حل مشکلات

آية كريمه [آیة 45 سورة بقره] «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَعِينُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ» مى‌رساند كه نماز يك كانون قدرت و نيرو است؛ نيرو براى حل مشكلات.

شهید مطهری رضوان الله علیه ، یادداشت‌های استاد، ج7، ص267.


پشتوانة قوانین

وقتی انسان نماز که فلسفة آن به یاد خدا بودن است را به‌جای آورد، در این صورت همیشه در یاد دارد که بنده است؛ همیشه در یاد دارد که خدایی دارد و آن خدا از او غافل نیست و طبعاً همیشه در یاد دارد که این خدا از او وظایفی و تکالیفی خواسته است. این یک ضامنی است برای اجرای دستورات اخلاقی و دستورهای اجتماعی؛ یعنی پشتوانة مقررات است.

شهید مطهری رضوان الله علیه ، انسان شناسی قرآن، ص194.


هدف از واجب کردن نماز چیست؟

مصيبتها و شدائد براى تكامل بشر ضرورت دارند. اگر محنتها و رنجها نباشد بشر تباه مى‏گردد. قرآن كريم مى‏فرمايد:

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ‏ فِي‏ كَبَدٍ «بلد : آیه 4». «همانا انسان را در رنج و سختى آفرينش داده‏ايم».

امير المؤمنين على (علیه السلام) در يكى از نامه‏هاى خود به عثمان بن حنيف، فرماندار خويش در بصره نوشتند : در ناز و نعمت زيستن و از سختيها دورى گزيدن، موجب ضعف و ناتوانى مى‏گردد، و برعكس، زندگى كردن در شرايط دشوار و ناهموار، آدمى را نيرومند و چابك مى‏سازد و جوهر هستى او را آبديده و توانا مى‏گرداند. ... (و مثال می زنند که ) درختان بيابانى كه از مراقبت و رسيدگى مرتّب باغبان محروم مى‏باشند، چوب محكمتر و دوام بيشترى دارند، برعكس، درختان باغستانها كه دائماً مراقبت شده‏اند و باغبان به آنها رسيدگى كرده است، نازك پوست‏تر و بى‏دوام‏ترند.

خداوند متعال در قرآن كريم مى‏فرمايد: وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ‏ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ‏ الْخَوْفِ‏ وَ الْجُوعِ‏ وَ نَقْصٍ‏ مِنَ‏ الْأَمْوالِ‏ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ‏.‏ «بقره : آیه 155».

«حتما شما را با اندكى از ترس، گرسنگى و آفت در مالها و جانها و ميوه‏ها مى‏آزماييم، و مردان صبور و با استقامت را مژده بده»

يعنى بلاها و گرفتاريها براى كسانى كه مقاومت مى‏كنند و ايستادگى نشان مى‏دهند، سودمند است و اثرات نيكى در آنان به وجود مى‏آورد.

خدا براى تربيت و پرورش جان انسانها دو برنامه تشريعى و تكوينى دارد و در هر برنامه، شدائد و سختيها را گنجانيده است. در برنامه تشريعى، عبادات مثل روزه، حج، جهاد، انفاق، نماز، شدائدى است كه با تكليف ايجاد گرديده و صبر و استقامت در انجام آنها موجب تكميل نفوس و پرورش استعدادهاى عالى انسانى است.در برنامه تکوینی گرسنگى، ترس، تلفات مالى و جانى، شدائدى است که بطور قهرى انسان را در بر مى‏گيرد.

(مجموعه‏آثاراستادشهيدمطهرى، ج‏1، خلاصه ای از ص: 176 تا 178)