چرا حتما باید نماز را به عربی خواند؟
چرا حتما باید نماز را به عربی خواند؟
پیش از هر چیز لازم است به این نکته توجه داشته باشيد كه تنها نماز و لبیک در حج است که باید به عربی بیان شود وگرنه هيچ تكليف واجب ديگري نيازمند قرائت عربي نیست.
اما خواندن نماز به صورت عربی و با همان کلماتی که پیامبرＢو دیگر مسلمانان صدر اسلام میخواندند، دلائل مختلفی دارد که به برخی از آنها اشاره میکنیم:
اول: اصل تعبّد
به این معنا که شریعت اسلام، دستور به عربی خواندن نماز داده و با توجه به اینکه روح عبادت بر تسلیم و تعبد استوار است، انسانی که میخواهد خدا را عبادت نماید، باید کاری را انجام دهد که خواست خداوند است. طبق آیات و روایات و سیره پیامبرＢاین واجب و تکلیف دینی، به این شکل واجب شده است و برای انجام فرمان خدا باید آن را به همان شکل انجام داد تا مقصودها و مصلحتهایی که خداوند در نظر دارد و چه بسا ما از آن بیخبریم، حاصل گردد.
امیرمؤمنانＡدر روایتی پس از بیان اینکه معنای اسلام، تسلیم شدن در مقابل پروردگار است و علامت این تسلیمبودن در عمل آشکار میشود، میفرماید: "مؤمن، بنای دین خود را بر اساس رأی و نظر شخصی نمیگذارد، بلکه بر آنچه از پروردگارش رسیده بنیان مینهد".[1]
دوم: زبان مشترک مسلمانان
اینکه همۀ مسلمانان از هر نژاد و مملکتی نماز را به یک زبان بخوانند، باعث میشود که زبانی مشترک میان همه پیروان اسلام شکل بگیرد و در واقع زمینۀ وحدت و پیوند بینالمللی دینی را فراهم کند.
سوم: نبود معادل واژهها
کلماتی را که در نماز به زبان میآوریم نمیتوان به صورت دقیق به زبان دیگری ترجمه کرد. چه بسا برخی از کلمات یا جملات، معانی بسیاری در خود جای داده که با یک یا چند جمله نیز نتوان همۀ آنها را بیان نمود.[2]
برای مثال از سوره حمد نام میبریم، هیچ ترجمهای که بتواند تمام مفاهیم آن را به زبان دیگر بیان کند، نیست. حتی تنها، کلمه "الله"، هیچ معادلی در زبانهای دیگر ندارد و تنها میتوان ترجمۀ آن را در قالب یک جمله بیان کرد. در مثال مذکور، کلمه "خدا" در زبان فارسی، صرفا، معادل فارسی آن است نه هممعنای کلمه "الله".
چهارم: جلوگیری از تحریف
از طرف دیگر، تجربۀ زندگی انسانها، روشنگر این حقیقت تلخ است که آنجا دستهای انسانی در کارهای مختلف دخالت کرده است، آن را به صورتهای مختلف در آورده که گاهی با اصل و حقیقت خود فاصله بسیار دارد. در ادیان امروزی، مفاهیم عبادی چنان مورد دستبرد و تحریف قرار گرفته که روح عبادت کمرنگ شده و دیگر رغبت چندانی به انجام آن برای پیروانش باقی نمانده است، به همین علت آن ارتباط دائمی و همیشگی که مسلمانان با خدا دارند را، در ادیان دیگر مشاهده نمیکنیم.
یادآوری
اگرچه با توجه به دلایلی که اشاره شد، نماز باید به زبان عربی خوانده شود؛ اما این بدان معنی نیست که انسان نتواند به هیچ زبان دیگری با خداوند سخن بگوید. چنانچه در قنوت نماز که قسمت خواستن حاجتها است، به فتوای اکثر مراجع، انسان میتواند به فارسی یا هر زبان دیگر سخن بگوید.[3] همچنین، درِ خانۀ خداوند مهربان برای گفتوگو و مناجات، هیچگاه به روی بندگان بسته نیست و انسان هر لحظه که اراده نماید، میتواند با زبان دلخواه خویش با او به راز و نیاز بپردازد و همانگونه که اشاره شد، تنها برخی امور مانند نماز است که بنا بر مصلحتها و فوایدی، باید به زبان عربی خوانده شود.
[1]. مجلسی، بحارالانوار، ج65، ص309.
[2]. استاد محمدتقی مصباح یزدی، قرآن شناسی، ص 102 – 92.
[3]. توضیح المسائل سیزده مرجع، مسئله 1135.