پیامبر اکرمBپیش از بعثت چگونه نماز می‌خواند؟

آری پیامبر خاتمBهمچون پدر و جدّش عبدالمطلب، موحّد و خداپرست بود و در سال‌های پیش از بعثت، هر سال مدتی را در غار حرا اعتکاف می‌کرد و مشغول مناجات با خدای خویش می‌شد. در اینباره حضرت علیAمی‌فرماید: "پیامبرBهر سال در کوه حرا اقامت می‌گزید؛ من او را می‌دیدم و جز من او را کسی نمی‌دید.[1]حتی روزی که پیامبرBبه اسلام (نبوت) مبعوث شدند در غار مشغول عبادت بودند".

آنچه مسلّم است این است که شکل عبادت آن حضرت در پیش از بعثت با نمازی که پس از بعثت بر آن حضرت و سایر مسلمانان واجب شد، همسان نبوده است. مسلم آن است که ایشان بر اساس صریح آیات قرآن مأمور بودند از آیین حنیف که همان آیین حضرت ابراهیمAبود پیروی کنند.[2]

علامه طباطبایی6در تفسیر سورۀ علق می­نویسد: از سیاق آیات سوره علق می­توان فهمید که نماز و مناجات، پیش از بعثت نیز وجود داشته است؛[3]ولی در مورد کیفیت آن اطلاعاتی در دست نیست؛ آنچه پیداست این است که نماز آیین حنیف با اسلام متفاوت بوده است.

در منابع تاریخی آمده است که پس از بعثت روزی علىAنزد رسول اللّهBرفت و ديد كه مشغول نماز است. از ایشان پرسید: "اى ابوالقاسم! اين حركات چيست؟ رسول اللهBفرمود: اين نماز است كه خداوند مرا بدان امر كرده است."

این ماجرا نشانگر آن است که نماز به شیوه‌ای که خداوند پس از بعثت به پیامبرBآموخت، تازگی داشته است در غیر این صورت یعنی اگر پیامبرBپیش از بعثت هم به این روش نماز می‌خواند با توجه به ارتباط نزدیک و همیشگی حضرت علیAبا پیامبر اکرمB، حتما حضرت علیAبا آن آشنا بود و دیگر آن سؤال را از پیامبر خدا نمی‌پرسید.[4]


[1]. سید رضی، نهج البلاغة، ص300.

[2]. النحل : 123.

[3]. ازاين سوره(علق) استفاده مى‏شود كه رسول خداd قبل از نازل شدن اولين سوره از قرآن هم نماز مى‏خوانده و خود بر طريق هدايت بوده و احيانا ديگران را هم به تقوا امر مى‏كرده، و اين همان نبوت است، ولى رسالت نيست، و به همين جهت اين وضع آن جناب را انذار نناميده، پس آن جناب قبل از بعثت هم نبى بوده و نماز مى‏خوانده؛ با اينكه هنوز قرآن بر او نازل نشده بود و سورۀ حمد كه جزء نماز است نيامده و او مامور به تبليغ نشده بود (طباطبایی، المیزان، ترجمه موسوى همدانى، ج 2، ص 28).

[4]. طبرسی، إعلام الورى بأعلام الهدى (ط - الحديثة)، ج‏1، ص102.