246 ـ از كجا بفهمم كه فرزندم داراى اعتماد به نفس است؟ آیا خودباورى، نشانه‏هایى دارد؟

خودباورى، نشانه‏هایى دارد كه مهم‏ترین آن‏ها چنین است:

1. حس استقلال: در امور شخصى خود (تحصیل، عبادت و...) مستقل عمل مى‏كند و به والدین و دیگران وابسته نیست.

2. مسؤولیت‏پذیرى: دوست دارد مسؤولیت بپذیرد و از زیر بار مسؤولیت‏هاى مناسب سن خود، شانه خالى نمى‏كند.

3. انتخابگرى: در امورى چون استفاده از پول توجیبى، خرید كفش و لباس و لوازم التحریر و... به انتخاب دست مى‏زند.

4. خلاقیت: اهل ابتكار و خلاقیت است و از دست زدن به آزمایش و آفرینش نمى‏ترسد و براى انجام تجربه‏هاى جدید مى‏كوشد.

5. كامیابى تحصیلى: براساس پژوهش‏ها، بین اعتماد به نفس و توانایى یادگیرى و در نتیجه كامیابى تحصیلى، رابطه‏اى دو سویه برقرار است.

6. مثبت‏اندیشى و خوش‏بینى: فرزند داراى اعتماد به نفس، بیشتر نقاط مثبت خود را مى‏بیند و خوش‏بین است.

7. روابط عمومى قوى: او در دوست‏یابى و حفظ رابطه دوستانه توانمند است و با رفتار خوب، به دیگران احترام مى‏گذارد.

8. بروز هیجان‏ها و احساسات: دامنه گسترده‏اى از هیجان‏ها و احساسات (خندیدن، گریستن، ابراز محبت و...) را بروز مى‏دهد.

9. كمك به دیگران: آن قدر به توانمندى‏هاى خود اطمینان دارد كه به راحتى به دیگران كمك مى‏كند.

10. تصدیق توانمندى‏هاى خود: به شایستگى‏هاى خود اعتماد دارد و توانمندى‏هاى خود را تصدیق مى‏كند به این معنا كه وقتى از پیشرفت‏هایش تعریف و تمجید مى‏كنند، آن را با خشنودى مى‏پذیرد و رد نمى‏كند و حتى گاهى به جهت آن توانمندى‏ها، از خود تعریف مى‏كند. [1]

11. اثرگذارى: او روابط میان فردى خوبى دارد و مى‏تواند بر دوستان و همسالان و اعضاى خانواده و حتى معلمان خود اثر بگذارد و در آن‏ها نفوذ كند.

12. خطرجویى (ریسك‏پذیرى): او از ریسك نمى‏ترسد و میزان خطر جویى‏اش بالا است. وقتى فعالیتى جدید توجهش را جلب مى‏كند، با اطمینان به آن مشغول مى‏شود.

13. تحمل ناكامى‏ها: هنگام رو به رو شدن با شكست‏ها (بدون تسلیم شدن) بردبارى مى‏كند و مى‏تواند از آنچه باعث ناكامى‏اش شده، سخن بگوید.

14. انتقادپذیرى:او مى‏تواند بدون خشم و حالت تدافعى، انتقاد دیگران را بپذیرد.


[1] ـ والدین باید مراقب باشند كه این ویژگى، به صفت ناپسند عجب (خودپسندى) تبدیل نشود. خوب است به فرزند خود بیاموزید كه وققتى او را مى‏ستایند، بگوید: خداوندا! مرا به آنچه مى‏گویند، مؤاخذه مكن و از آنچه گمان مى‏كنند، برتر قرارم ده؛ اللهم لا تؤاخذنى بما یقولون و اجعلنى افضل مما یظنون (نهج‏البلاغه، خطبه 193).