#همنشین_خدا 49 ؛ عمر طولانی

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

همان طور که می‌دانید مردم خیلی علاقه دارند به طولِ عُمر. این همه بیمارستان ساخته می‌شود ، پزشک‌ها و پرستارها زحمت می‌کشند ، مردم حاضرند تمام دارایی‌شان را خرج کنند تا عزیزان آنها یک هفته بیشتر عُمر کنند. اهل بیت علیهم السلام ما هم موافق با طولِ عمر بودند.

آقا امام سجاد علیه السلام دعا می‌کردند خدایا ! « وَ عَمِّرْنِی مَا کانَ عُمُرِی بِذْلَةً فِی طَاعَتِک‏ » [1] ؛ تا زمانی که عمر من در اطاعت تو است به من طول عُمر بده ، تا با سرمایه عمر ، بتوانم آخرتم را بهتر بسازم.

می‌خواهم چند تا از عوامل معنوی افزایش عُمر را که در روایات آمده با هم دوره کنیم :

یک. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند : « أَکثِرْ مِنَ‏ الطَّهُورِ » زیاد با وضو باش تا خداوند عمرت را طولانی کند. [2]

علمای ما مشهورند به دائم الوضو بودن. مثلاً از علامه طباطبایی پرسیدند : سخت‌ترین لحظات شما در شبانه روز چه لحظه‌ای است؟ ایشان فرمودند : فاصله بین دو وضو. یعنی همان دقایقی که وضویم باطل شده حرکت می‌کنم برای گرفتن وضوی جدید. [3] یعنی همیشه علاقه داشتند با وضو باشند.

دو. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند : رکوع و سجده طولانی عُمر را طولانی می‌کند. « تَطْوِیلُهُ فِی رُکوعِهِ وَ سُجُودِهِ » [4]، خود حضرت این چنین بودند ذکر رکوع و سجده را هفت بار تکرار می‌کردند.[5]

خوب است که من و شما هم در غیر از نمازِ جماعت در نمازهای مستحبی و در نماز فُرادا ، ذکر رکوع و سجده را بیشتر تکرار کنیم ، تا از فوایدش مثل عُمر طولانی بهره‌مند شویم.

سه. آقا امام رضا علیه السلام فرمودند : کسی که سحرها بیدار باشد مشغول نماز شب شود و در نماز وترش ، یک رکعتِ آخر نماز شبش ، هفتاد مرتبه « أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیه‏ » بگوید ، دو فایده دارد : یکی عمرش طولانی می‌شود یکی هم « وُسِّعَ‏ عَلَیهِ‏ فِی‏ مَعِیشَتِهِ » خداوند به زندگی‌اش وسعت می‌دهد به معیشت او گشایش می‌دهد. [6]

چهار. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند : اگر دوست داری خداوند عُمرت را طولانی کند ، « فَسُرَّ أَبَوَیک‏ » پدر و مادرت را خوشحال کن. [7]

اگر کسی پدر و مادرش از دنیا رفته‌اند چگونه آنها را خوشحال کند؟

اگر نمازِ قضا دارند ، بخوان. اگر روزه قضا دارند ، برایشان بگیر. اگر نمی‌توانی هزینه‌اش را بده به دیگران که برای پدر و مادرت این کار را انجام بدهند. چون واجبی بر گردن آنهاست و با انجام دادن تو از گردن آنها ساقط می‌شود. خیلی خوشحال می‌شوند و تو را دعا می‌کنند.

پنج. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند : صله‌ی رحم ـ یعنی دید و بازدید اقوام و خوشحال کردنشان ـ عمر را طولانی می‌کند.

این مستحب آن قدر تأثیرگذار است که ممکن است عمر سه ساله را تبدیل کند به عمر ۳۳ ساله ! و فرمودند ؛ حتی اگر کسانی که صله رحم می‌کنند ، انسان‌های خوبی هم نباشند ، باز هم به خاطر این کار خوبشان خداوند عُمر آنها را طولانی می‌کند. [8]

[1] صحیفه سجادیه ، دعای بیستم ، دعای مکارم الاخلاق.

[2] قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله‏ یا أَنَسُ أَکثِرْ مِنَ‏ الطَّهُورِ یزِدِ اللَّهُ فِی عُمُرِک (الأمالی (للمفید) ، ص 60 )

[3] [ علامه طباطبایی تقریباً در سال‌ آخر عمر غالباً حالت‌ خواب‌ و خَلسه‌ غلبه‌ داشت‌ ، و چون‌ از خواب‌ بر می‌خاستند فوراً وضو می‌گرفتند] ایشان فرمود: « سخت ترین حالات و اوقات من ، فاصله ی میان تطهیر و وضو ساختنم است». (زمهر افروخته ، سید علی تهرانی ، انتشارات سروش ، ص 34)

[4] امام صادق علیه السلام فرمود: سه چیز است که اگر شخص مؤمن آنها را بجای آورد این کار باعث زیادی نعمت و بقای آن بر او خواهد بود.

یک. طول دادن رکوع و سجود در نماز

دو. طول دادن نشستن بر سر سفره هنگامی که دیگران بر سر سفره او حضور دارند.

سه. نیکی کردن به فرزند و خانواده

ثَلَاثَةٌ إِنْ یعْلَمْهُنَّ الْمُؤْمِنُ کانَتْ زِیادَةً فِی عُمُرِهِ وَ بَقَاءَ النِّعْمَةِ عَلَیهِ ... تَطْوِیلُهُ فِی رُکوعِهِ وَ سُجُودِهِ فِی صَلَاتِهِ وَ تَطْوِیلُهُ لِجُلُوسِهِ عَلَى طَعَامِهِ إِذَا أَطْعَمَ عَلَى مَائِدَتِهِ وَ اصْطِنَاعُهُ الْمَعْرُوفَ إِلَى أَهْلِهِ. (الکافی ، ج‏4، ص 50)

[5] ؟

[6] قَالَ الرِّضَا علیه السلام عَلَیکمْ بِصَلَاةِ اللَّیلِ فَمَا مِنْ عَبْدٍ یقُومُ آخِرَ اللَّیلِ فَیصَلِّی ثَمَانَ رَکعَاتٍ وَ رَکعَتَی الشَّفْعِ وَ رَکعَةَ الْوَتْرِ وَ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ فِی قُنُوتِهِ سَبْعِینَ مَرَّةً إِلَّا أُجِیرَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَ مِنْ عَذَابِ النَّارِ وَ مُدَّ لَهُ فِی عُمُرِهِ وَ وُسِّعَ‏ عَلَیهِ‏ فِی‏ مَعِیشَتِهِ‏ (بحار الأنوار ؛ ج‏84 ، ص 161)

[7] إِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ یزِیدَ اللَّهُ فِی عُمُرِک فَسُرَّ أَبَوَیک‏. (وسائل الشیعة ، ج ‏18 ، ص 372)

[8] امام صادق علیه السلام : مَا نَعْلَمُ شَیئاً یزِیدُ فِی الْعُمُرِ إِلَّا صِلَةَ الرَّحِمِ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ یکونُ أَجَلُهُ ثَلَاثَ‏ سِنِینَ‏ فَیکونُ‏ وَصُولًا لِلرَّحِمِ فَیزِیدُ اللَّهُ فِی عُمُرِهِ ثَلَاثِینَ سَنَةً فَیجْعَلُهَا ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ سَنَةً وَ یکونُ أَجَلُهُ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ سَنَةً فَیکونُ قَاطِعاً لِلرَّحِمِ فَینْقُصُهُ اللَّهُ ثَلَاثِینَ سَنَةً وَ یجْعَلُ أَجَلَهُ إِلَى ثَلَاثِ سِنِینَ. (وسائل الشیعة ، ج ‏21 ، ص 536)