت بسیار سخت میشود.
ایشان میفرمودند : از بین مشارطه، مراقبه و محاسبه، مهمترین آنها محاسبه است.
ایشان میفرمودند : « ما باید اهل محاسبه باشیم حتی اگر خطاهایمان را جبران نکنیم. ممکن است روزی بیاید که به فکرمان بیفتد که اشتباهاتمان را تدارک کنیم و جبران کنیم ». [3]
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند : « مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ سَعِد » [4]یعنی اگر کسی فقط و فقط اهل محاسبهی نفس باشد خوشبخت میشود.
این محاسبهی نفس به مرور او را به سوی مشارطه و مراقبه خواهد کشید.
[1] شخصی از آیتالله بهجت رضوان اللّه علیه درخواست دستوری فرمودند. آقا که همیشه مشغول ذکر بودند، سر بلند کردند و فرمودند : « تا میتوانید گناه نکنید » سپس سر به زیر انداختند و مجدّداً مشغول ذکر شدند.
بعد از چند لحظه سر بلند کردند و فرمودند : « اگر احیاناً گاهی مرتکب شدید سعی کنید گناهی که در آن حقّالناس است نباشد ». باز سر به زیر انداخته و مشغول ذکر شدند.
و بعد از چند لحظه باز سر بلند کردند و برای سومین بار فرمودند : « اگر گناه مرتکب شدید که در آن حقّالناس است سعی کنید در همین دنیا آن را تسویه کنید و برای آخرت نگذارید که آن جا مشکل است. » . ( کتاب فریادگر توحید، ص ٢١٨ )
[2] المحاسن، ج 1، ص 7.
[3] آیتالله بهجت رضوان اللّه علیه : ما باید اهل محاسبه باشیم، هرچند اهل توبه نباشیم و تدارک نکنیم، خود محاسبه مطلوب است.
اگر بدانیم فلان روز حسینی و فلان روز یزیدی هستیم، بهتر از این است که اصلاً ندانیم یزیدی هستیم یا حسینی.
سرانجام ممکن است روزی به خود بیاییم و بخواهیم تدارک ( جبران ) کنیم. ( بهجتالدعاء، ص ١۴۴ )
[4] تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص 236.