#همنشین_خدا 88 ؛ نام زیبای خدا

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم که شما و خانواده محترم‌تان صحیح و سالم باشید.

می‌خواهم یک خاطره برایتان تعریف کنم.

روی صندلی هواپیما نشستم به نفر کناری که یک شخص تحصیل کرده و با کلاسی بود گفتم ؛ سلام. گفت : درود بر شما !

گفتم : چرا نگفتی سلام؟ گفت عرب‌ها‌‌ می‌گویند سلام ! ما فارس هستیم ، عرب که نیستیم !

چیزی نگفتم ، بعد از چند دقیقه خوراکی به او تعارف کردم ، گفت مرسی. گفتم : فرانسوی‌ها‌‌ می‌گویند مرسی ! ما فارس هستیم ، فرانسوی که نیستیم ! بگو سپاسگزارم ! سکوت کرد.

گفتم برادر عزیز! جناب آقای دهخدا در فرهنگش‌‌ می‌گوید : ما فارس ها از ۸۲۰ کلمه فرانسوی استفاده می‌کنیم ! مثلِ اتوبوس ، آمبولانس ، اورژانس ، آژانس. [1]

اگر واقعاً پاسدارِ زبان فارسی هستی مجموعه این 820 کلمه را پیدا کن و واژه معادل فارسی آنها را پیدا کن و آنها را در سخن گفتن به کار ببر !

بعضی‌ها دشمن اسلام هستند. با زبان عربی که زبان اسلام است دشمنی می‌کنند ، دشمنی شان را آنجا نشان‌‌ می‌دهند.

اما چون عاشقِ اروپا و غرب هستند واژه‌های فرانسوی و انگلیسی را با افتخار استفاده می‌کنند و وقتی آن کلمات را‌‌ می‌گویند ، یادشان‌‌ می‌رود که ما فارسی هستیم !

مواظب باشیم شما از آن افراد نباشیم.

به او گفتم ؛ سلام با درود چهار تا تفاوت دارد :

یک. سلام ، نام زیبای خداست. [2] و وقتی ما‌‌ می‌گوییم « سَلامٌ علیکم » یاد خداوند هم می‌افتیم اما درود نام خداوند نیست.

دو. جوابِ سلام واجب هست اما جواب « درود » نه ! ما حتی اگر داخل نماز باشیم و با خداوند صحبت‌‌ می‌کنیم کسی به ما سلام کند ، واجب است سخن خود را با خداوند قطع کنیم و جواب سلامش را بدهیم.

اما بیرون از نماز هم اگر کسی بگوید درود بر شما ، جوابش واجب نیست.

سه. سلام دعا هست. یعنی من سلامتی جسم و جان در دنیا و آخرت را از خداوند می‌خواهم. اما « درود» دعا نیست. ببینید !

درود باید در جایی استفاده شود که طرف مقابل ما کار خوبی انجام داده و ما می‌خواهیم از او قدردانی کنیم ، به او آفرین بگوییم. [3]

وقتی دو مسلمان به هم می‌رسند هنوز طرف مقابل کاری انجام نداده استفاده از واژه درود استفاده دقیقی نیست.

چهار. واژه سلام واژه‌ای است که همه مسلمان‌ها هر کجای دنیا باشند این واژه را می‌شناسند. یعنی شعار جهانی مسلمان‌هاست. وقتی به آنها می‌گویید « سلام » منظورت را متوجه می‌شوند ولی وقتی به آنها‌‌ می‌گویید « درود بر شما » نیاز به ترجمه دارد.

به او گفتم خداوند خیلی دوست دارد و اصرار دارد مسلمان‌ها هنگامی که به هم می‌رسند ، از واژه « سلام » استفاده کنند. دلیل من این است که خداوند روزانه پنج نماز بر همه مسلمان‌ها واجب کرد و در انتهای نماز سه بار واژه « سلام » را قرار داده است.

« اَلسَّلامُ عَلَیْکَ اَیُّها النَّبِىُّ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَکاتُهُ * اَلسَّلَامُ عَلَینَا وَ عَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِین‏ * اَلسَّلاَمُ عَلَیکمْ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَکاتُه »

تا مسلمان‌ها یاد بگیرند ، تمرین کنند و تکرار کنند که وقتی به هم می‌رسند ، از این واژه استفاده کنند.

آقا امام باقر علیه السلام فرمودند : « إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ إِفْشَاءَ السَّلَام‏ » [4]

خدا دوست دارد واژه سلام بین مسلمان‌ها پخش شود و استفاده شود.

ما هم طرفدار زبان فارسی هستیم و علمای ما می‌فرمایند : تعقیبات نماز ، دعای کمیل و ادعیه مختلف را شما به هر زبانی که خواستید‌‌ می‌توانید ، بخوانید ولازم نیست حتماً عربی باشد !

اما واژه « سلام » واژه ای است که خداوند دوست دارد همه این را استفاده کنند.

[1] تعداد لغات فرانسوی در زبان فارسی در لغتنامه دهخدا نزدیک به ۸۲۰، فرهنگ معین ۱۷۰۰، فرهنگ عمید ۱۶۰۰ است.

[2] هُوَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِک الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیمِنُ ... (سوره حشر ، آیه ۲۳)

[3] درود به هنگامی بیان می‌شود که یکی از طرفین، کاری بزرگ یا پسندیده و شایسته انجام داده باشد و طرف دیگر در مقام بزرگداشت و قدردانی و آفرین‌گویی به او «درود» گوید. در نتیجه، گویندهٔ درود تنها یکی از طرفین است و برخلاف سلام نیاز به جواب متقابل ندارد.

سلام را به هر کس می‌توان گفت اما درود را به هر کس نمی‌توان گفت و همیشه و همواره نیز به یک شخص نمی‌‌توان گفت.

در متون ادبیات فارسی و از جمله در آثار فردوسی، نظامی گنجوی، ناصرخسرو، اسدی توسی، خاقانی، سعدی، دقیقی و کسایی مروزی، واژه درود دقیقاً معادل و هم‌معنای با سلام نیست؛ بلکه همتراز با «آفرین»، «تهنیت»، «تحیت» و «صلوات» است. ( مقاله رضا مرادی غیاث آبادی با عنوان در تفاوت سلام و درود )

[4] بحار الأنوار ، ج‏75، ص 181.