وقتی خدا به نماز ما احتیاجی ندارد چرا باید خودمان را این قدر به زحمت بیندازیم؟
وقتی خدا به نماز ما احتیاجی ندارد چرا باید خودمان را این قدر به زحمت بیندازیم؟
البته خداوند نیازی به عبادت ما ندارد ولی آیا عبادت فایده‌ای برای ما ندارد؟ در واقع خداوند تبارک و تعالی که بهتر از هر کس دیگری به کمال و سعادت ما آگاهی دارد و بیشتر از هر کس دیگری به آن علاقمند و بهتر از خود ما، ما را می‌شناسد، می‌داند که رشد و کمال و سعادت ما در گرو عبادت اوست؛ برای همین ما را فرمان به عبادت داده است. در ادامه بعضی از فواید و حکمت‌های واجب شدن عبادت را بیان می‌کنیم:
یاد خدا
در حقیقت بزرگترین خطر برای انسان فراموش کردن خدا و هدف از آفرینش و نیز مقصدی است که در پیش رو دارد و هیچ عبادتی مانند نماز نمی‌تواند انسان را در برابر این خطر حفظ کند. ما با خواندن نماز هر روز چند بار چیزهایی را که هرگز نباید فراموش کنیم به خود یادآور می‌شویم.
در حقیقت روح و هدف نماز، یاد خدا است. خدای تعالی به حضرت موسیＡوحی کرد که "أقِمِ الصَّلاةَ لِذِکرِی".[1] می‌دانیم که یاد خدا خود زمینۀ تفکر و پس از آن، عمل است. چنانكه در حدیثی از امام صادقＡآمده است كه در تفسیر عبارت قرآنی "و لَذِكرُ اللهِ اَكبَر"[2] فرمود: "مقصود یاد خدا در هنگام رو به رو شدن با حلال و حرام خداست".[3]
به این معنا که وقتی به کار حلالی رسیدیم بدانیم که از خداست و پرتویی از لطف و احسان او و وقتی به کار حرامی رسیدیم بدانیم که خط قرمز خداست و باید از آن دوری کنیم.
از بین برندۀ ویروس گناه
نماز هم جنبۀ پیشگیری از آلودگی انسان‌ها به ویروس‌های گناه دارد و هم در صورت آلوده‌شدن انسان‌ها، جنبۀ درمانی دارد. به بیان دیگر نماز هم نهال تقوی را در انسان آبیاری می‌کند و به این وسیله دیواری بلند بین او و گناهان می‌کشد و هم وسیلۀ شستوشوی انسان‌ها از گناهان و سبب نزول مغفرت و آمرزش الهی است؛ چرا که نماز، انسان را به توبه و اصلاح گذشته و بازبینی در رفتار دعوت می‌کند.
در حدیثی گهربار پیامبرＢاز یاران خود پرسید: "اگر بر در خانۀ یكی از شما نهری از آب صاف و پاكیزه باشد و در هر روز، پنج بار خود را در آن شستوشو دهد، آیا چیزی از آلودگی و كثافت بر بدن او میماند؟" عرض كردند: خیر! فرمود: "نماز درست همانند آن آب جاری است، هر زمان كه انسان نمازی میخواند گناهانی كه در میان دو نماز انجام شده است از بین می‌برد".[4]
پاک‌کنندۀ انسان از تکبر
نماز خودبینی و تكبر را درهم میشكند؛ چون انسان در هر شبانه روز هفده ركعت و در هر ركعت دو بار در برابر خدا پیشانی بر خاك میگذارد و خود را ذرهای در مقابل عظمت او میبیند و آگاهانه، به حقارت و ناچیزی خود اعتراف می‌کند؛ از این رو حضرت علیＡمیفرماید: "فَرَضَ اللّهُ الإيمانَ تَطهيرا مِن الشِّركِ و الصلاةَ تَنزيهاً عنِ الكِبرِ"؛ خداوند ایمان را برای پاك‌سازی انسان‌ها از شرك واجب كرده است و نماز را برای پاك‌سازی از تكبر.[5]
همچنین نماز نقش مؤثری در دورشدن انسان از دیگر رذایل اخلاقی مانند حرص و آز و ناشکیبایی و… دارد. هما‌‌ن‌گونه که خداوند متعال میفرماید: "انسان حریص و ناشکیبا آفریده شده و هنگامی كه بدی به او رسد بی‌تابی میكند و هنگامی كه خوبی به او رسد مانع از دیگران میشود، مگر نمازگزاران؛ آنانكه نمازها را پیوسته بهجا می‌آورند".[6]
[1]. طه: 14.
[2]. عنکبوت: 45.
[3]. مجلسی، بحار الانوار، ج82، ص200.
[4]. حر عاملی، وسائل الشیعه، ج 3، ص7.
[5]. سید رضی، نهج البلاغه، حکمت 252.
[6]. معارج: 19 ـ 24.