گـلـچین خصلت های سه گـانه کـتاب خصال شیخ صدوق
8 . امتحان الشيعة عند ثلاث : امتحان شيعه در سه مورد
عَنِ اللَّيْثِيِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ 7 قَالَ: امْتَحِنُوا شِيعَتَنَا عِنْدَ ثَلَاثٍ عِنْدَ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ كَيْفَ مُحَافَظَتُهُمْ عَلَيْهَا وَ عِنْدَ أَسْرَارِهِمْ كَيْفَ حِفْظُهُمْ لَهَا عِنْدَ عَدُوِّنَا وَ إِلَى أَمْوَالِهِمْ كَيْفَ مُوَاسَاتُهُمْ لِإِخْوَانِهِمْ فِيهَا.
امام صادق 7 فرمودند: شيعيان ما را در سه مورد امتحان كنيد: موقع فرا رسيدن وقت نماز، بنگريد كه چگونه بر آن مواظبت مىكنند و در باره اسرارشان كه چگونه آن را از دشمن ما حفظ مىكنند و در باره اموالشان، بنگريد كه چگونه به برادرانشان كمك مىكنند.
9 . أوحش ما يكون الخلق في ثلاثة مواطن
: وحشتناكترين حالت براى مردم سه مورد است
يَاسِرٌ الْخَادِمُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا 7 يَقُولُ إِنَّ أَوْحَشَ مَا يَكُونُ هَذَا الْخَلْقُ فِي ثَلَاثَةِ مَوَاطِنَ يَوْمَ يُولَدُ وَ يَخْرُجُ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ فَيَرَى الدُّنْيَا وَ يَوْمَ يَمُوتُ فَيَرَى الْآخِرَةَ وَ أَهْلَهَا وَ يَوْمَ يُبْعَثُ فَيَرَى أَحْكَاماً لَمْ يَرَهَا فِي دَارِ الدُّنْيَا وَ قَدْ سَلَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى يَحْيَى فِي هَذِهِ الثَّلَاثَةِ الْمَوَاطِنِ وَ آمَنَ رَوْعَتَهُ فَقَالَ وَ سَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَ يَوْمَ يَمُوتُ وَ يَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا وَ قَدْ سَلَّمَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ 7 عَلَى نَفْسِهِ فِي هَذِهِ الثَّلَاثَةِ الْمَوَاطِنِ فَقَالَ وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا
امام رضا 7 فرمودند: همانا وحشتناكترين حالتى كه براى اين مردم وجود دارد سه جاست: روزى كه زاده مىشود و از شكم مادر بيرون مىآيد و دنيا را مىبيند، و روزى كه مىميرد و آخرت و اهل آن را مىبيند، و روزى كه از قبر زنده مىشود و احكامى را مىبيند كه در دنيا نديده است. خداوند در اين سه جا به يحيى سلام فرستاد، و نگرانى او را برطرف كرده و فرموده است: « سلام بر او روزى كه زاده شد و روزى كه مىميرد و روزى كه زنده برانگيخته مىشود » و همچنين عيسى بن مريم در اين سه جا بر خود سلام داده و گفته است: « و سلام بر من روزى كه زاده شدم و روزى كه مىميرم و روزى كه زنده برانگيخته مىشوم. »
10 . الشركاء في الظلم ثلاثة : سه كس شريك در ظلم هستند
عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ 7 قَالَ كَانَ عَلِيٌّ 7 يَقُولُ الْعَامِلُ بِالظُّلْمِ وَ الْمُعِينُ عَلَيْهِ وَ الرَّاضِي بِهِ شُرَكَاءُ ثَلَاثَةٌ.
امیرالمؤمنین 7 فرمودند: كسى كه ستم مىكند و كسى كه به او يارى مىدهد و كسى كه به كار او راضى مىشود، هر سه در ستمگرى شريك هستند.
11 . أيام الله عز و جل ثلاثة : روزهاى خدا سه روز است
عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ 7 يَقُولُ أَيَّامُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثَلَاثَةٌ يَوْمَ يَقُومُ الْقَائِمُ وَ يَوْمَ الْكَرَّةِ وَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ .
امام باقر 7 فرمودند: روزهاى خدا سه روز است: روزى كه قائم 7 قيام مىكند و روز رجعت و روز قيامت.
12 . من لم يحب عترة النبي 9 فهو لإحدى ثلاث
: كسى كه عترت پيامبر را دوست نداشته باشد به سبب يكى از سه چيز است
عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيٍّ 7 قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9مَنْ لَمْ يُحِبَّ عِتْرَتِي فَهُوَ لِإِحْدَى ثَلَاثٍ إِمَّا مُنَافِقٌ وَ إِمَّا لِزَنْيَةٍ وَ إِمَّا امْرُؤٌ حَمَلَتْ بِهِ أُمُّهُ فِي غَيْرِ طُهْرٍ.
پيامبر خدا 9 فرمودند: هر كس خاندان مرا دوست نداشته باشد به سبب يكى از سه چيز است: يا منافق است و يا از زنا متولّد شده و يا مادرش در حال حيض به او آبستن شده است.
13 . لا سهر إلا في ثلاث : بيدارى روا نيست مگر در سه چيز
عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ 7 قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9لَا سَهَرَ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ مُتَهَجِّدٍ بِالْقُرْآنِ أَوْ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ أَوْ عَرُوسٍ تُهْدَى إِلَى زَوْجِهَا.
پيامبر خدا 9 فرمودند: بيدارى روا نيست مگر در سه چيز: شبزندهدارى براى خواندن قرآن و يا طلب علم و يا براى عروسى باشد كه به همسر خود هديه شده است.
14 . لو لا ثلاث في ابن آدم ما طأطأ رأسه شيء
: اگر سه چيز در فرزند آدم نبود، چيزى سرش را خم نمىكرد
عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ زِيَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ 7 قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9لَوْ لَا ثَلَاثٌ فِي ابْنِ آدَمَ مَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ شَيْءٌ الْمَرَضُ وَ الْفَقْرُ وَ الْمَوْتُ كُلُّهُمْ فِيهِ وَ إِنَّهُ مَعَهُنَّ لَوَثَّابٌ.
پيامبر خدا 9 فرمودند: اگر سه چيز در فرزند آدم نبود، هرگز چيزى سر او را خم نمىكرد: بيمارى و فقر و مرگ، همه اينها در او هست و در عين حال او همواره جست و خيز مىكند.
15 . الفتن ثلاث : فتنهها در سه چيز است
عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ 7 الْفِتَنُ ثَلَاثٌ حُبُّ النِّسَاءِ وَ هُوَ سَيْفُ الشَّيْطَانِ وَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ هُوَ فَخُّ الشَّيْطَانِ وَ حُبُّ الدِّينَارِ وَ الدِّرْهَمِ وَ هُمْ سَهْمُ الشَّيْطَانِ فَمَنْ أَحَبَّ النِّسَاءَ لَمْ يَنْتَفِعْ بِعَيْشِهِ وَ مَنْ أَحَبَّ الْأَشْرِبَةَ حَرُمَتْ عَلَيْهِ الْجَنَّةُ وَ مَنْ أَحَبَّ الدِّينَارَ وَ الدِّرْهَمَ فَهُوَ عَبْدُ الدُّنْيَا .
امير المؤمنين 7 فرمودند: فتنهها در سه چيز است: محبت زنان و آن شمشير شيطان است، و خوردن شراب و آن تله شيطان است و محبت دينار و درهم و آن تير شيطان است. پس هر كسى زنان را دوست داشته باشد از زندگى خود سودى نمىبرد، و هر كس شراب را دوست داشته باشد، بهشت بر وى حرام است، و هر كس دينار و درهم را دوست داشته باشد، دنيا را پرستش كرده است.
16 . للمرء المسلم ثلاثة أخلاء : براى مسلمان سه دوست وجود دارد
عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ زِيَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ 7 إِنَّ لِلْمَرْءِ الْمُسْلِمِ ثَلَاثَةَ أَخِلَّاءَ فَخَلِيلٌ يَقُولُ أَنَا مَعَكَ حَيّاً وَ مَيِّتاً وَ هُوَ عَمَلُهُ وَ خَلِيلٌ يَقُولُ لَهُ أَنَا مَعَكَ إِلَى بَابِ قَبْرِكَ ثُمَّ أُخَلِّيكَ وَ هُوَ وَلَدُهُ وَ خَلِيلٌ يَقُولُ لَهُ أَنَا مَعَكَ إِلَى أَنْ تَمُوتَ وَ هُوَ مَالُهُ فَإِذَا مَاتَ صَارَ لِلْوَارِثِ.
امیرالمؤمنین 7 فرمودند: همانا براى مسلمان سه دوست وجود دارد: دوستى كه مىگويد من با تو هستم چه زنده باشى و چه مرده باشى و آن عمل اوست، و دوستى كه مىگويد: من تا لب گور با تو هستم و پس از آن تو را رها خواهم كرد و آن فرزند اوست، و دوستى كه مىگويد: من با تو هستم، تا وقتى كه بميرى و آن مال اوست و چون بميرد، مال در اختيار وارث قرار مىگيرد.
17 . الظلم ثلاثة : ظلم سه گونه است
عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ 7 قَالَ: الظُّلْمُ ثَلَاثَةٌ ظُلْمٌ يَغْفِرُهُ اللَّه عَزَّ وَ جَلَّ وَ ظُلْمٌ لَا يَغْفِرُهُ وَ ظُلْمٌ لَا يَدَعُهُ فَأَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي لَا يَغْفِرُهُ فَالشِّرْكُ بِاللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي يَغْفِرُهُ اللَّهُ فَظُلْمُ الرَّجُلِ نَفْسَهُ فِيمَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَمَّا الظُّلْمُ الَّذِي لَا يَدَعُهُ فَالْمُدَايَنَةُ بَيْنَ الْعِبَادِ.
امام باقر 7 فرمودند: ظلم بر سه گونه است: ظلمى كه خداوند آن را مىبخشد و ظلمى كه نمىبخشد و ظلمى كه آن را رها نمىكند، اما ظلمى كه نمىبخشد، شريك قرار دادن به خداست و اما ظلمى كه مىبخشد، ظلم كردن انسان به خودش ميان خود و خداست، و اما ظلمى كه آن را رها نمىكند، در باره حقوقى است ميان بندگان.
18 . لن يعمل ابن آدم عملا أعظم عند الله عز و جل من ثلاثة
: فرزند آدم كارى را كه نزد خداوند از سه كار بزرگتر باشد انجام نداده.
عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ قَالَ سَمِعْتُ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا يَرْوِي عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 أَنَّهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ 9لَنْ يَعْمَلَ ابْنُ آدَمَ عَمَلًا أَعْظَمَ عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مِنْ رَجُلٍ قَتَلَ نَبِيّاً أَوْ إِمَاماً أَوْ هَدَمَ الْكَعْبَةَ الَّتِي جَعَلَهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ قِبْلَةً لِعِبَادِهِ أَوْ أَفْرَغَ مَاءَهُ فِي امْرَأَةٍ حَرَاماً.
پيامبر خدا 9 فرمودند: فرزند آدم كارى كه نزد خداوند از سه كار بزرگتر باشد، انجام نداده است: كسى كه پيامبر و يا امامى را بكشد و يا كعبه را كه قبله بندگان خداست خراب كند و يا منى خود را در زنى كه به او حرام است خالى كند.
19 . لا يظعن الرجل إلا في ثلاث : مرد، جز براى سه هدف كوچ نكند
عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ قَالَ أَخْبَرَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: مَكْتُوبٌ فِي حِكْمَةِ آلِ دَاوُدَ 7 لَا يَظْعَنُ الرَّجُلُ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ زَادٍ لِمَعَادٍ أَوْ مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ أَوْ لَذَّةٍ فِي غَيْرِ مُحَرَّمٍ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَحَبَّ الْحَيَاةَ ذَلَّ.
امام صادق 7 فرمودند: در حكمت آل داود نوشته شده است: مرد جز براى سه هدف كوچ نكند: براى تهيه توشه آخرت و يا اصلاح كارهاى زندگى و يا لذتجويى از راه غير حرام. نيز فرمودند: هر كس زندگى را دوست داشته باشد خوار مىشود. (منظور از زندگى در اينجا دنياست كه دوست داشتن آن خوارى مىآورد.)