#تاریخچه_نماز جلسه 21 ؛ زمان نماز های پنجگانه 3

در این جلسه می خواهیم به این سؤال پاسخ بدهیم که چرا شیعیان نمازهای پنجگانه را در سه وعده می‌خوانند ؟

یعنی نماز عصر را به جای اینکه سه ساعت و نیم بعد از اذان ظهر بخوانند همراه با نماز ظهر می‌خوانند و نماز عشا را به جای اینکه حدود ۴۵ دقیقه یا یک ساعت بعد از نماز مغرب بخوانند ، با نماز مغرب می‌خوانند !

توجه داشته باشید پیامبر عزیزمان دو تا سنت داشتند :

یک. اینکه نمازهای پنجگانه را در پنج وعده بخوانند.

دو. سنّت دومی داشتند که خیلی از مسلمان‌ها از آن آگاه نیستند.

آن این است که پیامبر عزیزمان صلّی الله علیه و آله هنگامی که در سفر بودند ، در هنگامی که گرمای شدید بود و در زمان بارندگی بین نمازها جمع می‌کردند یعنی نماز ظهر و عصر را با هم می‌خواندند نماز مغرب و عشا را با هم می‌خواندند.

جالب است بدانید که در کتاب صحیح مسلم و صحیح بخاری که از کتب برادرانِ اهل سنت هست ، غیر از ما شیعیان که روایات زیادی داریم ؛ آمده که پیامبر عزیزمان هنگامی که در مدینه بودند « مِن غَيرِ خَوفٍ وَ لا مَطَرٍ وَ لا سَفَر » [1] بدونِ اینکه ترسی داشته باشند ، بدون اینکه زمان جنگ باشد ، بدون بارندگی و بدونِ مسافرت پیامبر عزیزمان ، بین نمازها گاهی اوقات جمع می‌کردند.

ابن عباس علت را از حضرت پرسیدند. حضرت فرمودند : « اُریدُ اَن اَسهَلَ عَلی اُمتی » [2] دوست دارم بر امت خودم آسان بگیرم.

در روایت دیگر دارد که پیامبر فرمودند : « أَرَدْتُ أَنْ أُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِي » [3] دوست دارم به وقت امتم وسعت بدهم که به کارهای دیگرشان هم برسند.

سخن ما این است که اگر پیامبر عزیزمان در حال اختیار عملی را انجام داده باشند و به ما هم اجازه داده باشند که چنین کاری را انجام دهیم آیا اشکال دارد ما بین نمازها جمع کنیم ؟!

پیامبر عزیزمان صلّی الله علیه و آله فرمودند : « إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يُحِبُّ أَنْ يُؤْخَذَ بِرُخَصِهِ كَمَا يُحِبُّ أَنْ يُؤْخَذَ بِعَزَائِمِه‏ » [4] همانطور که خدا دوست دارد واجباتش را مردم انجام بدهند دوست دارد اگر جایی را به آنها رخصت داد ، اجازه داد و آسان گرفت آنها از آن آسان گیری خدا هم استفاده کنند و جمع بین نمازها یک آسان گیری است.

ما شیعیان می‌گوییم : نماز در پنج زمان خوب است و در سه زمان هم جایز است چون پیامبر خدا خودشان انجام دادند.

اگر مردم را سه وعده بخواهیم برای نماز جماعت به مسجد بیاوریم ، آسان‌تر است تا پنج وعده.

اگر نماز ظهرشان را خواندند بگوییم برو عصر دوباره برای نماز بیا ممکن است نمازِ جماعت آنها فوت شود و نماز عصرشان تبدیل به نمازِ فرادا شود! پس مسلّم است که نماز جماعت برتر از نمازِ فرادا است.

ممکن است برایشان بیماری پیش بیاید ، مشغله‌ای اتفاق بیفتد و اصل نمازشان فوت شود ؛ که در این صورت به گناه هم مبتلا شده‌اند.

پس ما اجازه داریم که نمازهای پنجگانه را در سه وعده بخوانیم.

[1] عن ابن عباس : ان النبى صلى الله عليه و آله و سلم جمع في المدينه بين الظهر و العصر و بين‏المغرب و العشاء من غير خوف و لا مطر ولا سفر. ( صحيح مسلم ، باب الجمع بين الصلوتين ، حديث 9 ، ص 314 ).

همچنین این روایت : عن بن عَبَّاسٍ قال صلى رسول اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جميعا وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جميعا في غَيْرِ خَوْفٍ ولا سَفَرٍ. ( صحيح مسلم ، ج ۱ ، ص ۴۸۹ )

[2] شبیه این جمله در کتب برادران اهل سنت هم آمده است مثل

ـ «اَرادَ اَنْ لا يَحْرِجَ أحَداً مِنْ أُمَّتِهِ» ( صحيح مسلم ، ج ۱ ، ص ۴۸۹ )

[3] وسائل الشيعة ، ج‏ 4 ، ص221.

ـ «صَنَعْتُهُ لاِنْ لاتَكُونَ أمَّتي فِي حَرَج» ( المعجم الكبير ، الطبراني ، ج 10 ، ص 218 )

همچنین این عبارات از پیامبر نقل شده :

ـ أَرَادَ التَّخْفِيفَ عَنْ أُمَّتِهِ. ( وسائل الشيعة ، ج‏ 4 ، ص221 )

ـ أَرَادَ التَّوْسِيعَ لِأُمَّتِهِ. ( وسائل الشيعة ، ج‏ 4 ، ص222 )

[4] وسائل الشيعة ، ج‏ 1 ، ص 108.