بالاترین اثر ياد خدا
بالاترین اثر ياد خدا
خداوند متعال، وعده قطعى داده است كه هر كس او را ياد كند، او نيز متقابلًا وى را ياد نمايد. ياد كردن خدا از بنده خود، در حقيقت، جامع ترين دستاورد «ذكر» و مبدأ همه آثار مادّى و معنوى، اين كيمياى ارزشمند سعادت است.
بى ترديد، همه آثار سازنده ذكر (ياد خدا)، در اين تعبير كه: «خداوند، يادكننده خود را ياد مى كند» خلاصه شده است؛ زيرا ياد كردن خداوند متعال از بنده خود، به معناى آگاهى داشتن از حال او نيست؛ چرا كه او همواره، به همه چيز و همه كس، آگاه است؛ بلكه مقصود از ياد كردن، ارزانى داشتِ نعمت و احسان و رضوان به اوست.
البته مراتب چنين نعمت و رحمت متقابل الهى نسبت به يادكننده خود، متناسب با مراتب ذكر اوست. هر چه ذكر از سوى بنده، عميق تر و آثار عملى آن گسترده تر باشد، احسان مادّى و معنوى الهى، ذاكر را بيشتر فرا خواهد گرفت. آرى! نظر به اين پاداش مضاعف براى ذاكران است كه خداوند متعال فرموده است:
«وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ. و البته ياد خدا بزرگ تر است».
كلمه« اللَّه» در آيه «وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ»، فاعل« ذكر» است. در اين صورت، معناى آيه چنين است: ياد كردن خدا [ از ذاكر خويش]، بزرگ تر [از ياد شدن او] ست توسط ذاكر. البته اين آيه، تفسير ديگرى هم دارد كه طبق آن، كلمه «اللَّه» مفعول ذكر است؛ يعنى خدا را ياد كردن، [از ديگر كارها] بزرگ تر است. هر چند اين تفسير هم قابل قبول است، ليكن تفسير نخست، مناسب تر به نظر مى رسد.
امام باقر عليه السلام مى فرمايد:
ذِكرُ اللَّهِ لِاهلِ الصَّلاةِ أكبَرُ مِن ذِكرِهِم إيّاهُ. ألاتَرى أنَّهُ يَقولُ: «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ».
ياد كردن خدا از نمازگزاران، بزرگ تر است از ياد كردن آنها از خدا. آيا نمى بينى كه او مى فرمايد: «مرا ياد كنيد تا شما را ياد كنم».
شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ ص 10