برای قضا نشدن نماز صبح و سحرخیزی چه باید کرد؟

برای حل این مشکل، باید به سراغ ریشه و اساس این مسئله توجه ویژه مبذول داشت. در یک نگاه کلی، عوامل سلب توفیق از نماز صبح و همچنین نماز شب به دو گروه عمده دسته بندی می‌شود:

الف: عوامل مادی

که برخی از این عوامل شامل موارد ذیل می‌باشد:

1. نبود برنامه ریزی و نظم در زندگی

از مهمترین عوامل مادی که مانع از توفیق درک نماز صبح می‌گردد، فقدان برنامه‌ریزی و نظم در زندگی است. فقدان برنامه‌ای منظم برای خواب و یا ایجاد مشغله‌های پراکنده و فراتر از توانایی‌های خود، نتیجه‌ای جز ایجاد خستگی مفرط و قضای شدن نماز در بر نخواهد داشت.

2. پرخوری در شب

علت دیگر، خواب طولانی و سنگین ناشی از پرخوری در شب می‌باشد. حضرت عیسی7 خطاب به بنی‌اسرائیل فرمود: "ای بنی اسرائیل! خوردن خود را زیاد نکنید، زیرا هر کس بر خوردن خود بیفزاید، بر خوابیدن خود هم می‌افزاید و هر کس که بر خواب خود بیفزاید، از نماز کم می‌گذارد [و در نتیجه] در زمره غافلان نوشته می‌شود". [1]

3. کسلی و تنبلی افراد

برخی وقت‌ها بیدار نشدن برای نماز، ربطی به مسائل حاشیه ای ندارد و خود فرد ذاتاً فردی تنبل و بی حال است که برای امور عادی زندگی نیز کم‌ می‌گذارد، حال چنین شخصی برای مسائل معنوی روشن تر است؛ زیرا به فرموده امام علی7: "مَن كَسَل عَن أمرِ دُنیاه فَهُو عَن أمر آخِرتِه أكسلَ"؛ كسى كه در كار دنیا تنبل باشد، در كار آخرتش تنبل تر است[2].

4. غرق شدن در مسائل مادی و دنیوی

حضرت عیسی7 نقش دنیا‌زدگی را در بی‌حوصلگی افراد نسبت به عبادات این چنین ترسیم می‌نماید: "همچنان که بیمار بر غذاى لذیذ نگاه می‌کند و به دلیل شدت درد، لذّت آن را نمى‏چشد، فرد دنیا طلب نیز همراه با عشق به مال، نه لذّتى از عبادت مى‏برد و نه شیرینى و حلاوتش را مى‏چشد".[3]

5. خوردن غذاهای نامناسب در شب

برخي از غذاها به گونه‌اي هستند که باعث سستی اعصاب و بدن مي‌شوند؛ لذا اگر شب‌ها از ماست، دوغ و مانند آن استفاده شود، خواب بر انسان چيره می‌شود. هم چنین، خوردن غذاهاي چرب و سنگين موجب سنگيني خواب شده، بيدار شدن را برای انسان دچار مشکل می‌سازد.


[1] . مجموعة ورام، ج‏1، ص 47.

[2] . وسائل الشیعه، ج12، ص37.

[3] . تحف العقول، ص483.