181 ـ از چه راه هایی می توان آرامش لازم را برای تربیت فرزندان به دست آورد؟

برای کسب آرامش ( Relaxation)، از راه های ذیل استفاده کنید:

1. یاد خدا: بهترین راه برای کسب آرامش، یاد خدا است. این فرمان خود او است که می فرماید:

الا بذکرالله تطمئن القلوب [1] دل آرام گیرد ز یاد خدا.

2. تنفس عمیق: اکسیژن را به طور کامل(در حد 4 ثانیه) به فضای شکم برسانید. در حد 2 ثانیه آن را حبس کنید و به آرامی (در حد 4 ثانیه) بیرون دهید. هر قدر تنفس عمیق شما بیشتر باشد، آرامش افزون تری خواهید داشت.

3. ایجاد آرمیدگی: به پشت دراز بکشید. دست ها را روی ران های پا قرار دهید. چشم ها را ببندید. نفس عمیق بکشید. در حد 15 ثانیه آن را حبس کنید و پس از بازدم، 2 بار تنفس عمیق را ( به صورت پیش گفته) تکرار کنید.

4. کشش عضلانی: انگشتان دو دست خود را به هم قفل کرده، بالای سر ببرید و عضلات تمام بدن خود را بکشید. لحظه ای نگه دارید و بعد تمام بدن را شل کنید. آن قدر شل و رها که گویا از سنگینی به زمین فرو می روند و پس از آن، 2 بار نفس عمیق بکشید.

5. یوگا: روی زمین دراز بکشید. پشت دست ها را با فاصله یک وجب از بدن، روی زمین قرار دهید. پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید. از دنیای خارج جدا شوید و آن را رها سازید. به آسمان بیکران، دریای آرام و نسیم درختان بیندیشید.

چشم ها را ببندید، لب ها را روی هم گذاشته، در حالی که دندان ها کمی از هم فاصله دارند، عضلات خود را از نوک انگشتان پا تا عضلات صورت، سفت، و باسن را از روی زمین بلند کنید.

بدن را تا حدی که می توانید به همین شکل نگه دارید و ناگهان رها کنید. تصور کنید که گویا بدنتان به زمین فرو می رود؛ سپس به آرامی بنشینید و چهار زانو بزنید. دست ها را به هم بمالید و با گرمای آن، صورت را ماساژ دهید.

کف دست ها را روی گوش ها بگذارید و بچرخانید. نوک انگشتان را داخل موها فرو برید و به سمت بالا، روی پوست سر بکشید. این کار را از قسمت های مختلف سر( جلو و عقب) چند بار تکرار کنید و بعد چشم ها را بگشایید؛ دنیا را زیباتر خواهید دید و احساس آرامش می کنید.

182 ـ پسر 2 ساله ام سرش را به در و دیوار می کوبد و این مسأله مرا بسیار نگران کرده است.

این گونه رفتار به طور معمول تا 3 سالگی از بین می رود؛ بنابراین، نگران نباشید و اگر پس از 3 سالگی ادامه یافت یا بدتر شد، به متخصص مراجعه کنید.

کودکان به ندرت با این عمل به خود آسیب می رسانند و به طور معمول از نظر ضربه و مکان، حساب شده می زنند، مگر این که در سیستم عصبی آنان مشکلی وجود داشته باشد.

علل :

1. ایجاد آرامش: برخی کودکان پس از یک روز خسته کننده و پراضطراب، سر خود را به در و دیوار می کوبند تا آرامش یابند. بکوشید از درگیری ها و سر و صدای منزل بکاهید.

2. جلب توجه: ممکن است نخستین بار که این عمل را انجام داده، عکس العمل و نگرانی شدیدی را در شما دیده است و از آن پس برای جلب توجه چنین می کند. توصیه می کنم با دیدن این حرکت کودک، احساساتی نشوید. می توانید صورت خود را برگردانید تا اضطراب و نگرانی شما را نبیند.

3. انتقامجویی: اگر با همسر خود اختلاف و درگیری دارید یا کودک را می آزارید و تنبیه بدنی می کنید، از این گونه رفتارها دست بکشید؛ زیرا این احتمال که برای انتقامجویی از شما این کار را انجام می دهد، وجود دارد.

چـنـد توصیـه

أ. انرژی کودک را با فعالیت های کم تحرک مانند نقاشی، بازی با اسباب بازی و... صرف کنید و از بازی های پر تحرک بپرهیزید.

ب. جلو اشیایی مانند تختخواب را که گوشه هایی نوک تیز دارند، با ضربه گیر بگیرید.

ج. اگر این عمل هنگام خوابیدن بروز می کند، او را با نوازش و ماساژ پشت و قصه آرام کنید و تا خوابیدن کامل کنارش بمانید.

د. در مواقع عادی بیشتر به او محبت کنید تا اگر برای جلب محبت شما سرش را به اجسام می کوبد، ارضا شود.

183 ـ دختر 2 ساله ام بسیار لجباز شده است. لطفاً راهنمایی ام کنید.

لجبازی کودکان از یکسالگی آغاز می شود و در 2 سالگی به اوج می رسد. در 6 تا 9 سالگی هم شدت دارد. لجبازی کودکان تا حدی از ضرورت های رشد و مقطعی است؛ بنابراین، چندان نگران نباشید. لجبازی کودکان، اغلب منشأ محیطی دارد و به ندرت( در صورت شدت و دوام) ممکن است مشکل عصبی باشد.

در هر صورت، برای جلوگیری از نهادینه شدن این رفتار، بهتر است برای کاستن از آن بکوشید.

علل:

1. تثبیت استقلال: فرزند شما در سنی است که می خواهد استقلال خود را تثبیت کند. با استفاده از راهکارهای ایجاد استقلال (ر.ک: پرسش 116 و 117)، این نیاز او را برطرف سازید تا مجبور نشود آن را از طریق لجبازی تثبیت کند.

2. جلب توجه: در موارد بسیاری، لجبازی به جهت جلب توجه است؛ بنابراین، در مقابل این رفتار، حساسیت فراوان نشان ندهید و بکوشید در زمان غیرمتعارض (زمانی که لجبازی نمی کند) توجه بیشتری به او داشته باشید.

3. اثبات محبوب بودن نزد والدین: او به ویژه در حضور دیگران لجبازی می کند تا شما عکس العمل نشان دهید و به دیگران ثابت کند که دوستش دارید. برای پیشگیری از لجبازی او به این دلیل، از او تعریف کنید و نقاط مثبت او را در جمع بگویید.

چـنـد توصیـه

أ. برای اصلاح این رفتار، از زور و اهرم فشار استفاده نکنید؛ زیرا لجبازی او تشدید می شود.

ب. از اعطای نقش لجباز به او بپرهیزید؛ زیرا اثر تلقینی دارد و رفتار او را تشدید می کند.

ج. در مقابل لجبازی های او آرامش خود را حفظ کنید و عصبانی نشوید. در موارد بسیاری، لجبازی بیشتر کودکان، بازخورد عصبانیت والدین است.

[1] ـ رعد، 28 .