437. مال و قيامت‏

روز قيامت، مال و فرزند نفعى ندارد؛ (يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَ لَا بَنُونَ).[1]

هنگام سقوط، مال مفيد نيست؛ (وَ مَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّي).[2]

حسرت از دست دادن مال؛ (يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُبَداً).[3]

مال، بى‏نياز كننده نيست؛ (مَا أَغْنَي عَنِّي مَالِيَهْ).[4]

(مَا أَغْنَي عَنْهُ مَالُهُ وَ مَا كَسَبَ).[5]

438. محدوديت تصرف در مال‏

به بعضى از مال‏ها نبايد نزديك شد مگر با شرايطى؛ (وَ لَا تَقْرَبُوا مَالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ...).[6]

انسان نه حق دارد مال را به سفيه بسپارد؛ (وَ لَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللهُ لَكُمْ قِيَاماً ...).[7]

و نه حق دارد اموال مردم را بدون تجارت و بدون اذن تصرف كند؛ (لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُم بَيْنَكُم بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَن تَكُونَ تِجَارَةً عَن تَرَاضٍ مِنْكُمْ).[8]

439. قساوت قلب‏

قرآن كريم درباره بنى اسرائيل مى‏فرمايد؛ (فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَ إِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْانْهَارُ).[9]

دو آيه ذيل تعبير ديگرى از آيه فوق است؛

(لَوْ أَنزَلْنَا هذَا الْقُرْآنَ عَلَي جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللهِ).[10]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 157

(أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللهِ).[11]

از آيات مذكور روشن مى‏شود برخى از سنگ‏ها از آن آب بيرون مى‏آيد، برخى از سنگ‏ها (كوه) در برابر خداوند خشوع مى‏كنند و تكه‏تكه مى‏شوند، اما عجب از انسان، سخت‏تر از سنگ و كوه است كه هيچ تأثيرپذير نيست.

440. شرح صدر

قرآن كريم در يك آيه مى‏فرمايد: (فَمَن يُرِدِ اللهُ أَن يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْاءِسْلَامِ).[12]

در آيه ديگر مى‏فرمايد: نشانه شرح صدر، نورانيت از ناحيه خداوند است؛ (أَفَمَن شَرَحَ اللهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَي نُورٍ مِن رَبِّهِ).[13]

441. برخورد مؤمنان در برابر لغو

الف. از كارهاى لغو اعراض مى‏كنند؛ (قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ* الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ* وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ).[14]

ب. هنگامى كه سخن لغوى را مى‏شنوند نيز اعراض مى‏كنند؛ (وَ إِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ أَعْرَضُوا عَنْهُ).[15]

ج. با افرادى كه اهل لغو هستند كريمانه برخورد مى‏كنند؛ (وَ إِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَاماً).[16]

اين افراد مؤمن به بهشتى مى‏روند كه در آن‏جا هيچگونه لغوى وجود ندارد؛ (لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً وَ لَا تَأْثِيماً).[17] (لَا لَغْوٌ فِيهَا وَ لَا تَأْثِيمٌ).[18]

442. كمال انسان‏

1. كمال به قدرت نيست؛ (وَ نَادَي فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قَالَ يَا قَوْمِ أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ).[19]

2. كمال به علم نيست؛ قارون گويد: (إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَي عِلْمٍ عِندِي).[20]

3. كمال به رفاه مادى نيست؛ (وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الانْعَامُ وَالنَّارُ مَثْويً لَهُمْ).[21]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 158

4. كمال به پول نيست؛ (وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ).[22]

5. كمال به محبت به افراد يا اشياء نيست؛ (وَ مِنَ النَّاسِ مَن يَتَّخِدُ مِنْ دُونِ اللهِ أَنْدَاداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اللهِ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبَّاً لِلَّهِ).[23]

6. كمال به داشتن جمعيت نيست؛ (وَ كَانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَاحِبِهِ وَ هُوَ يُحَاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنكَ مَالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً).[24]

كمال انسان به ايمان و عمل صالح است كه حدود 50 بار در قرآن كريم بيان شده است.

443. اهميت صله رحم‏

صله رحم در قرآن كريم از اهميت ويژه‏اى برخوردار است، ازاين‏رو:

الف. قرآن كريم مى‏فرمايد: از خداوندى كه در نظر شما عظمت دارد و به هنگامى كه مى‏خواهيد چيزى از ديگرى طلب كنيد نام او را مى‏بريد، پرهيز كنيد؛ (وَاتَّقُوا اللهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ).[25]

سپس مى‏فرمايد از قطع رابطه با خويشاوندان خود بپرهيزيد؛ (وَ الأرْحَامَ).

قابل ذكر است كه كلمه «وَ الأَرْحَامَ» عطف بر «الله» است، يعنى «وَاتَّقُوا الْارْحَامَ».

ب. در برخى از آيات صله ارحام جزء اوصاف خردمندان بيان شده است؛ (وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَا أَمَرَ اللهُ بِهِ أَن يُوصَلَ).[26]

ج. در برخى از آيات بعد از احسان به والدين، احسان به خويشاوندان بيان شده است؛ (وَ بِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَ ذِي الْقُرْبَي).[27]

د. در برخى از آيات احسان به اقوام به طور ويژه مورد تأكيد قرار گرفته است؛ (إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْاءِحْسَانِ وَ إِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَي).[28]

ذكر خاص بعد از عام مفيد اهميت است.

ه. در برخى از آيات مى‏فرمايد حق خويشاوندان را پرداخت كنيد؛ (وَ آتِ ذَا الْقُرْبَي حَقَّهُ).[29]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 159

444. مردم در برخورد با خوبي و بدي‏

مردم در برخورد با خوبى و بدى چهار گروه هستند:

1. افرادى كه بدى را خوبى مى‏پندارند؛ (زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً).[30]

2. افرادى كه به بدى سبقت مى‏گيرند؛ (يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ).[31]

3. افرادى كه بدى را به بدى و خوبى را به خوبى پاسخ مى‏دهند؛ (جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا)[32] (أَحْسِن كَمَا أَحْسَنَ اللهُ إِلَيْكَ).[33]

4. افرادى كه بدى را به خوبى پاسخ مى‏دهند؛ (يَدْرَءُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ).[34]

445. اهميت راه خداوند

در آيه شريفه‏ (فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالآخِرَةِ)[35] به جهت اهميت راه خداوند، «فِي سَبِيلِ اللهِ» بر فاعل يعنى‏ «الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالآخِرَةِ» مقدم شده است.

در آيه شريفه‏ (قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَهَا عِوَجاً)[36] نيز «عَن سَبِيلِ اللهِ» كه مفعول باواسطه است بر مفعول بى‏واسطه (مفعول به) «مَنْ آمَنَ» به همين جهت اهميت مقدم شده است.[37]

446. افراغ صبر

جمله «افراغ صبر» در دو مورد آمده است؛

(وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَ جُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ).[38]

مؤمنان به موسى (ع) به فرعون گفتند: (وَ مَا تَنْقِمُ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِآيَاتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاءَتْنَا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْراً وَ تَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ).[39]

447. جلوه‏هاي صبر در مصيبت‏

1. صبر در برابر اذيت بيگانگان؛ (وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلَي مَا آذَيْتُمُونَا).[40]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 160

2. صبر در برابر گفتار منحرفان؛ (وَاصْبِرْ عَلَي مَا يَقُولُونَ وَاهْجُرْهُمْ هَجْراً جَمِيلًا).[41]

3. صبر در برابر تكذيب تبه كاران؛ (وَ لَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِن قَبْلِكَ فَصَبَرُوا عَلَي مَا كُذِّبُوا).[42]

4. صبر در ميدان جنگ؛ (وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ).[43]

5. صبر در برابر صدمات دشمن؛ (وَ إِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَ لَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِلصَّابِرِينَ).[44]

6. صبر در برابر تهديد دشمن؛ (لَاقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ ...)[45] (فَاقْضِ مَا أَنتَ قَاضٍ).[46]

448. اهميت توصيه به صبر

در قرآن كريم 4 بار كلمه «تواصوا» بيان شده كه دو بار آن مربوط به توصيه به صبر است و يك بار توصيه به حق و يك مرتبه توصيه به مرحمت و رحم كردن؛

(إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَ تَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ).[47]

(ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ* أُولئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ).[48]

449. انواع صبر

«صبر» در برابر جزع به معناى خود نگهدارى و ثبات است؛ (سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَجَزِعْنَا أَمْ صَبَرْنَا)[49]. صبر كه از ملكات نفسانى است گاه به انجام عبادت و امتثال وظيفه الهى است؛ (فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ)[50]، و گاه به ترك معصيت و پرهيز از گناه است؛ (سَتَجِدُنِي إِن شَاءَ اللَّهُ صَابِراً وَ لَا أَعْصِي لَكَ أَمْراً)[51] و گاه به شكيبايى در برابر مصيبت و حادثه ناگوار است؛ (وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ).[52]

450. صبر همراه با كمالات ديگر

1. صبر و نماز؛ (وَاسْتَعِينُوْا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَاةِ).[53]

2.

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 161

صبر و توكل؛ (الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ).[54]

3. صبر و شكر؛ (وَ ذَكِّرْهُم بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ).[55]

4. صبر و امربه معروف؛ (وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنكَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ).[56]

5. صبر و جهاد؛ (وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ).[57]

6. صبر و تقوا؛ (بَلَى إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُم مِن فَوْرِهِمْ هذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ).[58]

7. صبر و تحمل بدى ديگران؛ (ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ...* وَ مَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا ...).[59]

8. صبر و يقين؛ (... لَمَّا صَبَرُوا وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يُوقِنُونَ).[60]

451. فضيلت و جامعيت صبر

در سوره فرقان خداوند 12 صفت براى عبادالرحمن بيان مى‏كند. در پايان مى‏فرمايد: (أُولئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا).[61]

در سوره رعد 8 صفت براى خردمندان بيان مى‏كند، در پايان مى‏فرمايد: (سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ).[62]

با اينكه پيامبران صفات ارزشمند زيادى داشتند اما مهم‏ترين عامل رسيدن به رهبرى و امامت آنها صبر و يقين است؛ (وَ جَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا وَ كَانُوا بِآيَاتِنَا يُوقِنُونَ).[63]

452. بشارت به صابران‏

خداوند متعال در قرآن به گروه‏هاى مختلفى بشارت داده از جمله:

1. مؤمنان؛ (وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ ...).[64]

2. متواضعان؛ (وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ* الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ ...).[65]

3.

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 162

نيكوكاران؛ (وَ بَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ).[66]

4. كسانى كه از بهترين سخنان پيروى مى‏كنند؛ (... فَبَشِّرْ عِبَادِ* الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ ...).[67]

5. صابران؛ (وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ* الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ ...).[68]

453. ايمان و صبر، عامل پيروزى‏

از نظر قرآن كريم ايمان و صبر عامل پيروزى است چنانكه در داستان جالوت مى‏خوانيم؛ (الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُم مُلَاقُوا اللَّهِ كَمْ مِن فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ* وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ).[69]

در جنگ بدر نيز مسلمان‏ها كه 313 نفر بودند بر لشكر هزار نفرى دشمن پيروز شدند؛ (وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ* بَلَى إِن تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُم مِن فَوْرِهِمْ هذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلَافٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُسَوِّمِينَ).[70]

اما در جنگ حنين با اينكه مسلمان‏ها زياد بودند 12 هزار نفر در لشكر اسلام بودند اما به‏خاطر عجب و غرور و ضعف ايمان در مرحله نخست شكست خوردند و در مرحله ثانى خداوند آنها را پيروز ساخت؛

(وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئاً وَ ضَاقَتْ عَلَيْكُمْ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُم مُدْبِرِينَ* ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَنْزَلَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْهَا وَ عَذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ذلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ).[71]

454. دو نوع صبر

الف. صبر ممدوح، صبر براى خدا؛ (وَ لِرَبِّكَ فَاصْبِرْ).[72]

ب. صبر مذموم، صبر بر پرستش معبودان باطل؛ (إِن كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ آلِهَتِنَا لَوْلَا أَن صَبَرْنَا عَلَيْهَا).[73]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 163

455. لزوم صبر و شكر

نعمت‏ها و نقمت‏ها به‏منظور آزمايش است.

در برابر نعمت بايد شاكر بود، مانند سليمان؛ (قَالَ هذَا مِن فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي ءَأَشْكُرُ أَم‏أَكْفُرُ).[74]

در برابر نقمت بايد صابر بود، مانند ايوب؛ (إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ).[75]

456. معناي تقوا

تقوا تنها به معناى ترسيدن نيست، زيرا كسى كه مانند اميرالمؤمنين خدا را از روى ترس عبادت نمى‏كند، او نيز متقى است، بلكه امير و رئيس متقين است.

تقوا يعنى وقايه و سپر داشتن و از خطر پرهيز و از زشتى پروا كردن است، ازاين‏رو درباره خوف از آتش قيامت آمده كه‏ (وَ اتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ).[76]

و درباره پرهيز از عذاب دنيوى نيز آمده است؛ (وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنكُمْ خَاصَّةً).[77]

457. اقسام قرباني‏

1. بعضى مال خود را قربانى مى‏كنند؛ (وَ يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ قُرُبَاتٍ عِندَ اللهِ وَ صَلَوَاتِ الرَّسُولِ).[78]

(فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْي).[79]

2. برخى فرزند خود را قربانى مى‏كنند، مانند حضرت ابراهيم (ع)؛ (يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَي فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ).[80]

3. برخى عمر خود را قربانى مى‏كنند، مانند پيامبر اكرم (ص)؛ (إِنَّ صَلَاتِي وَ نُسُكِي وَ مَحْيَايَ وَ مَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ).[81]

458. دو نوع تشكر از مردم‏

در قرآن كريم دو گونه تشكر از كار مردم بيان شده است:

1. تشكر زبانى. وقتى مردم وجوهات را مى‏پردازند بايد تشكر كرد؛ (خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِم بِهَا وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ).[82]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 164

2. تشكر عملى. وقتى حضرت موسى (ع) براى شعيب آب آورد، دختران او گفتند پدر ما تو را دعوت كرده تا مزد آب دادن (به گوسفندان) را كه براى ما انجام دادى به تو بپردازد؛ (إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا).[83]

459. آرزو كردن فرزند صالح‏

(... فَلَمَّا أَثْقَلَت دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحاً لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ).[84]

هريك از زن و مرد در مورد جنس فرزند آنچه را آرزو دارد از خداوند درخواست مى كند. يكى مى گويد خدايا به من پسر عنايت كن، ديگرى گويد خدايا به من دختر عنايت كن. قرآن كريم هيچكدام از اين دو را نپذيرفته است، بلكه از قول حضرت آدم و حوا نقل مى كند كه اگر فرزند صالحى به ما عنايت كنى قطعا تو را شكر مى كنيم.

از اين رو در آيه اى ديگر قرآن مى فرمايد: شما نمى دانيد كدام يك از دختر و پسر براى شما بهتر است؛ (لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً).[85]



[1] ( 4). شعراء 88

[2] ( 5). ليل 11

[3] ( 6). بلد 6

[4] ( 7). حاقه 28

[5] ( 8). مسد 2

[6] ( 9). انعام 152

[7] ( 10). نساء 5

[8] ( 11). نساء 29

[9] ( 12). بقره 74

[10] ( 13). حشر 21

[11] ( 1). حديد 16

[12] ( 2). انعام 125

[13] ( 3). زمر 22

[14] ( 4). مؤمنون 1- 3

[15] ( 5). قصص 55

[16] ( 6). فرقان 72

[17] ( 7). واقعه 25

[18] ( 8). طور 23

[19] ( 9). زخرف 51

[20] ( 10). قصص 78

[21] ( 11). محمد 12

[22] ( 1). توبه 34

[23] ( 2). بقره 165

[24] ( 3). كهف 34

[25] ( 4). نساء 1

[26] ( 5). رعد 21

[27] ( 6). بقره 83

[28] ( 7). نحل 90

[29] ( 8). روم 38 اسراء 26

[30] ( 1). فاطر 8

[31] ( 2). رعد 6

[32] ( 3). شورى 40

[33] ( 4). قصص 77

[34] ( 5). رعد 22

[35] ( 6). نساء 74

[36] ( 7). آل‏عمران 99

[37] ( 8). تسنيم ج 15 ص 183

[38] ( 9). بقره 250

[39] ( 10). اعراف 126

[40] ( 11). ابراهيم 12

[41] ( 1). مزمل 41

[42] ( 2). انعام 34

[43] ( 3). بقره 177

[44] ( 4). نحل 126

[45] ( 5). اعراف 124

[46] ( 6). طه 72

[47] ( 7). عصر 3

[48] ( 8). بلد 17- 18

[49] ( 9). ابراهيم 21

[50] ( 10). مريم 65

[51] ( 11). كهف 69

[52] ( 12). لقمان 17؛ تسنيم ج 7 ص 571

[53] ( 13). بقره 45

[54] ( 1). نحل 42

[55] ( 2). ابراهيم 5

[56] ( 3). لقمان 17

[57] ( 4). بقره 177

[58] ( 5). آل‏عمران 125

[59] ( 6). فصلت 34- 35

[60] ( 7). سجده 24

[61] ( 8). فرقان 75

[62] ( 9). رعد 24

[63] ( 10). سجده 24

[64] ( 11). بقره 25

[65] ( 12). حج 34- 35

[66] ( 1). حج 37

[67] ( 2). زمر 17- 18

[68] ( 3). بقره 155- 156

[69] ( 4). بقره 249- 250

[70] ( 5). آل‏عمران 123- 125

[71] ( 6). توبه 25- 26

[72] ( 7). مدثر 7

[73] ( 8). فرقان 42

[74] ( 1). نمل 40

[75] ( 2). ص 44

[76] ( 3). آل‏عمران 131

[77] ( 4). انفال 25

[78] ( 5). توبه 99

[79] ( 6). بقره 196

[80] ( 7). صافات 102

[81] ( 8). انعام 162

[82] ( 9). توبه 103

[83] ( 1). قصص 25

[84] ( 2). اعراف 189

[85] ( 3). نساء 11