#همنشین_خدا 57 ؛ نوک قله ، ته چاه

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز.

دعا می‌کنم قلبِ من و شما از خداوند پُر باشد و از شیطان خالی.

می‌دانستید خداوند و شیطان مثلِ نوک قله و ته چاه می‌مانند ، به هر کدام نزدیک بشویم از آن یکی دور می‌شویم.

می‌خواهم نزدیک‌ترین حالت بندگان به خداوند و به شیطان را با هم مرور کنیم.

در ملاقاتی که شیطان با حضرتِ نوح داشت به او گفت : « سه جا حواست به من باشد ، چرا که نزدیک‌ترین حالت‌ را به انسان‌ها دارم »

اول : « اِذا غَضِبْتَ » وقتی رگ گردنت باد‌‌ می‌کند و عصبانی می‌شوی و جوش می‌آوری حواست به من باشد.

پیامبر فرمودند صلی الله علیه و آله هنگامی که خشمگین شدی با توجه بگویید : « أعوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیمِ » به خداوند به پناه ببرید تا از خشم و غضب دور باشید. [1]

دوم : « اِذا حَکمْتَ » وقتی قضاوت می‌کنی مثلاً وقتی دو دانش آموزت دعوا کردند و پیش شما می‌آیند تا شما قضاوت کنی حق با کدام است خیلی باید مراقب باشی.

سوم : وقتی با نامحرمی خلوت کردی و نفر سومی وجود نداشت. [2]

داستان برصیصای عابد را بخوانیم که هفتاد سال عبادت خداوند کرد و « مُستجابُ الدَّعوه » بود شیطان با این شیوه او را جهنمی کرد. [3]

الان ممکن است خلوت زن و مرد نامحرم در فضای مجازی پیش بیاید. اصلاً ارتباطِ با نامحرم خطرناک است مثلاً آقا معلم مواظب باشد با مادرِ دانش آموز شوخی نکند ، بیش از اندازه صحبت نکند. خانمِ معلم مواظب باشد ارتباطش با همکار مردش صمیمی نشود ، لبخند بی‌جا به او نزند.

خُب حالا نزدیک‌ترین حالت ما به خداوند چه زمانی است؟ دو مورد را بیان می‌کنم :

یک. زمانی که شکم خالی و معده سبک می‌شود ، « اذا خفَّ بطنه » [4]

به ما فرمودند اگر دوست دارید از حوزه نفوذ شیطان خارج شوید روزه بگیرید چون‌ هنگام روزه شکم ما سبک می‌شود. [5]

دو. در سجده

امام صادق فرمودند : « اُدْعُ وَ أَنْتَ سَاجِدٌ ؛ فَإِنَّ أَقْرَبَ مَا یکونُ الْعَبْدُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ سَاجدٌ »

در سجده هم دو عمل باعث می‌شود از آن جایی که هستیم به خداوند باز هم نزدیک‌تر شویم.

یک. سجده ما مخفیانه باشد. [6]

دو. در سجده دعا بخوانیم مثلاً صلوات بفرستیم یا حاجت‌های خود را از خداوند بخواهیم.

بیاییم سجده‌هایمان را هر چند با یک ذکر بیشتر طولانی‌تر کنیم.

در روایت است که وقتی شیطان نمازگزار را در حال سجده می‌بیند ناله‌اش بلند می‌شود و می‌گوید : « یا وَیلَاهْ أَطَاعَ وَ عَصَیتُ وَ سَجَدَ وَ أَبَیت‏ » [7]

او اطاعت کرد من مخالفت کردم، سجده کرد من سجده نکردم.

چون گذارد مؤمنی سر بر سجود * می‌زند فریاد شیطانِ عنود

که ز ترکِ فعل سجده‌ی کردگار * من شدم مَردود او شد رستگار


[1] لَو یقولُ أحَدُکم إذا غَضِبَ «أعوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیمِ» ذَهَبَ عَنهُ غَضَبُه‏. ( نهج الذکر، ج‏3، ص 258)

[2]شیطان گفت : اذْکرْنِی فِی ثَلَاثَةِ مَوَاطِنَ فَإِنِّی أَقْرَبَ مَا أَکونُ إِلَى الْعَبْدِ إِذَا کانَ فِی إِحْدَاهُنَّ اذْکرْنِی إِذَا غَضِبْتَ وَ اذْکرْنِی إِذَا حَکمْتَ بَینَ اثْنَینِ وَ اذْکرْنِی إِذَا کنْتَ مَعَ امْرَأَةٍ خَالِیاً لَیسَ مَعَکمَا أَحَدٌ. ( الخصال، ج‏1، ص 133)

[3] (تفسیر نمونه، ج 23، ص544)

[4] أقرَبُ ما یکونُ العَبدُ مِن اللّه ِ جلَّ و عَزَّ إذا خَفَّ بَطنُهُ. ( الکافی ، ج‏6، ص 269)

[5] شبیه مطلب بالا :

پیامبر اکرم : اَلصومُ یسَوّدُ وَجهَ الشّیطان‏. ( سفینة البحار، ج‏4، ص 434)

[6] امام رضا : الْمُسْتَتِرُ بِالْحَسَنَةِ یعْدِلُ سَبْعِینَ حَسَنَةً. کار نیک مخیانه معادل هفتاد کار نیک آشکار است.

[7] امام صادق : إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ نَادَى إِبْلِیسُ یا وَیلَاهْ أَطَاعَ وَ عَصَیتُ وَ سَجَدَ وَ أَبَیت‏. ( بحار الأنوار ، ج‏60، ص 221)