293 ـ پسر 9 ساله‏ام به شدت به پول علاقه دارد و پول‏هایش را براى خود و به ویژه دیگران خرج نمى‏كند. مى‏ترسم روحیه خساست در او ایجاد شود. آیا راهى براى تعدیل او هست؟

علاقه كودكان به پول تا حدى طبیعى است؛ اما اگر از حد طبیعى خارج و غیر عادى شود، باید جلو آن را گرفت. پول‏پرستى ویژگى خوبى نیست.

علل چنین روحیه‏اى مسائل ذیل است:

1. الگوهاى نامطلوب: اگر بین نزدیكان یا دوستان و همسالان، الگویى دارد كه داراى چنین مشكلى است، باید نقش الگویى او را با كمرنگ كردن ارتباط فرزند با وى كاهش دهید (ر.ک: پرسش 166).

2. پیام‏هاى دنیاطلبى والدین: ناله فراوان والدین از سختى زندگى، آرزوهاى بلند، نگاه‏هاى حسرت‏آمیز آنان به داشته‏هاى دیگران، تعریف از دارایى‏هاى مردم، گشودن دست نیاز به سوى دیگران و... این پیام را به فرزند مى‏دهد كه پول، حلال همه مشكلات است و او را به تدریج به سوى پول‏پرستى مى‏كشاند.

3. سخت‏گیرى در دادن پول توجیبى: سخت‏گیرى در دادن پول توجیبى او را حریص‏تر مى‏كند؛ پس در این مسأله بر او سخت نگیرید (ر.ک: پرسش 292). پول توجیبى كودك نباید پاداشى براى رفتار خوب او یا حق‏الزحمه‏اى براى كارهاى روزانه‏اش باشد.

از پول توجیبى براى واداشتن كودك به اطاعت استفاده نكنید و در صورت استفاده از روش محرومیت، او را از پول توجیبى محروم نكنید.

4. تشویق‏هاى صرفا مادى والدین: اگر براى رشد او از تشویق‏هاى صرفا مادى (به ویژه پول) استفاده مى‏كنید، آن را كاهش دهید. استفاده از انواع دیگر تشویق (ر.ک: پرسش 137)، این روحیه او را تعدیل مى‏كند.

5. توجه و بازخورد دیگران: گاهى این روحیه از طرف والدین و دیگران، با توجه كردن زیادى به این رفتار كودك و تحسین‏هاى كلامى افزایش مى‏یابد.

چـنـد توصیـه

1. او را تشویق كنید تا قسمتى از پول توجیبى‏اش را براى خودش و قسمتى را براى دوست صمیمى‏اش خرج كند. خرج پول توجیبى براى خودش، خساست را از بین مى‏برد و خرج براى دوستش، روحیه سخاوت را در او تقویت مى‏كند.

2. صدقه‏هاى خود را از طریق او به مستمندان برسانید.

3. خوب است مقدارى پول براى مخارج ابتدایى منزل (خرید نان، ماست، سبزى و...) را در اختیارش قرار دهید تا با آن‏ها خرید كند. با توجه به این كه پول‏هاى خودش نیست، راحت‏تر خرج مى‏كند.

4. با بیان نرم و برخوردى مناسب، درباره آثار و بركات صدقه دادن یا امور عام‏المنفعه و هدیه دادن و كمك‏هاى مالى به دیگران برایش توضیح دهید و براى این امر، از روایات دینى استفاده كنید.

رسول گرامى اسلام 6 مى‏فرماید:

و الله فى عون العبد ما كان العبد فى عون اخیه. [1]و خداوند یارى دهنده بنده است تا زمانى كه بنده، یارى رسان برادر خود باشد.

امام صادق 7 فرمود: مؤمنى كه از دارایى‏اش به مؤمن دیگر ندهد در حالى كه نیازمند است، خداوند طعم بهشت را به او نمى‏چشاند. [2]


[1] ـ كلینى، كافى، ج 2، ص 200.

[2] ـ شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ص 240 .