متن کتاب احکام دو دقیقه ای
افطار روزه مسافر
برخى از مردم تصور مىكنند روزهدار اگر بخواهد پيش از ظهر به مسافرت برود مىتواند از ابتداى سفر، روزه خود را افطار كند. در حالى كه طبق نظر همه مراجع تقليد، روزهدار بايد صبر كند تا به حد ترخّص برسد، يعنى به جايى برسد كه ديوارهاى شهر را نبيند و صداى اذان شهر و روستاى خود را نشنود، آنگاه مىتواند چيزى بخورد و اگر چنانچه پيش از رسيدن به حد ترخّص، روزهاش را باطل كند، قضاى آن را بايد بگيرد و بنا بر احتياط كفّاره نيز بر او واجب مىشود.[1]
دعا در احكام
مسأله: واجباست دعاهاى واجب بهعربى خواندهشوند و در دعاهاى غير واجب جايز است به زبان فارسى و يا ساير زبانها خوانده شوند.[2]
مسأله: جايز نيست ذكرهاى مخصوص نماز به غيرعربى خواندهشود.[3]
مسأله: طبق نظر برخى از مراجع همچون امام خمينى (ره) جايز است دعا در قنوت به فارسى و زبانهاى ديگر خوانده شود.[4]
پرسش: تكرار قسمتى از دعاها چه حكمى دارد؟
پاسخ: تكرار اشكالى ندارد ولى در دعاهاى مأثور اگر بخواهد به قصد ورود بخواند بايد به همان نحو كه وارد شده است بخواند.[5]
پرسش: دعاهايى مخصوص ماه رمضان به صورت دعاى هر روز وارد شده است، قرائت آنها در صورت شك در صحتشان چه حكمى دارد؟
پاسخ: اگر قرائت آنها به قصد رجا و مطلوبيت باشد اشكال ندارد.[6]
سه نكته در رابطه با روزه
1. تمام روزهاى سال، بجز ايامى كه روزه، واجب، مكروه يا حرام مىباشد، گرفتن روزه مستحب است.[7]
2. اگر كسى عمداً و بدون عذر روزه واجب را نگيرد يا آن را باطل كند، قضا و كفاره بر او واجب مىشود.[8]
3. در ماه رمضان روزهاى بجز روزه آن ماه واقعنمىشود، واجب باشد يا مستحب، موظف به روزه آن ماه باشد يا نباشد، مانند مسافر.[9]
روزه بىولايت
پرسش: نماز و روزه بدون ولايت اهلبيت (ع) چه حكمى دارد؟
پاسخ: پاسخ سؤال هماناست كه در حديث معروف امام باقر (ع) آمده است: اگر كسى تمام روزها را روزه بگيرد و شبها را به عبادت مشغول باشد و همه ساله به حج برود و تمام مالش را در راه خدا انفاق كند، اما
ولايت معصومين (ع) را نداشته باشد و اعمال خود را به راهنمايى آنها انجام ندهد، بهرهاى از اين اعمال عائد او نخواهد شد.[10]
چهار نكته درباره كفاره
1. روزه در تمام كفارات بايد پى در پى باشد والا بايد از نو شروع كند.[11]
2. در مواردى كه بايد دو ماه روزه بگيرد مىتواند بعد از روزه گرفتن سى و يك روز، بقيه روزههاى كفّاره را پراكنده بگيرد.[12]
3. آنچه موالات كفاره را به هم مىزند امورى است كه از روى اختيار باشد اما اگر مُكره يا مضطر يا بيمار يا حائض و ... باشد مانعى ندارد.[13]
4. خوردن عمدى برخى روزهها مانند روزه قضا، قبل از ظهر و نذر معين و روزه مستحبى كفاره ندارد.
كفاره مبطلات روزه
مبطلات روزه از نظر كفاره سه قسم است:
1. كفاره ندارد
همچون قى كردن[14] و بقاء بر جنابت غير عمدى.[15]
2. يك كفاره دارد
همچون سر به زير آب بردن عمدى[16]؛ خوردن يا آشاميدن[17]؛ مقاربت و نزديكى با همسر[18] و روزه خوارى عمدى و بدون عذر.[19]
مسأله: اگر روزه دار در روز استمناء كند يعنى كارى كند كه منى از او خارج شود، روزهاش باطل است و يك كفاره دارد.[20]
3. كفاره جمع دارد
همچون افطار روزه با حرام مانند خوردن شراب يا انجام عمل حرامى چون زنا؛ نسبت دروغ به خدا، پيامبر (ص) و ائمه (ع) و جماع حرام (جماع در حال حيض).[21]
مصرف كفاره
برخى از مردم پول كفّاره را به فقير مىدهند، در حالى كه پول دادن به عنوان كفّاره كافى نيست، بلكه بايد صرف غذا براى فقرا شود. مگر آن كه فقير مورد نظر، مورد اطمينان باشد و به او پول بدهد و او را وكيل كند كه با آن پول خودش طعام تهيه كند.[22] به عبارت ديگر مردم در مصرف
كفّاره و رد مظالم و زكات فطره فرقى نمىگذارند، در حالى كه بايد كفّاره صرف طعام فقرا شود، رد مظالم به فقرا داده شود و زكات فطره همچون مصرف زكات است كه در رسالهها مطرح شده است.
انواع كفاره روزه
كفاره روزه پنج نوع است:
1. كفّاره روزه خوارى عمدى در ماه رمضان و آن گرفتن دو ماه روزه و يا اطعام شصت فقير است.[23]
2. كفّاره خوردن عمدى روزه قضاى ماه رمضان در بعد از ظهر و آن اطعام ده فقير است و درصورت عدم تمكن، گرفتن سه روز روزه است.[24]
3. كفّارهروزه نذر معين و آن همان كفاره روزه خوارى عمدى در ماه رمضان است.[25]
4. كفّارهروزهاعتكاف و آن همان كفّاره روزه خوارى عمدى در ماه رمضان است.
5. كفّاره جمع: عبارت است از جمع دو ماه روزه و اطعام شصت فقير، اين كفّاره در مورد باطلكردن روزه با حرام است.[26] مانند افطار روزه با غذاى حرام يا نسبت دروغ دادن به خدا و پيامبر و ...
[1] توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 990، م 1721.
[2] عروةالوثقى، ج 1، ص 309، م 3.
[3] همان، ص 544، م 3.
[4] همان، م 1.
[5] استفتائات امام، ج 3، ص 619، س 157.
[6] اجوبة الاستفتائات، ص 172، س 831.
[7] عروة الوثقى، ج 2، ص 241.
[8] تحريرالوسيله، ج 1، ص 289، م 1.
[9] همان، ص 279، م 3.
[10] استفتائات جديد مكارم، ج 3، ص 539، س 1513.
[11] توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 930، م 1663.
[12] همان، ص 929، م 1661.
[13] همان، ص 930، م 1664.
[14] تحريرالوسيله، ج 1، القول فيما يترتب على الافطار، م 1.
[15] توضيح المسائل مراجع، ج 1، م 1660.
[16] توضيح المسائل مراجع، م 1658.
[17] همان، م 1670.
[18] همان، ص 967، م 1667.
[19] همان، م 1710.
[20] همان، ص، م 1658.
[21] همان، م 1665 و 1667.
[22] تحريرالوسيله، ج 2، ص 132، م 20.
[23] توضيح المسائل مراجع، ج 1، ص 926، م 1658.
[24] عروة الوثقى، ج 2، فيما يجب القضاء و الكفاره، م 1؛ توضيح المسائل مراجع، م 1687.
[25] توضيح المسائل مراجع، ج 2، ص 616، م 2654.
[26] همان، ج 1، م 1665؛ عروة الوثقى، ج 2، ص 39، م 1.