#تاریخچه_نماز جلسه 30 ؛ نماز مسافر

موضوع این جلسه مون نماز مسافر است.

در آیه ۱۰۱ سوره نساء آمده است : « وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ »

هنگامی که پاهایتان را بر روی زمین می کوبید ـ یعنی مسافرت می کنید ـ گناهی بر شما نیست که نمازتان رو کوتاه کنید.

امام باقر علیه السلام فرمودند : پیامبر عزیزمان وقتی در مدینه بودند ، در ماه رمضان یک سفر یک روزه داشتند به منطقه «ذی خَشب» « قَد سافَرَ رَسولُ اللَّهِ اِلی ذی خَشَبٍ » [1] و در آن مسافرت یک روزه ، روزه شان را خوردند و نماز های چهار رکعتی را دو رکعت خواندند.

در رابطه با این آیه چند نکته هست :

یک. منظور از کوبیدن پا در زمین این است که مسافرت برویم.

دو. این آیه می فرماید : « فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناح‏ » ، گناهی نیست که نماز چهار رکعتی را دو رکعتی بخوانید.

منظور از «گناهی نیست» یعنی واجب هست نماز های چهار رکعتی را دو رکعتی بخوانیم.

به قرینه آیه ۱۵۸ سوره بقره که آنجا هم می فرماید : هر کسی به حج رفت ؛ « فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما » ، گناهی بر او نیست که سعی بین صفا و مروه انجام بدهد.

در حالی که همه مراجع و علمای تفسیر می فرمایند : منظور از اینکه «گناه نیست سعی صفا و مروه انجام دهد» ، یعنی واجب است که سعی صفا و مروه را انجام دهد.

سه. جزئیات نماز مسافر یعنی هشت شرطی که باید باشد مثلِ خروج از مسافت شرعی و کمتر بودن مدت اقامت از ده روز و شرایط دیگر در این آیه نیامده که در روایات به آن اشاره شده است.

چهار. این آیه می فرماید : « اِن خِفتُم اَن یَفتَنِکُمُ الَّذینَ کَفروا » ، اگر ترسیدید که از مشرکان آزار و اذیتی به شما برسد نماز را کوتاه کنید.

علمای تفسیر می فرمایند : این قید «قید غالبی» است و قید غالبی مفهوم ندارد. یعنی چه ترس داشتید و چه ترس نداشتید ، بایستی نماز چهار رکعتی را دو رکعتی بخوانید.

پیامبر عزیز صلّی الله علیه و آله هم در تمام مسافرت ها شان نماز های چهار رکعتی را دو رکعت می خواندند مثلاً موقعی که در حج بودند و در ایام منا بودند ، با اینکه ترسی از مشرکان نداشتند باز هم نماز های چهار رکعتی را دو رکعتی می خواندند.

پنج. پیامبر صلّی الله علیه و آله فرمودند : کوتاه شدن نماز های چهار رکعتی هدیه خداوند به امت من بود و هر کسی این کار را انجام ندهد « فَقَدْ رَدَّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ هَدِيَّتَهُ » [2] ، هدیه خدا را رد کرده است.

باید توجه داشته باشیم که پذیرش هدیه خدا واجب است و رد کردن هدیه خدا بی احترامی نسبت به خداوند تبارک و تعالی است و مسلمان واقعی چنین کاری را انجام نمی دهد.

[1] من لا یحضره الفقیه ، ج ۱ ، ص ۴۳۵.

[2] وسائل الشيعة ، ج‏ 8 ، ص 520 .