10. جامع الأحاديث للقمّي عن تميم بن حِذْيَم‏: كُنّا جُلوساً عِندَ أميرِالمُؤمِنينَ عليه السلام فَقالَ لِأَصحابِهِ: أيَّةُ آيَةٍ في كِتابِ اللَّهِ أرجى‏ لَكُم أن تَكونَ فيهَا النَّجاةُ غَداً؟ فَقالَ رَجُلٌ مِنَ القَومِ: يا أميرَ المُؤمِنينَ، قَولُ اللَّهِ تَعالى‏: «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيماً».[1]

قالَ: ما أحسَنَ ما نَظَرتَ! فَهَل عِندَكُم غَيرُ هذا؟

فَقالَ رَجُلٌ آخَرُ: نَعَم يا أميرَ المُؤمِنينَ، قَولُهُ تَعالى‏: «إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً».

قالَ: ما أحسَنَ ما نَظَرتَ! فَهَل عِندَكُم غَيرُ هذا؟

فَقالَ رَجُلٌ آخَرٌ: نَعَم قَولُهُ تَعالى‏: «يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً».

قالَ: ما أحسَنَ ما نَظَرتَ! فَهَل عِندَكُم غَيرُ هذا؟

قالَ: فَلَمّا رَأَوا أنَّهُم لا يُصيبونَ قالوا: اللَّهُ ورَسولُهُ وأميرُالمُؤمِنينَ أعلَمُ.

قالَ عليه السلام: ما فِي القُرآنِ آيَةٌ أرجى‏ عِندي أن تَكونَ فيهَا النَّجاةُ غَداً مِن قَولِهِ: «وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ»[2] فَما جازى‏ بِهِ فِي الدُّنيا فَقَد جازى‏ بِهِ، وما عَفا عَنهُ فَإِنَّهُ أحلَمُ وأكرَمُ مِن أن يَعفُوَ عَن شَي‏ءٍ فِي الدُّنيا ثُمَّ يَعودُ فيهِ فِي الآخِرَةِ.[3]

810. جامع الأحاديث، قمّى- به نقل از تميم بن حِذيَم‏-: نزد امير مؤمنان عليه السلام نشسته بوديم كه خطاب به يارانش فرمود: «كدام آيه از كتاب خدا، شما را به نجات در فرداى قيامت، اميدوارتر مى‏كند؟».

مردى از ميان جمع گفت: اى امير مؤمنان! اين سخن خداوند متعال: «اگر از گناهان بزرگى كه از آنها نهى شده‏ايد، دورى گزينيد، بدى‏هاى شما را از شما مى‏زُداييم و شما را در جايگاهى ارجمند، در مى‏آوريم».

فرمود: «چه نظر خوبى! آيا كسى از شما، نظر ديگرى دارد؟».

مردى ديگر گفت: آرى، اى امير مؤمنان! اين سخن خداوند متعال: «خدا، اين را كه به او شرك ورزيده شود، نمى‏بخشايد و غير از آن را، براى هر كه بخواهد، مى‏بخشايد. هر كس به خدا شرك ورزد، به يقين، گناهى بزرگ، بر بافته است».

فرمود: «چه نظر خوبى! آيا كسى از شما، نظر ديگرى دارد؟».

مردى ديگر گفت: آرى. اين سخن خداوند متعال: «اى بندگان من كه بر خويشتن ستم كرده‏ايد! از رحمت خدا، نوميد مشويد. در حقيقت، خدا همه گناهان را مى‏آمرزد».

فرمود: «چه نظر خوبى! آيا كسى از شما، نظر ديگرى دارد؟».

حاضران، وقتى ديدند كه نمى‏توانند پاسخ درست را بگويند، گفتند: خدا و پيامبرش و امير مؤمنان، داناترند.

فرمود: «به نظر من، در قرآن، آيه‏اى اميدبخش‏تر به نجات در فرداى قيامت، از اين سخن خداوند نيست: «و هر [گونه‏] مصيبتى به شما برسد، به سبب دستاوردِ خود شماست، و [خدا] از بسيارى، در مى‏گذرَد». پس آنچه را در دنيا مجازات كرده كه كرده، و از آنچه گذشت كرده، [ديگر در آخرت بابت آن مجازات نمى‏كند و] خداوند، بردبارتر و بزرگوارتر از آن است كه در دنيا از چيزى گذشت كند و سپس در آخرت، بابت آن، مجازات نمايد».


[1] النساء: 31.

[2] الشورى: 30.

[3] جامع الأحاديث للقمّي: ص 181 وراجع: الدعوات: ص 167 ح 465 والفردوس: ج 4 ص 96 ح 6301.