فداییان امام هادی علیه السلام

415. تفاوت در درجه ايمان و عمل صالح‏

افرادى كه اهل بهشت هستند، از آنجا كه از جهت ايمان و عمل صالح تفاوت دارند، فرشتگان به آنها سلام مى‏كنند (سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ).[1]

و به كسانى كه از ايمان و عمل صالح بيشترى برخوردارند، خداوند سلام مى‏كند (سَلَامٌ قَوْلًا مِن رَّبٍّ رَّحِيمٍ).[2]

416. تفاوت درود بر مردم با درود بر پيامبر اكرم (ص)

دربارة فردى كه زكات واجب خويش را مى‏دهد، پيامبر اكرم (ص) درود مى‏فرستد (خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِم بِهَا وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ).[3]

دربارة صابران خداوند درود مي‏فرستد (... وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ ... أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِن رَبِّهِمْ ...).[4]

دربارة پيامبر اكرم (ص) خداوند با فرشتگان درود مى‏فرستد (إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ).[5]

417. برترى مؤمن عالم بر مؤمن‏

قرآن كريم در مورد فضيلت مجاهد بر غير مجاهد مى‏فرمايد: (فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً).[6]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 148

لكن در مورد فضيلت مؤمن عالم بر مؤمن غير عالم چنين مى‏فرمايد: (يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ).[7]

تفاوت اين دو تعبير آن است كه برترى مجاهد بر غير مجاهد به درجه است، لكن برترى مؤمن عالم بر مؤمن غير عالم به درجات خواهد بود.

گرچه خود درجه و درجات نيز مراتب مختلفى دارد.

418. تفاوت خواستار دنيا با خواستار آخرت‏

قرآن كريم دربارة آخرت‏جويان مى‏فرمايد هركس اراده زندگى آخرت كند در صورتى كه مؤمن صالح باشد و سعى و تلاش كند، سعى آنها مشكور خواهد بود، لكن كسى كه اراده زندگى دنيا كند، اينطور نيست كه هركس چه بخواهد ما به او بدهيم، بلكه اولًا به هركسى كه ما بخواهيم ثانياً هر مقدارى هم كه ما بخواهيم به او مى‏دهيم‏ (مَن كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاءُ لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلَاهَا مَذْمُوماً مَّدْحُوراً* وَ مَنْ أَرَادَ الْآخِرَةَ وَ سَعَى لَهَا سَعْيَهَا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كَانَ سَعْيُهُم مَّشْكُوراً).[8]

روشن است كه آيه شريفه درباره اعطاء مواهب مادى داراى دو قيد است: (ما نشاء) نه «ما يشاء» (لمن نريد) نه «لمن يريد».[9]

419. گشودن درب بهشت براى پرهيزكاران‏

قرآن كريم دربارة دوزخيان مى‏فرمايد هنگامى كه به دوزخ مى‏رسند درب‏هايش گشوده مى‏شود (وَسِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا).[10]

و لكن در مورد بهشتيان مى‏فرمايد درب‏هاى بهشت از پيش گشوده شده است و اين اشاره به احترام و اكرام خاصى است كه براى آنها قائلند. درست همانند ميزبانى كه درب‏هاى منزل خود را پيش از ورود ميهمان مى‏گشايد و در كنار درب به انتظار او مى‏ايستد فرشتگان الهى نيز همين حال را دارند. (حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَ فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَ قَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ).[11]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 149

تفاوت اين دو معنا در اين جهت است كه در مورد دوزخيان مى‏فرمايد (فُتِحَتْ أَبْوَابُهَا) و لكن در مورد (بهشتيان) «واو» حاليه به جمله اضافه شده است‏ (و فتحت ابوابها).[12]

420. تفاوت حضرت يوسف (ع) با حضرت مريم (عليها السلام)

قرآن كريم وقتى كه موضوع استعاذه حضرت موسى (ع) و حضرت مريم (عليها السلام) را بيان مى‏كند، با تعبيرات مختلفى مطرح مى‏سازد:

حضرت مريم (عليها السلام) گفت: (إِنِّي أَعُوذُ بِالرَّحْمنِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِيّاً).[13]

حضرت يوسف (ع) در برابر زليخا كه قرار گرفت گفت: (مَعَاذَ اللَّهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ).[14]

تفاوت اين دو تعبير در آن است كه حضرت يوسف (ع) به جاى گفتن (اعوذ بالله) يك‏سره به سراغ پناه دادن خدا رفت و گفت‏ (مَعَاذَ اللَّهِ) تا پناهندگى خود را مطرح نكند. در حقيقت از ابتدا خداوند را مطرح كرد، چنان‏كه حضرت يعقوب (ع) نيز نگفت من به خداوند استعانت مى‏جويم، بلكه گفت‏ (وَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ)[15] كه ديگر خود را مطرح نساخت.

421. تفاوت مؤمنان با منافقان‏

الف. قرآن كريم دربارة منافقان مى‏فرمايد اينها همه از يك قماش هستند و امر به منكر و نهى از معروف مى‏كنند (الْمُنَافِقُونَ وَ الْمُنَافِقَاتُ بَعْضَهُم مِن بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ).[16]

لكن دربارة مؤمنان مى‏فرمايد اينها ولى و سرپرست يكديگرند و همديگر را امر به معروف و نهى از منكر مى‏كنند (وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَولِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ).[17]

ب. منافقان كفّار را به عنوان اوليا و سرپرست خويش قرار مى‏دهند (الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِن دُونِ الْمُؤْمِنِينَ).[18]

امّا مؤمنين تنها خدا و پيامبر (ص) را اوليا و سرپرست خود قرار مى‏دهند (وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِن دُونِ اللَّهِ وَ لَا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً).[19]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 150

422. تفاوت خريد آخرت با خريد دنيا

قرآن كريم مى‏فرمايد مجاهدان در راه خدا دنيا را مى‏فروشند و آخرت را مى‏خرند و به همين دليل جان خود را در راه خدا تقديم مى‏كنند (فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالآخِرَةِ).[20]

در برابر اين گروه، پيمان شكنان هستند كه مرتكب اثم و عدوان هستند. اينان حيات دنيا را مى‏خرند و آخرت را مى‏فروشند (وَ إِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ لَاتَسْفِكُونَ دِمَاءَكُمْ ... أُوْلئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ).[21][22]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم ؛ ج‏1 ؛ ص150

423. تفاوت در سخن گفتن‏

قرآن كريم درباره سخن گفتن با مردم مى‏فرمايد نيكو سخن بگوييد (قولوا لِلنّاسِ حُسناً).[23]

درباره سخن گفتن با خويشاوندان و يتيمان و مساكين مى‏فرمايد به معروف سخن بگوييد (قولوا لَهُم قَولًا مَعروفاً).[24]

لكن درباره والدين مى‏فرمايد با آنها كريمانه سخن بگوييد (وَ قُل لَهُما قَولًا كَريماً)[25].[26]

424. شرايط پذيرش موعظه‏

پذيرش موعظه دو راه دارد؛

1. راهى از درون كه عبارت است از برخوردارى از قلبى زنده و بيدار؛ (إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرَي لِمَن كَانَ لَهُ قَلْبٌ).[27] منظور از قلب، خرد و عقل است.

2. راهى از بيرون كه عبارت است از گوشى شنوا؛ (أَوْ أَلْقَي السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ).[28]

جمله‏ (أَلْقَي السَّمْعَ) (گوش را افكند) كنايه از دقت استماع و منظور از (وَ هُوَ شَهِيدٌ) داشتن حضور قلب در مجلس تعليم و تزكيه است و علت دوزخى شدن، نپذيرفتن اين دو راه است؛ (لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِي أَصْحَابِ السَّعِيرِ).[29]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 151

425. انواع محبت‏

1. محبت واجب، مانند محبت خداوند؛ (وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبَّاً لِلَّهِ).[30]

2. محبت ممنوع، مانند محبت كفار؛ (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِم بِالْمَوَدَّةِ).[31]

3. محبت مشروط، مانند محبت به فرزند و پدر در صورت اطاعت خداوند؛ (قُلْ إِن كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ ... أَحَبَّ إِلَيْكُم مِنَ اللهِ وَ رَسُولِهِ).[32]

يا محبت به ثروت و فرزندان در صورت باز نداشتن از ياد خداوند؛ (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَ لَا أَوْلَادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللهِ وَمَن يَفْعَلْ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ).[33]

426. انتظارات بي‏جا

1. چرا خداوند با ما سخن نمى‏گويد؟ (لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللهُ أَوْ تَأْتِينَا آيَةٌ).[34]

2. ما بايد حتماً خدا را ببينيم؛ (لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّي نَرَي اللهَ جَهْرَةً).[35]

3. چرا بر ما كتاب نازل نمى‏شود؟ (لَن نُؤْمِنَ حَتَّي نُؤْتَي مِثْلَ مَا أُوتِيَ رُسُلُ اللهِ).[36]

(يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَاباً مِنَ السَّماءِ).[37]

(بَلْ يُرِيدُ كُلُّ امْرِيٍ مِّنْهُمْ أَن يُؤْتَي صُحُفاً مُنَشَّرَةً).[38]

427. عوامل و موانع سعادت‏

عوامل سعادت:

1. ذكر خداوند؛ (وَاذْكُرُوا اللهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).[39]

2. تقوا؛ (فَاتَّقُوا اللهَ يَا أُولِي الألْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).[40]

3. جهاد؛ (وَ جَاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).[41]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 152

4. عبادت و كار خير؛ (وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).[42]

5. توبه؛ (وَ تُوبُوا إِلَي اللهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).[43]

موانع سعادت:

1. ظلم 2. جرم 3. سحر 4. كفر 5. افترا و كذب به خدا؛

(إنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظّالِمُونَ).[44] (إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْمُ- جْرِمُونَ).[45] (وَ لَا يُفْلِحُ السَّاحِرُونَ).[46] (إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الْكَافِرُونَ).[47] (إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَي اللهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ)[48].[49]

428. تفاوت توبه و انابه‏

انسان با توبه محبوب خداوند مى‏شود؛ (إِنَّ اللهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ).[50]

وبا انابه و انقطاع از غير خدا اولًا قلب و جان او آرام مى‏شود، ثانياً مورد رضايت و خشنودى خداوند قرار مى‏گيرد.

(... وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ* الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللهِ أَلَا بِذِكْرِ اللهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ).[51]

(يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ* ارْجِعِي إِلَي رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً).[52]

429. ادب در گفتار

(قَدْ آتَيْتَني مِنَ الْمُلْكِ).[53] يوسف 101 حضرت يوسف اولًا ملك و سلطنت را به خدا اسناد مى‏دهد، ثانياً مى‏گويد «من الملك»، بعضى از ملك «من» مفيد تبعيض است، نه همه ملك، زيرا همه ملك ويژه خداست‏ (قل اللّهمّ مالك الملك).[54]

430. ثمره خشوع‏

همان‏طورى كه زمين خاشع مى‏تواند باران آسمانى را به خود جذب كند و سرسبز و خرم شود، قلب خاشع نيز مى‏تواند مواهب الهى را جذب كند و از امداد الهى بهره‏مند گردد؛

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 153

الف. (وَ مِنْ آيَاتِهِ أَنَّكَ تَرَي الْارْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ).[55]

ب. (وَ اسْتَعِينُوْا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَاةِ وَ إِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَي الْخَاشِعِينَ).[56]

ج. (قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ* الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ).[57]

431. سؤال از نعمت‏ها

خداوند متعال در آيات 70 تا 72 سوره اسراء مى‏فرمايد ما نسبت به انسان‏ها كرامت بخشيديم كه در پرتو آن سه موهبت به آنها عنايت كرديم:

1. ما آنها را با مركب‏هاى مختلفى كه در اختيارشان قرار داديم در خشكى و دريا حمل كرديم. 2. به آنها از طيبات روزى داديم. 3. آنها را بر بسيارى از مخلوقات خويش فضيلت بخشيديم.

(وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَ حَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْنَاهُم مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْنَاهُمْ عَلَي كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلًا* يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ فَمَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَأُولئِكَ يَقْرَءُونَ كِتَابَهُمْ وَ لَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا* وَ مَن كَانَ فِي هذِهِ أَعْمَي فَهُوَ فِي الْاخِرَةِ أَعْمَي وَ أَضَلُّ سَبِيلًا).

تفاوت «كرّمنا» با «فضّلنا»

«كرّمنا» اشاره به فضايلى است كه انسان به توفيق الهى كسب مى‏كند. احتمال دارد بگوييم «كرّمنا» ناظر بر جنبه‏هاى مادى است و «فضّلنا» اشاره به جنبه‏هاى معنوى بشر است.

سؤال: آيا خداوندى كه اين همه نعمت به بشر در طول زندگى داده، آيا حق دارد كه سؤال كند چرا از نعمت‏هاى من بهره بردى و راه مرا انتخاب نكردى؟

پاسخ: آرى، حق دارد سؤال كند و به خاطر همين پاسخ كه خداوند حق دارد اين آيات به يكديگر مرتبط مى‏شود، ازاين‏رو مى‏فرمايد در قيامت از انسان‏ها مى‏پرسيم پاى پرچم چه كسى سينه زدى؟ لذا هر قومى را با امام او محشور مى‏كنيم.

432. لهو و لعب بودن زندگي دنيا

قرآن كريم در يك آيه مى‏فرمايد مال و فرزند زينت زندگى دنيا است؛ (الْمَالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا).[58]

در آيه‏اى ديگر مى‏فرمايد حيات دنيا لهو و لعب است؛ (إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ).[59]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 154

نتيجه اينكه زينت زندگى دنيا نيز لهو و لعب است.

بنابراين انسان با تأسيس مزرعه و باغ سرسبز مزين نخواهد شد، چون اين امور زينت زمين است؛ (إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا).[60]

از سويى مى‏فرمايد ما آسمان و زمين و آنچه ميان آنهاست به بازى نيافريديم؛ (وَ مَا خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ).[61] براى حل اين شبهه مى‏توان گفت پدرى كه براى فرزند خويش اسباب بازى مى‏خرد كارش حكيمانه است، ولى پدر بازيگر نيست. انسان تا در گهواره زمين است با بازى قرين است؛ (أَلَمْ نَجْعَلِ الأرْضَ مِهَاداً).[62]

هر اندازه طعم آخرت را بچشد از قيد اين بازى رها مى‏شود و مانند حضرت اميرالمؤمنين (ع) كه فرمود:

«غرّي غيرك قد طلّقتك ثلاثاً لا رجعة فيها».[63][64]

433. نكوهش از شهوت‏گرايان‏

قرآن كريم به شكل‏هاى گوناگون كسانى را كه حبّ افراطى به دنيا دارند تحقير مى‏كند. آنان را دوستدار شهوت مى‏نامد كه نوعى تحقير است، زيرا شهوت همانند غضب در مقابل عقل است؛ (زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ).[65]

امور نامبرده در آيه 14 سوره آل عمران كه مورد علاقه انسان است را شهوت مى‏نامد كه به نوعى تحقير آنها و تحقير كسى است كه به آنها عشق مى‏ورزد. ازاين‏رو در نكوهش شهوت‏گرايى و مال دوستى مى‏فرمايد: (وَ اللهُ يُرِيدُ أَن يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَن تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيماً).[66]

(فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيّاً)[67].[68]

434. مال و ثروت‏

الف. برخورد مثبت با مال؛

1. بعضى مال خويش را در راه خدا مى‏بخشند؛ (وَ آتَي الْمَالَ عَلَي حُبِّهِ ذَوي الْقُرْبَي وَ الْيَتَامَي وَ ...).[69]

2.

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 155

بعضى بخشى از مال خود را اختصاص به محرومين مى‏دهند؛ (وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ* لِلسَّائِلِ وَ الْمَ- حْرُومِ).[70]

3. بعضى مال خود را تزكيه مى‏كنند؛ (الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّي).[71]

ب. برخورد منفى با مال؛

1. بعضى علاقه زياد به مال و جمع‏آورى دارند؛ (وَ تُحِبُّونَ الْمَالَ حُبّاً جَمّاً).[72]

2. بعضى از روى ريا انفاق مى‏كنند؛ (كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ).[73]

3. بعضى مال ديگران را مى‏خورند؛ (وَ لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ ... لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ).[74]

4. بعضى بر ضد خدا خرج مى‏كنند؛ (إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَن سَبِيلِ اللهِ).[75]

435. ديدگاه‏ها در مورد مال‏

بعضى زيادى مال را ملاك ارزش مى‏دانند؛ (أَنَا أَكْثَرُ مِنكَ مَالًا).[76]

بعضى گمان مى‏كنند مال آنها را جاودانه مى‏كند؛ (يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ).[77]

بعضى گمان دارند مال و فرزند زياد مانع عذاب است؛ (وَ قَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَ أَوْلَاداً وَ مَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ).[78]

436. آثار مال و ثروت‏

مال، كمك زندگى؛ (وَ أَمْدَدْناكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنينَ وَ جَعَلْناكُمْ أَكْثَرَ نَفيرا).[79]

كم پولى، نوعى امتحان؛ (وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْامْوَالِ).[80]

مال و فرزند، سبب سركشى؛ (عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ* أَن كَانَ ذَا مَالٍ وَ بَنِينَ).[81]

بعضى مال‏ها و فرزندان مايه خسران؛ (وَاتَّبَعُوا مَن لَمْ يَزِدْهُ مَالُهُ وَ وَلَدُهُ إِلَّا خَسَاراً).[82]

اکبر دهقان ؛ هزار و يك نكته از قرآن كريم؛ ج‏1، ص: 156

بعضى مال‏ها و فرزندان مانع ياد خدا؛ (لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللهِ).[83]

شيطان، شريك بعضى اموال؛ (وَ شَارِكْهُمْ فِي الْامْوَالِ).[84]

بعضى نفرين شده بر مال‏اند؛ (رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَي أَمْوَالِهِمْ).[85]



[1] ( 4). رعد 24

[2] ( 5). يس 58 كشف‏الاسرار 3/ 486

[3] ( 6). توبه 103

[4] ( 7). بقره 155- 157

[5] ( 8). احزاب 56

[6] ( 9). نساء 95

[7] ( 1). مجادله 11

[8] ( 2). اسراء 18- 19

[9] ( 3). الميزان 13/ 64

[10] ( 4). زمر 71

[11] ( 5). زمر 73

[12] ( 1). مفاتيح‏الغيب ج 27 ص 22 نمونه ج 19 ص 555

[13] ( 2). مريم 18

[14] ( 3). يوسف 23

[15] ( 4). يوسف 18

[16] ( 5). توبه 67

[17] ( 6). توبه 71

[18] ( 7). نساء 139

[19] ( 8). توبه 16

[20] ( 1). نساء 74

[21] ( 2). بقره 84- 86

[22] دهقان، اكبر، هزار و يك نكته از قرآن كريم، 5جلد، مركز فرهنگى درسهايي از قرآن - تهران - ايران، چاپ: 4.

[23] ( 3). بقره 83

[24] ( 4). نساء 8

[25] ( 5). اسراء 23

[26] ( 6) ..

[27] ( 7). ق 37

[28] ( 8). همان

[29] ( 9). ملك 10

[30] ( 1). بقره 165

[31] ( 2). ممتحنه 1

[32] ( 3). توبه 24

[33] ( 4). منافقون 9

[34] ( 5). بقره 118

[35] ( 6). بقره 55

[36] ( 7). انعام 124

[37] ( 8). انعام 153

[38] ( 9). مدثر 52

[39] ( 10). انفال 45

[40] ( 11). مائده 100

[41] ( 12). مائده 35

[42] ( 1). حج 77

[43] ( 2). نور 31

[44] ( 3). قصص 37

[45] ( 4). يونس 17

[46] ( 5). يونس 77

[47] ( 6). مؤمنون 117

[48] ( 7). يونس 69

[49] ( 8). التحقيق ج 9 ص 134

[50] ( 9). بقره 222

[51] ( 10). رعد 27- 28

[52] ( 11). فجر 27- 28

[53] ( 12). يوسف 101

[54] ( 13). آل‏عمران 26

[55] ( 1). فصلت 39

[56] ( 2). بقره 45

[57] ( 3). مؤمنون 1- 2

[58] ( 4). كهف 46

[59] ( 5). محمد 36

[60] ( 1). كهف 7

[61] ( 2). انبياء 16

[62] ( 3). نبأ 6

[63] ( 4). نهج‏البلاغه حكمت 77

[64] ( 5). تسنيم ج 13 ص 299

[65] ( 6). آل‏عمران 14

[66] ( 7). نساء 27

[67] ( 8). مريم 59

[68] ( 9). تسنيم ج 13 ص 315

[69] ( 10). بقره 177

[70] ( 1). معارج 25

[71] ( 2). ليل 18

[72] ( 3). فجر 20

[73] ( 4). بقره 164

[74] ( 5). بقره 88

[75] ( 6). انفال 6

[76] ( 7). كهف 34

[77] ( 8). همزه 3

[78] ( 9). سب‏ء 35

[79] ( 10). مؤمنون 55

[80] ( 11). بقره 155

[81] ( 12). قلم 13- 14

[82] ( 13). نوح 21

[83] ( 1). منافقون 9

[84] ( 2). اسراء 64

[85] ( 3). يونس 88