شیوه شیخ عباس قمی برای
شیوه شیخ عباس قمی برای دعوت به نماز
آيت الله بهاءالدينى رضوان الله علیه گويد: يكى از منبرىهايى كه در سطح عالى بودند به محدث قمى (شیخ عباس قمی؛ نویسنده کتاب مفاتیح الجنان) اعتراض مىكند كه اين چه منبرى است كه دارى، پى در پى روىِ منبر از كتب علماى سابق روايات جهنم و بهشت را مىخوانى. منبر خطابى و فنى نمي روى؟
محدث قمى گفته بود شما با آن منابر خطابى و آن همه لفّاظى بفرمائيد چند نفر نماز خوان و متدين درست كرده ايد؟ (آن واعظ محمد تقى اشراقى باجناق ايشان بوده است) در حالى كه من با همين شیوه چقدر نماز خوان درست كردهام و چقدر افراد را به راه آورده و توبه داده ام.
(نکته :۸۲۳)
دعای مختصری که ثواب هزار رکعت نماز دارد
آيت الله مرواريد رضوان الله علیه بارها مىفرمودند: دعاى هنگام خواب را بخوانيد : « يَفْعَلُ اللَّهُ مَا يَشَاءُ بِقُدْرَتِهِ وَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ بِعِزَّتِهِ » سه مرتبه وقت خواب بخوانيد كه معادل هزار ركعت نماز (مستحبی) است. (این توصیه پیامبر به امیرالمومنین می باشد)
(نکته :۸۲۹)
نشانه انس با خداوند متعال
آيت الله جوادى آملى : گاهى انسان در كنار دوستش مىنشيند و سخنان عادى مىگويد و احساس خستگى نمىكند، اما هنگامى كه به نماز مىايستد برايش دشوار است، زيرا با خدا مأنوس نيست و سخن گفتن با كسى كه انسان با وى مأنوس نيست، ملال آور است. ما نيز اگر خواستيم ببينيم با خدا مأنوس هستيم يا نه، بايد ببينيم از خواندن قرآن كه سخن خدا با ماست و از خواندن نماز كه سخن ما با خداست، احساس ملال مىكنيم يا احساس نشاط.
(نکته :۸۴۶)
نشانه دعاى خالصانه در نماز وتر
آيت الله جوادى آملى : آن دينى كه مىگويد هنگام سحر در نماز شب عده زيادى را دعا كن (حداقل چهل نفر)، همان دين مىگويد روز به فكر حل كار چهل مؤمن باش، براى اينكه وقتى مىگويد شب برخيز و ديگران را هم دعا كن، يعنى روز هم مواظب كارشان باش. اين دستور، درس كَرم به انسان مىآموزد كه ديگران مهمان سفره انسان باشند و به تعبير ديگر اگر انسان بخواهد بداند دعاى او براى چهل نفر در نيمه شب خالصانه بوده، نشانهاش آن است كه مشكل چهار نفر را در روز حل كند.
(نکته :۹۳۴)
توصیه امام حسین علیه السلام به مرحوم آيت الله كمپانى
عارف بزرگوار مرحوم آيت الله حاج شيخ محمد حسين اصفهانى كمپانى اهل مكاشفه بودند. در حالات ايشان آمده است روزى در حرم حضرت امير المؤمنين (عليه السلام) مشغول سجده طولانى بودم كه در آن حال حضرت سيد الشهداء (عليه السلام) را مىبينند كه به ايشان مىفرمايند: اينجا در حضور جمعيت براى عمل سجده طولانى خوب نيست اينگونه اعمال را در جاى خلوت انجام دهيد.
(نکته :۹۳۴)
شیوه آيت الله بروجردی برای نماز نخواندن بر رضا شاه ملعون
وقتى رضاشاه از دنيا رفت جنازه او را به مصر انتقال داده و بعد از غسل يكى از قضات اهل سنت بر او نماز خواند جسد او را موميايى كرده در آرامگاه ملك فاروق به گرو گذاردند و به محمد رضا تذكر دادند چون فوزيه خواهر ملك فاروق كه زن تو بود طلاق دادى تا تمام حقوق و مهريه را رد نكنى جنازه پدر را دريافت نخواهى كرد بعد از هشت سال وقتى جنازه به قم منتقل شد از آقاى بروجردى درخواست كردند نماز ميت بخواند. ايشان فرمود: قاضى اهل سنت بر او نماز خوانده است. اگر من نماز بخوانم از آنجا به ما اعتراض مىكنند اگر نماز قاضى اهل سنت صحيح بوده شما چرا نماز خواندى اگر باطل بود چرا او را دعوت كردهاند كه نماز بخواند. از اين پاسخ آیت الله بروجردى رضوان الله علیه قانع شدند و ديگر نمازى بر او خوانده نشد.
(نکته :۹۷۶)
نوبت عاشقي
1
حكايت نماز
دشمن گناهان [1]
سلمان، شاخة درخت را تكان داد. برگهاي زرد، يكيك از شاخه روي زمين ريخت. سپس روي كرد به ابن عباس و گفت:
ـ ديدي؟
ـ آري. ديدم.
ـ ديدي چگونه برگها ريخت؟
ـ آري، ديدم.
ـ نميپرسي چرا من شاخة درخت را لرزاندم تا برگهاي آن بريزد؟
ـ حكمتي داشت؟
ـ بله. روزي من و رسول خدا(ص) زير درختي نشسته بوديم و ايشان، همين كاري را كرد كه من اكنون كردم. سپس به من گفت: اي سلمان، از من نميپرسي چرا اين شاخة زرد را تكان دادم تا برگهاي آن بريزد؟ گفتم: حكمت آن چه بود؟ فرمود: آنگاه كه مؤمن براي نماز برميخيزد و وضو ميگيرد، گناهان او ميريزد، همينگونه كه برگهاي اين شاخه ريختند. سپس اين آيه را تلاوت كردند: « وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرين؛[2] نماز را اقامه كن در ابتدا و انتهاي روز و در ميانههاي شب. چرا كه كارهای نيك (مانند نماز)، بدیها و آثار آن را محو میكند.»[3]
من براي نماز ميجنگم [4]
گهگاه به كنارة ميدان ميآمد و با دست، سايباني براي چشمهاي خود ميساخت و خورشيد را رصد ميكرد. سپس شمشيرش را به دست ميگرفت و به قلب دشمن ميزد. چندين بار از جنگ كناره گرفت، رو به آسمان كرد و دوباره به جنگ بازگشت.
ابن عباس، گفت: اي امير مؤمنان، در ميانة جنگ و خون، در آسمان مينگريد؟! سپاه شام، از هر سو بر ما حمله آورده است. چرا گهگاه به كناري ميرويد و در آسمان خيره ميشويد؟
اميرالمؤمنين گفت: خورشيد به ميانة آسمان رسيده است. ميخواهم نمازم را اول وقت بخوانم. ابن عباس، حيران و شگفتزده گفت: گمان نميكردم كه اكنون به چيزي جز پيروزي در جنگ بينديشيد.
فرمود: من براي نماز ميجنگم. چگونه نماز را فراموش كنم؟[5]
آيت اميد [6]
ابوحمزة ثمالي ميگويد: نزد امام باقر (ع) بودم كه فرمود: روزي اميرالمؤمنين (ع) از اصحاب خود پرسيد: كدام آية قرآن نزد شما اميدواركنندهترين است؟
يكي گفت: آية «إِنَّ اللَّهَ لَايَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ؛[7] خداوند مشرك را نميآمرزد و ميآمرزد پايينتر از شرك را براي كسي كه بخواهد.»
امام (ع) فرمود: نيكو آيهاي است، اما اميدواركنندهترين آية قرآن نيست.
ديگري گفت: آية «وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَّحِيماً؛[8] و كسي كه به كاري زشت بپردازد يا بر خويشتن ستم كند و سپس از خدا آمرزش خواهد، خداوند را آمرزندة مهربان بيابد.»
امام(ع) فرمود: نيكو آيهاي است، اما اميدبخشتر از آن هم در قرآن هست.
يكي ديگر از حاضران گفت: آية «قُلْ يَا عِبَادِى الَّذِينَ أَسْرَفُواْ عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَاتَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ؛[9] بگو اي بندگانم كه بر خود ظلم كرديد، از رحمت خدا نااميد نباشيد، كه خداوند همة گناهان را ميبخشد.»
حضرت فرمود: نيكو آيهاي است، اما نويدبخشتر از اين نيز در قرآن آمده است.
همچنين، هر كس آيهاي ميخواند و امام (ع) ميفرمود خداوند سخني اميدواركنندهتر از اين نيز گفته است. تا اينكه اصحاب از ايشان خواستند كه خود بگويد كدام آيه، آبشار اميد بر سر و روي بندگان است. اميرالمؤمنين (ع) فرمود: از رسول خدا (ص) شنيدم كه اميدواركنندهترين آيه در قرآن، آن است كه ميفرمايد: « وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرين؛[10] نماز را اقامه كن در ابتدا و انتهاي روز و در ميانههاي شب. چرا كه كارهای نيك (مانند نماز)، بدیها و آثار آن را محو میكند.» سپس پيامبر(ص) فرمود: «اي علي، به خدايي كه مرا به سوي مردم فرستاد، سوگند كه اگر كسي براي وضو برخيزد، گناهان او ميريزد تا آنگاه كه از نماز بيرون آيد. اي علي، نمازهاي پنجگانه براي امّت من، مانند نهري است كه پيش روي شما جاري است. آيا آن كه روزي پنچ بار، در درون نهر ميرود و خود را ميشويد، پاكيزه نميشود؟[11]
بينمازي، بدترين زشتكاري [12]
يعني چه؟ باوركردني نيست! ميگويند جعفر بن محمد، زناكار را كافر نميداند، اما بينماز را كفرآلود ميخواند!
مسعده بن صدقه، با اين پرسشها نزد امام صادق(ع) رسيد و پرسيد: آيا راست است كه شما «تاركُ الصّلوة» را بدتر از زاني ميدانيد؟
ـ آري.
ـ دليل شما چيست؟
ـ زناكار و مانند او، تن به زشتكاري نميدهند مگر زير فشار غريزة جنسي. اما آن كه نماز را كنار ميگذارد، زير هيچ فشاري نيست. پس او نماز را ترك نميكند مگر از آن رو كه نماز را سبك ميشمارد.[13]
[1]. رضا بابايي ؛ نماز در حكايتها و داستانها ؛ ص 11
[2]. سورة هود، آية 114.
[3]. تفسير منهاج الصادقين، ج4، ص462.
[4]. رضا بابايي ؛ نماز در حكايتها و داستانها ؛ ص 14
[5]. سفينة البحار، ج 5 ، ص 151.
قال الدَّيْلَمِيُّ فِي الْإِرْشَاد : كَانَ عَلِيٌّ ع يَوْماً فِي حَرْبِ صِفِّينَ- مُشْتَغِلًا بِالْحَرْبِ وَ الْقِتَالِ وَ هُوَ مَعَ ذَلِكَ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ يُرَاقِبُ الشَّمْسَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا هَذَا الْفِعْلُ قَالَ أَنْظُرُ إِلَى الزَّوَالِ حَتَّى نُصَلِّيَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ- وَ هَلْ هَذَا وَقْتُ صَلَاةٍ إِنَّ عِنْدَنَا لَشُغُلًا بِالْقِتَالِ عَنِ الصَّلَاةِ فَقَالَ ع عَلَى مَا نُقَاتِلُهُمْ إِنَّمَا نُقَاتِلُهُمْ عَلَى الصَّلَاة.
[6]. رضا بابايي ؛ نماز در حكايتها و داستانها ؛ ص 23
[7]. سورة نساء، آية 48.
[8]. سورة نساء، آية 110.
[9]. سورة زمر، آية 53.
[10]. سورة هود، آية 114.
[11]. بحار الانوار، ج82، ص 220.
[12]. رضا بابايي ؛ نماز در حكايتها و داستانها ؛ ص 27
[13]. اصول كافي، ج 2، باب الكفر، ح 9.