برای قضا نشدن نماز صبح و سحرخیزی چه باید کرد؟
برای قضا نشدن نماز صبح و سحرخیزی چه باید کرد؟
برای حل این مشکل، باید به سراغ ریشه و اساس این مسئله توجه ویژه مبذول داشت. در یک نگاه کلی، عوامل سلب توفیق از نماز صبح و همچنین نماز شب به دو گروه عمده دسته بندی می‌شود:
الف: عوامل مادی که بیان شد
ب: عوامل معنوی
1. ضعف در خداشناسی
از مهمترین عوامل معنوی که موجب می‌شود انسان برای ادای فریضه صبح به سختی از خواب بیدار گردد، عدم معرفت و شناخت نسبت به خداوند متعال و الطاف وی است. به راستی اگر شما با یکی از مسئولین که حل مشکل‌تان در دست اوست، قراری گذاشته‌اید و یقین دارید که وی در همان ساعت مقرر منتظر شما است، آیا واقعاً شب به راحتی می‌خوابید و دیر بر سر قرار حاضر شده و یا با کسالت با وی مواجه می‌شوید؟
اگر انسان نسبت به الطاف الهی کمترین معرفتی داشته باشد و بداند که کسی که قرار است به هنگام نماز با وی صحبت کند، همانی است که ما را از نیستی به دنیا آورده و تمامی نعمت‌های خود را بر ما ارزانی داشته، تا به نهایت کمال و درجات بالای بهشتی دست پیدا کند، همانی که اختیار کمی و زیادی روزی ما را دارد، همانی است که مرگ و زندگی ما در ید قدرت اوست و... با این حال، آیا نسبت به نماز با بی حالی برخورد خواهیم کرد و یا آنکه سر از پا نشناخته، عاشقانه و با تمام وجود به اقامه نماز خواهیم پرداخت.
2. گناه
اعمال و رفتاری که انسان در طول روز انجام می‌دهد، نقش بسیار مهمی در توفیق انسان نسبت به عبادات دارد. هر چه در شبانه روز کارهای شایسته از انسان سر بزند، توفیقات انسان نیز برای اعمال خوب دیگر بیشتر فراهم می‌شود و هرچه به گناه آلوده شود، توفیق اعمال خوب از وی سلب می‌گردد، لذا باید نسبت به این مسأله بسیار حساس بود تا به واسطه گناه، درک لذت سحرخیزی را از دست نداد.
3. ضعف اراده
سحرخیزی اراده و عزم می‌خواهد، دوست داشتن تنها کافی نیست. باید با تصمیم جدی خوابید. ضعف اراده از مهمترین عوامل محروم ماندن از سحرخیزی می‌باشد. باید با این ضعف و سستی اراده مبارزه کرد. امام علی7 می‌فرمایند: "ضادُّوا التَّوانِیَ بِالعَزمِ"؛ به وسیله عزم، با سستی مبارزه کنید.[1]
وضو گرفتن، خواندن سوره‌های توحید و معوذتین، ذکر صلوات و تسبیحات اربعه و تسبیح حضرت زهرا3، قرائت آیه الکرسی، به ویژه خواندن آیه‌ی آخر سوره‌ی کهف و نیز توسل به امام زمان7 برای محروم نماندن از فیض نماز اول وقت و... از جمله اموری است که خواب مؤمن را همراه با هدف و انگیزه می‌کند و این توجه و هدفمندی در بیداری صبح تأثیرگذار خواهد بود.
[1] . غرر الحكم و درر الكلم، ص427.