رازهاى نماز

عن أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام : ... تأويلُ تَكبيرَتِكَ الاولى‏ إلى إحرامِكَ أن تُخطِرَ في نَفسِكَ إذا قُلتَ: اللَّهُ أكبَرُ مِن أن يوصَفَ بِقيامٍ أو قُعودٍ، وفِي الثّانيَةِ: أن يوصَفَ بِحَرَكَةٍ أو جُمودٍ، وفِي الثّالِثَةِ: أن يوصَفَ بِجِسمٍ أو يُشَبَّهَ بِشَبَهٍ أو يُقاسَ بِقياسٍ، وتُخطِرَ فِي الرّابِعَةِ: أن تَحِلَّهُ الأَعراضُ أو تولِمَهُ الأَمراضُ، وتُخطِرَ فِي الخامِسَةِ: أن يوصَفَ بِجَوهَرٍ أو بِعَرَضٍ أو يَحِلَّ شَيئًا أو يَحِلَّ فيهِ شَي‏ءٌ، وتُخطِرَ فِي السّادِسَةِ: أن يَجوزَ عَلَيهِ ما يَجوزُ عَلَى المُحدَثينَ مِنَ الزَّوالِ والانتِقالِ والتَّغَيُّرِ مِن حالٍ إلى‏ حالٍ، وتُخطِرَ في السّابِعَةِ: أن تَحِلَّهُ الحَواسُّ الخَمسُ...

ثُمَّ تَأويلُ مَدِّ عُنُقِكَ فِي الرُّكوعِ تُخطِرُ في نَفسِكَ: آمَنتُ بِكَ ولَو ضُرِبَت عُنُقي. ثُمَّ تَأويلُ رَفعِ رَأسِكَ مِنَ الرُّكوعِ إذا قُلتَ: «سَمِعَ اللَّهُ لِمَن حَمِدَهُ، الحَمدُ للَّهِ رَبِّ العالَمينَ» تَأويلُهُ: الَّذي أخرَجَني مِنَ العَدَمِ إلَى الوُجودِ...

وتَأويلُ قَولِكَ «السَّلامُ عَلَيكُم ورَحمَةُ اللَّهِ وبَرَكاتُهُ» تَرَحُّمٌ عَنِ اللَّهِ سُبحانَهُ، فَمَعناها: هذِهِ أمانٌ لَكُم مِن عَذابِ يَومِ القيامَةِ.

امير مؤمنان عليه السلام : ... «حقيقتِ [هفت‏] تكبير آغازين تو كه با آن، كارهايى را بر خود حرام مى‏ كنى، اين است: هنگام تكبير اوّل، در انديشه ‏ات مى‏ گويى: خدا بزرگ ‏تر از آن است كه به برخاستن و نشستن توصيف شود. در تكبير دوم، توصيف به حركت و سكون و در تكبير سوم، وصف جسم بودن يا تشبيه به چيزى كردن يا با چيزى مقايسه كردن را از او نفى مى‏ كنى. در تكبير چهارم، در دلت مى‏ گذرانى كه [خدا بزرگ ‏تر از آن است كه‏] حالت ‏هاى گوناگون بر او عارض شوند يا بيمارى ‏ها او را بيازارند، و در تكبير پنجم، با خود مى‏ گويى: [خدا بزرگ ‏تر از آن است كه‏] به جوهر و عرض بودن توصيف شود، يا در چيزى حلول كند يا چيزى در او حلول كند. در تكبير ششم، در دلت مى‏ گذرانى كه [خدا بزرگ ‏تر از آن است كه‏] صفات موجودات حادث (پديد آمده) را مانند نابودى و جا به جايى و دگرگونى از حالتى به حالتى، بر او روا بدارى، و در تكبير هفتم، در دلت مى‏ گذرانى كه [خدا بزرگ ‏تر از آن است كه‏] حواس پنجگانه او را دريابند.

... و حقيقتِ كشيدن گردن در ركوع، آن است كه در دلت بگذرانى: به تو ايمان آوردم، حتّى اگر گردنم زده شود. و حقيقت سر برداشتن از ركوع، هنگامى كه مى‏ گويى:" خدا به آن كه او را بستايد، گوش مى ‏دهد. سپاس، مخصوص پروردگار جهانيان است"، اين است: پروردگارى كه مرا از عدم به وجود آورد.

... و حقيقت گفته ‏ات:" سلام بر شما و نيز رحمت و بركات خداوند!"، جلب رحمت خداوند سبحان است؛ يعنى: اين [نماز] امانى براى شما از كيفر روز قيامت است».

بحار الانوار؛ ج 84 ؛ ص 253