1. ثواب نماز و گناه بی نمازی ر
- ثواب نماز و گناه بی نمازی را بیان کنیم.
یکى از راههایى که مىتوان به وسیله آن انگیزه انجام معروفها و ترک منکرات را در مردم زیاد کرد، بیان پاداشهاى کارهاى معروف و کیفرهاى منکر است. در قرآن و روایات صدها جمله در این باره به چشم مىخورد. علماى ما کتابهایى به نام ثواب و عقاب نوشتهاند.
آشنایى به کیفر گناهان، و همچنین آشنایى با الطاف الهى نسبت به کسانى که خود را از گناه دور مىدارند، بسیار سازنده است.
(صفحه 222)
- شرط بگذاریم.
اگر در پذیرش، شروطى قرار دهیم، همه معروفها انجام مىشود. همه مىدانند که اکثر زمین هاى مشهد ملک امام رضا 7 است. بویژه بازار رضا که در کنار حرم است. اى کاش هنگام اجاره دادن این مکانها به تجّار شرط مىکردیم که چند دقیقه هنگام نماز ظهر، بازار بسته شود، از قدرت خودمان براى احیاى معروف و محو منکر استفاده نکردیم.
[قبل از ثبت نام دانش آموزان و دانشجویان در مدرسه و دانشگاه، قبل از بله گفتن در زمان عقد ازدواج ، قبل از بخشیدن مجرم در دادگاه و... زمان های مناسب برای شرط های نمازی است]
(صفحه 258)
- شیوه تکرار
میان تربیت و تعلیم تفاوتهاى فراوانى است. یکى از آنها این است که در تربیت، تکرار یک اصل ضرورى است؛ ولى در تعلیم و آموزش همین که شاگرد مسأله را فهمید، تکرار کردن لازم نیست.
چون برنامه اسلام تنها آموزشى نیست، بلکه تربیتى هم هست لذا باید تکرار شود، ما در هر شبانه روز چند بار نماز مىخوانیم.
یاد خدا غذاى روح است که باید همچون غذاى جسم تکرار شود.
بسیارى از کسانى که گرفتار گناه شدهاند، با یک تذکّر از کار خود دست بر نمىدارند؛ لذا باید به هر انسانى تذکّر داد و حتى به بعضى چند بار تذکّر داد. شما در مراجعه به پزشک وقتى کسالت دارید، آن قدر به پزشکها مراجعه مىکنید تا سالم مىشوید. هیچ مریضى نمىگوید: چون به یک پزشک مراجعه کردم و مفید نبود، دیگر به سراغ هیچ پزشکى نمىروم و دارویى نمىخورم.
(صفحه 235)
علنى کردنِ نماز
با اینکه کار خیر هر چه مخفى تر باشد، پاداش آن بیشتر است، ولى گاهى باید براى رضاى خدا کارهاى خیر را علنى کرد؛ البته حساب تظاهر به خوبیها براى خدا، از ریا و خودنمایى جداست.
اگر مىبینیم گناه علنى کیفر بیشترى دارد، براى آن است که جامعه را براى فساد آماده مىکند.
اگر مىبینیم که نماز جماعت و تظاهر به خیر اجر بیشترى دارد، به خاطر همین زمینه سازیهاست.
اکنون که افراد فاسد، گناه خود را علنى انجام مىدهند، چرا اهل ایمان کارهاى خود را مخفى مىکنند؟ زنان بىحجاب خود را در خیابانها به نمایش مىگذارند؛ اما زنان با حجاب در مساجد بزرگ کنار خیابان، پشت دیوارهاى ضخیم و دور از چشم مردم به عبادت مىایستند. باید خوبیها در معرض دید قرار گیرد تا فضاى جامعه، فضاى معروف شود. [نماز جماعت در پارک ها و گقتن اذان در مکان های عمومی و مراسمات دعای توسل و ... آشکار کردن عبادت است]
(صفحه 244)
توجه به زمان در دعوت به نماز
گاهى امر به نماز و نهى از بی نمازی در زمانى بى اثر، ولى در زمان دیگر مؤثر است.
در روایات مىخوانیم: هنگام مسافرت، همسر خود را به تقوى سفارش کنید؛ زیرا در آستانه جدایى، علاقه ها اوج مىگیرد و زمینه پذیرش در انسان زیاد مىشود.
در حدیث دیگرى مىخوانیم: در زمانى که غضبناک هستید، کسى را ادب نکنید [و امر به نماز نکنید] ؛ زیرا در معرض افراط هستید. «نَهَى رَسُولُ اللَّهِ ص عَنِ الْأَدَبِ عِنْدَ الْغَضَبِ» «بحار الأنوار ؛ ج76 ؛ ص102»
شرکت کنندگان در جلسه ختم، براى شنیدن موعظه [و شنیدن روایات نماز] آمادگى روحى خوبى دارند.
زمانى که معلم نمره خوب به شاگردى مىدهد، اگر او را [با شگردی] امر نماز کند، اثر بیشترى دارد. زمانى که انسان هدیهاى براى کسى مىفرستد محبوبیّت بیشترى در دل او دارد، سخنش مؤثرتر است.
حضرت یوسف 7 در زندان متوجه شد که دیگر زندانیها مشرک هستند. ابتدا به آنان چیزى نگفت؛ اما وقتى بعضى از آنان خوابى دیدند، نیاز به تفسیر و تعبیر داشتند و از رفتار یوسف هم آثار بزرگوارى را دیده بودند، نزد او آمدند تا خوابشان را تعبیر کند.
یوسف این زمان را براى نهى از منکر مناسب دید و پرسید: آیا چند ارباب و خدا داشتن بهتر است یا ایمان به خداى یکتاى قهار! «ءَأرْبَابٌ مُتِفَرِّقُونَ خَیرٌ اَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهّار» (سوره یوسف ؛ آیه 39)
(صفحه 246)