چرا باید قبل از نماز وضو بگیریم؟ آیا اگر پیش از نماز حمام برویم کافی نیست؟

وضو، تیمم و غسل ممکن است ظاهر انسان را هم پاکیزه کند؛ ولی باید توجه داشت هدف از انجام آنها پاکیزگی ظاهر نیست؛ زیرا انسانی که تازه از حمام بیرون آمده نیز باید برای نماز وضو بگیرد یا اگر نیاز به غسل دارد باید غسل کند و شستن بدن بدون نیت غسل و بدون قصد قربت کافی نیست.

در حقیقت باید برای رسیدن به پاکیزگی باطنی از نمادهای ظاهری استفاده کرد. لذا با این اعمال عبادی ظاهر بدن شستشو داده می‌شود تا طهارت باطن ایجاد گردد. در روایتی درباره فلسفۀ وضو آمده است: وضو واجب شد تا آنکه شخصی که اطاعت می­کند از کسی که نافرمانی می­کند، شناخته گردد. همچنین انسان هنگام رویارویی با خداوند منان از تمام آلودگی‌ها و رذایل اخلاقی پاک گردد و با حالت کسالت و چرت به دیدار دوست نرود و قلب انسان قبل از رکوع و سجده در برابر خداوند تزکیه گردد؛ ولی در نماز میت که رکوع و سجده وجود ندارد و فقط دعای برای میت و ذکر خداست نیازی به وضو نمی­باشد.[1]

افزون بر این آگاهی از دعاهاي وارد شده هنگام وضو هم می­تواند ما را به فلسفۀ اجزای وضو رهنمون کند:

بر اساس روایتی از امام صادقＡاز حضرت علیＡانسان موقع ديدن آب، متوجه اين نعمت عظيم و پاک‌کنندگی آن مي‌شود و به این فکر فرو می­رود که اگر واقعا خداوند آب را پاک کننده قرار نمی­داد، زندگی انسان فلج می­گردید.

موقع شستن دست‌ها روحش را از تمام گناهان می­شوید و در خواست توبه و پاکی از خداوند می­کند.

موقع گرداندن آب در دهان صحنۀ قيامت را تصور ‌مي‌كند و از خدواند درخواست می­کند که در آن روز زبانش را به یاد خود گویا کند.

موقع استنشاق آب، به ياد بهشت و جهنم مي‌افتد و از خداوند می­خواهد. مبادا بوی بهشت بر او حرام گردد [که لازمه آن دوری نمودن از تمام بوهای حرام در دنیاست؛ هر بویی که شهوت انسان را تحریک می­نماید].

موقع شستن صورت از خداوند می­خواهد او را از تمام گناهانی که با چشم و دهان انجام داده است پاک نماید و او را آبرو ببخشد و مقرب درگاه خودش قرار دهد.

با شستن دست ‌راست نشان می­دهد خداوند را به خاطر بهشت عبادت نمی­کند و جاودانگی در بهشت و حساب آسان را از خداوند طلب می­کند.

با شستن دست چپ دست از تمام تمایلات و خواهش­های نفسانی می­شوید و درخواست می­کند که مبادا نامه عملش به این دست داده شود.

با مسح سر از خدواند می­خواهد تمام افکار شیطانی که در مغز او تاکنون بوده شستشو داده شود و از خداوند می­خواهد از فرق سر او تا نوک پا او را غرق رحمت نماید.

با مسح پاها صحنه‌هاي ديگرِ قيامت را ترسيم مي‌كند و از خدواند می­خواهد او را در دنیا و آخرت در صراط مستقیم ثابت‌قدم نگه دارد.[2]

و سرانجام پس از پایان یافتن وضو رضوان کامل الهی را از خداوند طلب می­کند و با قلبی پاک وارد حریم الهی می­گردد.[3]


[1]. حر عاملی، وسائل الشیعه، ج1، ص 367.

[2]. شیخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ج‏1، ص41.

[3]. شعیری،جامع الأخبار، ص 65.