نماز چگونه انسان را از گناه دور می کند؟

قرآن می فرماید : وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ ؛ [سورۂ عنکبوت، آیه ۴۵] و نماز را برپا دار، که نماز انسان را از زشتی‌ها و گناه باز می‌دارد.

این که ما توقع داشته باشیم که وقتی نماز می‌خوانیم، این نماز به صورت خودکار یک سپری در برابر بدی‌ها بشود، این توقع بی جایی است. نماز نهی می کند نه منع. نماز علت تامّه ترک گناه نیست، ولی این اقتضا را در ما ایجاد می‌کند که از گناه دور شویم.

مرحوم علامه طباطبایی می‌فرماید: نماز این طور نیست که آدم را اجبار به کار خوب کند، و یا در حبس ببرد که گناه نکنیم، دست و پای آدم را نمی بندد که حتما گناه نکن، بلکه وجدان انسان را بیدار می‌کند.

یعنی مدام به آدم تلنگر میزند؛ می‌گوید: تو که نماز می‌خوانی، حیف است مرتکب این کار زشت شوی. تو که نماز می‌خوانی، مراقب باش! مراقب زیانت باش، مراقب چشمت باش، مراقب باش روحت با گناه آلوده نشود.

(زیبایی های نماز ؛ استاد فرحزاد، خلاصه ای از صفحه 187 و 188)


نردبان صعود

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: اَلصّلاةُ مِعراجُ المُؤمِن ؛ [مصباح الشریعة، ص ۵۴] نماز معراج مؤمن است.

یک آقایی [از خوبان] یک شب خواب دید که مردم وارد مسجد شدند، دارند نماز می‌خوانند، ولی جلوی هر نمازگزاری یک نردبان برای بالا رفتن گذاشته اند. نردبان‌های بیست پله ای، سی پله ای، چهل پله ای. و بعد ایشان در عالم رویا دیده بود که هر کدام یک پله، دو پله، ده پله، بعضی‌ها صد پله بالا می‌روند و بر می‌گردند. این بستگی دارد به این که ما از این نماز چقدر بهره مند شویم، چقدر حضور قلب و اخلاص داشته باشیم.

(زیبایی های نماز ؛ استاد فرحزاد، خلاصه ای از صفحه 199)


با نماز های قضا چه کنیم؟

بعضی می‌گویند ما تا به حال نماز نمی خواندیم. از الآن نماز را شروع کردیم، ولی این فکر ما را رنج می دهد که ده سال، بیست سال، نماز نخواندیم، آنها را چه کار کنیم؟

شما تصمیم بگیرید که هر چقدر که در توان شماست نماز قضا بخوانید. تمام وقت خود را برای این کار نگذارید که خسته شوید، یا دوباره زده شوید. ولی انسان هر نماز واجبی که می‌خواند اگر توان و آمادگی دارد، یک نماز قضا هم بخواند. [مثلا بعد از نماز صبح یک نماز قضای صبح بخواند و بعد از نماز ظهر یک نماز قضای ظهر بخواند] یا مشاهد مشرفه که می‌رود، یا به مسجد که می‌رود، چند دقیقه زودتر برود و چند رکعت نماز قضا بخواند.

بنابراین، آن مقداری که یقین دارد نماز قضا دارد را یک جایی بنویسد و حتمأ وصیت کند که بچه‌ها بعد از او برایش بخوانند. البته آن مقداری را که شک دارد خوانده است یا نه، واجب نیست قضا کند. عمده این است که ما در مسیر جبران باشیم.

حضرت امام رحمت الله در کتاب «چهل حدیث» خود می‌فرمایند: کسانی که توبه می‌کنند، توبه را خیلی سنگین جلوه ندهند. کسی که قصد توبه دارد، اگر روزه و نماز قضا دارد، شیطان می‌آید یک کوهی برای او درست می‌کند. می‌گوید: اگر من بخواهم توبه کنم، باید چقدر نماز بخوانم، چقدر روزه بگیریم. پس من اهل آن نیستم. شیطان حتی از این راه می‌آید. همین قدر که ما در مسیر قرار گرفتیم، خوب است.

اگر خدا بیند کسی واقعا در مسیر خواندن نماز قضا و در مسیر بازگشت قرار گرفته است. قطعا همه را جبران می‌کند و آنها را مورد رحمت قرار می دهد.

(زیبایی های نماز ؛ استاد فرحزاد، خلاصه ای از صفحه 203 تا 205)