مقابله با قرآن
358 الطبقات الكبرى عن عبد الواحد بن أبي عون الدوسيّ- وكانَ لَهُ حِلفٌ في قُرَيشٍ-: كانَ الطُّفَيلُ بنُ عَمرٍو الدَّوسِيُّ رَجُلًا شَريفاً شاعِراً مَليئاً كَثيرَ الضِّيافَةِ، فَقَدِمَ مَكَّةَ ورَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله بِها، فَمَشى إلَيهِ رِجالٌ مِن قُرَيشٍ فَقالوا: يا طُفَيلُ إنَّكَ قَدِمتَ بِلادَنا، وهذَا الرَّجُلُ الَّذي بَينَ أظهُرِنا قَد أعضَلَ بِنا وفَرَّقَ جَماعَتَنا وشَتَّتَ أمرَنا، وإنَّما قَولُهُ كَالسِّحرِ يُفَرِّقُ بَينَ الرَّجُلِ وبَينَ أبيهِ، وبَينَ الرَّجُلِ وبَينَ أخيهِ، وبَينَ الرَّجُلِ وبَينَ زَوجَتِهِ، إنّا نَخشى عَلَيكَ وعَلى قَومِكَ مِثلَ ما دَخَلَ عَلَينا مِنهُ، فَلا تُكَلِّمهُ ولا تَسمَع مِنهُ.
قالَ الطُّفَيلُ: فَوَاللَّهِ ما زالوا بي حَتّى أجمَعتُ أن لا أسمَعَ مِنهُ شَيئاً ولا اكَلِّمَهُ، فَغَدَوتُ إلَى المَسجِدِ وقَد حَشَوتُ اذُنَيَّ كُرسُفاً- يَعني قُطناً- فَرَقاً مِن أن يَبلُغَني شَيءٌ مِن قَولِهِ، حَتّى كانَ يُقالُ لي ذُو القُطنَتَينِ.
قالَ: فَغَدَوتُ يَوماً إلَى المَسجِدِ فَإِذا رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله قائِمٌ يُصَلّي عِندَ الكَعبَةِ، فَقُمتُ قَريباً مِنهُ، فَأَبَى اللَّهُ إلّاأن يُسمِعَني بَعضَ قَولِهِ، فَسَمِعتُ كَلاماً حَسَناً، فَقُلتُ في نَفسي: واثُكلَ امّي! وَاللَّهِ إنّي لَرَجُلٌ لَبيبٌ شاعِرٌ، ما يَخفى عَلَيَّ الحَسَنُ مِنَ القَبيحِ، فَما يَمنَعُني مِن أن أسمَعَ مِن هذَا الرَّجُلِ ما يَقولُ؟ فَإِن كانَ الَّذي يَأتي بِهِ حَسَناً قَبِلتُهُ وإن كانَ قَبيحاً تَرَكتُهُ. فَمَكَثتُ حَتَّى انصَرَفَ إلى بَيتِهِ، ثُمَّ اتَّبَعتُهُ حَتّى إذا دَخَلَ بَيتَهُ دَخَلتُ مَعَهُ.
فَقُلتُ: يا مُحَمَّدُ، إنَّ قَومَكَ قالوا لي كَذا وكَذا لِلَّذي قالوا لي، فَوَاللَّهِ ما تَرَكوني يُخَوِّفونّي أمرَكَ حَتّى سَدَدتُ اذُنَيَّ بِكُرسُفٍ لِئَلّا أسمَعَ قَولَكَ، ثُمَّ إنَّ اللَّهَ أبى إلّاأن يُسمِعَنيهِ، فَسَمِعتُ قَولًا حَسَناً فَاعرِض عَلَيَّ أمرَكَ.
فَعَرَضَ عَلَيهِ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله، الإِسلامَ وتَلا عَلَيهِ القُرآنَ، فَقالَ: لا وَاللَّهِ ما سَمِعتُ قَولًا قَطُّ أحسَنَ مِن هذا ولا أمراً أعدَلَ مِنهُ. فَأَسلَمتُ وشَهِدتُ شَهادَةَ الحَقِّ، فَقُلتُ:
يا نَبِيَّ اللَّهِ إنّي امرُؤٌ مُطاعٌ في قَومي وأنَا راجِعٌ إلَيهِم فَداعيهِم إلَى الإِسلامِ، فَادعُ اللَّهَ أن يَكونَ لي عَوناً عَلَيهِم فيما أدعوهُم إلَيهِ. فَقالَ: اللَّهُمَّ اجعَل لَهُ آيَةً.[1]
358 الطبقات الكبرى- به نقل از عبد الواحد بن ابى عون دَوسى كه با قريش، همپيمان بود-:
طُفَيل بن عمرو دَوسى، مردى شريف و شاعر و ثروتمند و سفرهدار بود. او به مكّه آمد و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در مكّه بود. مردانى از قريش، نزد او رفتند و گفتند: اى طُفَيل! تو به شهر ما آمدهاى و اين مردى كه در ميان ماست، براى ما مشكلساز شده و در بين ما، تفرقه و پراكندگى افكنده است. سخنانش، چون جادوست و ميان فرزند با پدر، و برادر با برادر، و زن با شوهر، جدايى مىاندازد. مىترسيم از جانب او بر سر تو و قومت، همان بلايى بيايد كه بر سر ما آمده است. بنا بر اين، با او همسخن مشو و به سخنانش، گوش مسپار.
طُفَيل گفت: به خدا سوگند، آنها چندان در گوش من خواندند كه تصميم گرفتم هرگز از او چيزى نشنوم و با وى، سخن نگويم. صبح، در حالى به مسجد رفتم كه گوشهايم را از ترس آن كه چيزى از حرفهاى او به گوشم برسد، از پنبه پُر كرده بودم، به طورى كه به من «صاحب دو پنبه» مىگفتند.
يك روز صبح، به مسجد رفتم. ديدم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كنار كعبه، به نماز ايستاده است.
نزديكش ايستادم و خدا خواست كه پارهاى از سخنان او را به من بشنوانَد. پس سخنى نيكو شنيدم. با خود گفتم: مادرم عزادارم شود! به خدا سوگند، من مردى خردمند و شاعرم و خوب را از بد، تشخيص مىدهم. پس چرا نبايد بشنوم كه اين مرد، چه مىگويد؟ اگر آنچه را مىآورد، نيكو بود، آن را مىپذيرم، و اگر بد بود، رهايش مىكنم. پس درنگ كردم تا به سوى خانهاش رهسپار شد. من در پىِ او رفتم تا اين كه وارد خانهاش شد. من هم با او وارد شدم و گفتم: اى محمّد! قوم تو، به من چنين و چنان گفتند و حرفها زدند و- به خدا سوگند- چندان در گوش من خواندند و مرا از تو ترساندند كه گوشهايم را با پنبه پُر كردم تا سخنانت را نشنوم؛ امّا خداوند، چنين خواست كه سخن تو را به گوش من برساند. پس سخنى نيكو شنيدم. اينك دينت را بر من، عرضه كن.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله اسلام را بر او عرضه كرد و برايش قرآن خواند. طُفَيل گفت: به خدا سوگند كه هرگز، سخنى نيكوتر از اين و دينى عادلانهتر از اين نشنيدهام. پس اسلام آوردم و به حق، شهادت دادم و گفتم: اى پيامبر خدا! من در ميان قوم خود، مُطاع هستم. نزد ايشان، باز مىگردم و آنان را به اسلام، دعوت مىكنم. پس دعا كن كه خداوند، مرا در آنچه ايشان را به آن فرا مىخوانم، يارى كند.
[1] الطبقات الكبرى: ج 4 ص 237، السيرة النبويّة لابن هشام: ج 2 ص 22، البداية والنهاية: ج 3 ص 99 كلاهما نحوه.