عدالت در قضاوت

در زمان خلافت خلیفۀ دوم، روزی یک یهودی علیه حضرت در دادگاه طرح دعوی کرد. حضرت به دادگاه احضار شدند. قاضی دادگاه خلیفه دوم (عمر) بود به امیر مؤمنان گفت: «قُم يَا أَبا الحَسَن»؛ یا ابا الحسن، برخیزید و کنار طرف دعوا بنشینید. در این هنگام، رنگ چهرۀ حضرت تغییر کرد.

وقتی دادگاه تمام شد عمر به امیر مؤمنان گفت: چرا ناراحت شدی؟ حضرت فرمودک ناراحتی من از این است که چرا در برابر شاکی من که یک یهودی بود مرا با کنیه صدا زدی و گفتی «یا ابا الحسن»؛ یعنی به من احترام بیشتری گذاشتی؟ ﴿ هَلّا قلتَ قُم يَا عَلی ﴾؛ چرا مرا با نام صدا نزدی و نگفتی یا علی در کنار شاکی خود بنشین. [۱]

صدا زدن با کنیه در میان عرب نشانۀ احترام است؛ مثل این است که در فارسی کسی را با نام خانوادگی اش صدا بزنیم.

----------

[۱]: شرح ابن ابى الحديد، ج ۱۷، ص ۶۵، قاضی نور اللّه شوشتری احقاق الحق، ج ۸ ص ۲۰۶

[داستان های سمت خدا - مراعات عدالت بین همسران - جلد ۱، صفحه ۹۶]