337 ـ آیا از نظر دین مقدس اسلام، معیار خاصى براى نامگذارى كودك وجود دارد؟

بله. با توجه به اهمیت نام و اثر آن بر شخصیت كودك (ر.ک: پرسش 24) امامان معصوم : به این مسأله توجه جدى داشته‏اند؛ به گونه‏اى كه حتى پیش از تولد فرزند، براى او نامى بر مى‏گزیده، و به پیروان خود نیز چنین توصیه كرده‏اند.

در روایتى از امام صادق 7 آمده است كه «فرزندان خود را پیش از تولد نامگذارى كنید»؛ [1] همان گونه كه پیامبر گرامى 6، فرزند فاطمه 3 را پیش از تولد، محسن نام نهاد.

در انتخاب نام فرزند خود، نكات ذیل را در نظر بگیرید:

1. به محتوا و معناى نام كودك توجه داشته باشید. ممكن است نامى از جهت لفظ و آهنگ زیبا باشد؛ اما معنایى نداشته باشد. به طور قطع فرزند شما در آینده از معناى نام خود سؤال خواهد كرد و دیگران نیز از او مى‏پرسند و اگر بى‏معنا باشد، از والدین خود شكوه خواهد كرد.

مشكل هنگامى دو چندان مى‏شود كه نام فرزند معناى زشتى داشته باشد كه به طور قطع احساس حقارت خواهد كرد؛ به همین دلیل، رسول گرامى اسلام 6 ، نام‏هاى با معناى زشت را تغییر مى‏داد.

آن بزرگوار با نام‏هایى چون حجر (سنگ)، ذئب (گرگ)، كلب (سگ)، كلیب (توله سگ)، هیثم (بچه كركس)، عنتر (خرمگس) و... موافق نبود و آن‏ها را تغییر مى‏داد.

حضرت نام قلیل (كم) را به كثیر (فراوان)، عاصیه (گناهكار) را به جمیله (زیبا)، عبدالعزى (بنده بت) را به عبدالله (بنده خدا)، و عبدالشمس (بنده خورشید) را به عبدالوهاب (بنده بخشنده) تبدیل كرد.

ممكن است خود نام و معناى آن مشكلى نداشته باشد؛ اما مانند اسكندر و چنگیز و تیمور یادآور جنایت و خونریزى باشد.

2. دست كم یكى از فرزندان خود را با نام زیباى «محمد» بنامید. حضرت فرمود: كسى كه 4 فرزند داشته باشد و برخى از آن‏ها را به نام من ننامد، در حق من جفا كرده است. [2]

نهادن نام امامان و معصومان : بر فرزند، باعث بركت زندگى مى‏شود. براساس روایات، «در خانه‏اى كه نام محمد، احمد، على، حسن، حسین، جعفر، طالب، عبدالله و فاطمه باشد، فقر داخل نمى‏شود». [3]

3. بكوشید نام‏هاى ارزشى و منطبق با فرهنگ ملى ـ اسلامى را بر فرزند خود بگذارید؛ البته مقصود از فرهنگ ملى، اسامى ایرانى الاصل عجیب، و فرهنگ اسلامى، نام‏هاى پیچیده و غیر متداول نیست.

انتخاب نام‏هاى غربى و ناسازگار با فرهنگ خودى، نشانه خودكم‏بینى و در واقع براى پر كردن چاله‏هاى شخصیتى است. گر چه خودباختگان، این گونه نام‏ها را بیشتر مى‏پسندند، توجه داشته باشید كه در جامعه و بین نزدیكان شما افرادى ارزش مدار نیز وجود دارند كه این گونه نام‏ها را نمى‏پسندند و ممكن است در برخورد آنان با فرزند شما تأثیرگذار باشد.

نام فرزندان ما باید آنان را به سمت بندگى خداوند بكشاند. شخصى درباره نام فرزند خود با امام صادق 7 مشورت كرد، حضرت فرمود: سمه باسماء من العبودیه. [4]

4. بر فرزندتان نام زیبا بنهید. امام كاظم 7 فرمود: نخستین نیكى پدر این است كه براى فرزندش نام زیبایى را برگزیند. [5]

5. به تناسب نام و نام خانوادگى توجه داشته باشید و در صورت امكان، نام را بر فرزند خود بگذارید كه با فامیل، تركیب زیبا و پر محتوایى را بسازند؛ مانند كیمیاى معرفت، ریحانه بهشتى، مائده آسمانى، نسیم بهارى، جواد بخشنده، كوثر محمدى و....

براى فامیل دو جزئى، نام یك جزئى و براى فامیل یك جزئى، نام دو جزئى مناسب‏تر است.

6. در انتخاب اسم به این نكته نیز توجه كنید كه تا حد امكان، زمینه تبدیل و تحریف و دم بریده كردن آن وجود نداشته باشد.

7. از قرار دادن نام‏هاى دشوار و طولانى كه ممكن است به چند صورت نوشته یا خوانده شوند، بپرهیزید.

[1] ـ همان، ص 18.

[2] ـ حسین نورى، مستدرك الوسائل، ج 15، ص 129.

[3] ـ كلینى، فروع كافى، ج 6، ص 19.

[4] ـ همان.

[5] ـ حر عاملى، وسائل الشیعه، ج 15، ص 122 .