پرداخته شدن بدهیها عن إسماعيل بن سهل
پرداخته شدن بدهیها
عن إسماعيل بن سهل: كَتَبتُ إلی أبي جَعفَرٍ (صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِ): إنّي قَد لَزِمَني دَينٌ فادِحٌ، فَكَتَبَ: أكثِر مِنَ الاستِغفارِ، و رَطِّب لِسانَكَ بِقِراءَةِ «إنّا أنزَلناهُ».
اسماعيل بن سهل: به امام باقر كه درودهای خدا بر او باد نوشتم: بدهی سنگينی دامنگيرم شده است. ايشان [، در پاسخ من] نوشت: «بسيار آمرزش بخواه و زبانت را به تلاوت «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» تَر و تازه بدار.
بحار الأنوار: ج 92 ص 329.
روزی شدن فرزند
عن محمّد بن يوسف عن أبيه: سَأَلَ رَجُلٌ أبا جَعفَرٍ عليه السلام و أنَا عِندَهُ فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ، إنّي كَثيرُ المالِ و لَيسَ يولَدُ لي وَلَدٌ، فَهَل مِن حيلَةٍ؟ قالَ: نَعَم، استَغفِر رَبَّكَ سَنَةً في آخِرِ اللَّيلِ مائَةَ مَرَّةٍ، فَإِن ضَيَّعتَ ذلِكَ بِاللَّيلِ فَاقضِهِ بِالنَّهارِ، فَإِنَّ اللّهَ يَقولُ: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ» إلی آخِرِهِ.
محمّد بن يوسف، از پدرش: من در محضر امام باقر عليه السلام بودم كه مردی به ايشان گفت: قربانت گردم! من، ثروت بسيار دارم؛ امّا بچّهدار نمیشوم. آيا راه چارهای وجود دارد؟
فرمود: «آری. به مدّت يك سال، در آخر شب، صد مرتبه از پروردگارت آمرزش بخواه، و اگر شبْ آن را از دست دادی، روز، قضايش را به جای آور؛ زيرا خداوند میفرمايد: «از پروردگارتان، آمرزش بخواهيد» تا آخر آيه».
بحار الأنوار: ج 87 ص 221.
عن سعيد بن يسار: قالَ رَجُلٌ لِأَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام: لا يولَدُ لي، فَقالَ: استَغفِر رَبَّكَ فِي السَّحَرِ مائَةَ مَرَّةٍ، فَإِن نَسيتَهُ فَاقضِهِ.
سعيد بن يسار: مردی به امام صادق عليه السلام گفت: فرزندی برايم متولّد نمیشود. فرمود: «در هنگام سحر، صد بار از پروردگارت آمرزش بخواه و اگر [در آن هنگام] فراموش كردی، قضايش را به جا آور».
الكافي: ج 6 ص 9.
عن عمر بن أبي حسنة الجمّال: شَكَوتُ إلی أبِي الحَسَنِ عليه السلام قِلَّةَ الوَلَدِ، فَقالَ لي: استَغفِرِ اللّهَ، و كُلِ البَيضَ بِالبَصَلِ.
عمر بن ابی حسنه جمّال: به ابو الحسن عليه السلام (امام كاظم يا امام رضا عليهما السلام ) از كمی فرزند، شكايت كردم. فرمود: «از خدا آمرزش بخواه و تخم مرغ همراه با پياز بخور».
بحار الأنوار: ج 66 ص 46.
همراه بودن با اهل بيت
عن إسماعيل بن سهل: كَتَبتُ إلی أبي جَعفَرٍ الثّاني عليه السلام: عَلِّمني شَيئا إذا أنَا قُلتُهُ كُنتُ مَعَكُم فِي الدُّنيا وَ الآخِرَةِ، قالَ: فَكَتَبَ بِخَطِّهِ أعرِفُهُ: أكثِر مِن تِلاوَةِ «إنّا أنزَلناهُ»، و رَطِّب شَفَتَيكَ بِالاستِغفارِ.
اسماعيل بن سهل: به امام جواد عليه السلام نوشتم: چيزی به من بياموز كه چون آن را بگويم، در دنيا و آخرت، با شما باشم. امام عليه السلام با خطّ خودش كه آن را میشناختم، [برای من] نوشت: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» را بسيار تلاوت كن و لبانت را به آمرزشخواهی، تَر و تازه بدار.
بحار الأنوار: ج 92 ص 328.
فصل پنجم: اوقات مناسب برای آمرزشخواهی
الإمام الصادق عليه السلام: إنَّ أفضَلَ ما دَعَوتُمُ اللّهَ بِالأَسحارِ، قالَ اللّهُ تَعالی: «وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ».
امام صادق عليه السلام: بهترين زمان برای دعا كردن شما به درگاه خدا، سحرگاهان است. خداوند متعال، فرموده است: «... و آمرزشخواهانِ در سحرگاهان».
بحار الأنوار: ج 87 ص 165.
الإمام الصادق عليه السلام: قالَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله: خَيرُ وَقتٍ دَعَوتُمُ اللّهَ عز و جل فيهِ الأَسحارُ، و تَلا هذِهِ الآيَةَ في قَولِ يَعقوبَ عليه السلام: «سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي» و قالَ: أخَّرَهُم إلَی السَّحَرِ.
امام صادق عليه السلام: پيامبر خدا فرمود: «بهترين زمانی كه در آن، خداوند عز و جل را میخوانيد، سحرگاهان است». اين آيه را كه گفته يعقوب عليه السلام است، تلاوت كرد: «به زودی، از پروردگارم برايتان آمرزش میطلبم». و فرمود: « [يعقوب عليه السلام] آمرزشخواهی برای آنان را تا سحرگاه، به تأخير انداخت».
بحار الأنوار: ج 12 ص 266.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: ثَلاثَةٌ مَعصومونَ مِن شَرِّ إبليسَ و جُنودِهِ: الذّاكِرونَ اللّهَ كَثيرا بِاللَّيلِ وَ النَّهارِ، وَ المُستَغفِرونَ بِالأَسحارِ، وَ الباكونَ مِن خَشيَةِ اللّهِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: سه گروهاند كه از گزند ابليس و سربازانش مصوناند: كسانی كه شب و روزْ خداوند را بسيار ياد میكنند، آمرزشخواهانِ در سحرگاهان، و گريه كنندگان از ترس خدا.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2649
رسول اللّه صلی الله عليه و آله لِعَلِيٍّ عليه السلام: يا عَلِيُّ، صَلِّ مِنَ اللَّيلِ و لَو قَدرَ حَلبِ شاةٍ، و بِالأَسحارِ فَادعُ؛ لا تُرَدَّ لَكَ دَعوَةٌ، فَإِنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالی يَقولُ: «وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ».
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله به علی عليه السلام: ای علی! پاسی از شب را نماز بخوان، حتّی اگر به اندازه زمان دوشيدن گوسفندی باشد. در سحرگاهان، دعا كن كه دعايت رد نمیشود؛ زيرا خداوند تبارك و تعالی میفرمايد: «و آمرزشخواهانِ در سحرگاهان».
بحار الأنوار: ج 87 ص 167.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله مِن وَصِيَّتِهِ لِأَبي ذَرٍّيا أبا ذَرٍّ، يَقولُ اللّهُ تَبارَكَ و تَعالی: إنَّ أحَبَّ العِبادِ إلَيَّ المُتَحابّونَ مِن أجلي، المُتَعَلِّقَةُ قُلوبُهُم بِالمَساجِدِ، وَ المُستَغفِرونَ بِالأَسحارِ، اولئِكَ إذا أرَدتُ بِأَهلِ الأَرضِ عُقوبَةً ذَكَرتُهُم فَصَرَفتُ العُقوبَةَ عَنهُم.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله : ای ابوذر! خداوند تبارك و تعالی میفرمايد: «محبوبترين بندگان در نزد من، آناناند كه به خاطر من، يكديگر را دوست میدارند، دلبسته مسجدهايند، و آمرزشخواهانِ در سحرگاهاناند. ايناناند كه هرگاه بخواهم اهل زمين را كيفر دهم، به ياد ايشان میافتم و از كيفر دادنشان، منصرف میشوم».
بحار الأنوار: ج 77 ص 86.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالی و مَلائِكَتَهُ يُصَلّونَ عَلَی المُستَغفِرينَ وَ المُتَسَحِّرينَ بِالأَسحارِ؛ فَليَتَسَحَّر أحَدُكُم و لَو بِشَربَةٍ مِن ماءٍ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: خداوند تبارك و تعالی و فرشتگانش، بر كسانی كه در سحرگاهان آمرزش میطلبند و سَحَری میخورند، درود (رحمت) میفرستند. پس، هر يك از شما، حتّی اگر شده با جرعهای آب، سَحَری بخورد.
بحار الأنوار: ج 96 ص 313.
دعای قنوت نماز وَتْر
من لا يحضره الفقيه: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله يَستَغفِرُ اللّهَ فِي الوَترِ سَبعينَ مَرَّةً و يَقولُ: «هذا مَقامُ العائِذِ بِكَ مِنَ النّارِ» سَبعَ مَرّاتٍ.
من لا يحضره الفقيه: پيامبر خدا، در [دعای قنوت] نماز وَتْر، هفتاد مرتبه از خدا آمرزش میطلبيد و هفت مرتبه میگفت: «اينجا، كسی ايستاده كه از آتش به تو پناه آورده است».
من لا يحضره الفقيه: ج 1 ص 489.
الإمام الصادق عليه السلام: مَن قالَ في وَترِهِ إذا أوتَرَ: «أستَغفِرُ اللّهَ رَبّي و أتوبُ إلَيهِ» سَبعينَ مَرَّةً، و واظَبَ عَلی ذلِكَ حَتّی تَمضِيَ سَنَةٌ، كَتَبَهُ اللّهُ عِندَهُ مِنَ المُستَغفِرينَ بِالأَسحارِ، و وَجَبَت لَهُ الجَنَّةُ وَ المَغفِرَةُ مِنَ اللّهِ عز و جل.
امام صادق عليه السلام: هر كس در ركعت آخر از سه ركعت نماز وَتْر، هفتاد بار بگويد: «از خداوند پروردگارم، آمرزش میطلبم و به درگاه او توبه میبرم» و به اين كار ادامه دهد تا يك سال بگذرد، خداوند، او را جزو آمرزشخواهانِ در سحرگاهان مینويسد و بهشت و آمرزش الهی بر او واجب میگردد.
من لا يحضره الفقيه: ج 1 ص 489.
الإمام الصادق عليه السلام: القُنوتُ فِي الوَترِ الاستِغفارُ، و فِي الفَريضَةِ الدُّعاءُ.
امام صادق عليه السلام: قنوت در [نماز] وَتْر [برای] آمرزشخواهی است و در نماز واجب، [برای] دعا كردن.
من لا يحضره الفقيه: ج 1 ص 491.
عن معاوية بن عمّار: سَمِعتُ أبا عَبدِ اللّهِ عليه السلام يَقولُ في قَولِ اللّهِ عز و جل «وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ»: فِي الوَترِ في آخِرِ اللَّيلِ سَبعينَ مَرَّةً.
معاوية بن عمّار: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه در باره اين فرموده خداوند عز و جل «و آمرزشخواهانِ در سحرگاهان» میفرمايد: يعنی در [نماز] وَتْر آخر شب، هفتاد مرتبه استغفار میكنند.
بحار الأنوار: ج 87 ص 207.
عن رجاء بن أبي الضحّاك في ذِكرِ سيرَةِ الإِمامِ الرِّضا عليه السلام و هُوَ في طَريقِهِ إلی خُراسانَ: ... و كانَ قُنوتُهُ في جَميعِ صَلَواتِهِ: رَبِّ اغفِر وَ ارحَم، و تَجاوَز عَمّا تَعلَمُ، إنَّكَ أنتَ الأَعَزُّ الأَجَلُّ الأَكرَمُ.
رجاء بن ابی ضحّاك، در توصیف رفتار امام رضا عليه السلام در راه سفر به خراسان: ... دعای قنوت ايشان در همه نمازهايش اين بود: «پروردگارا! بيامرز و رحم كن، و از آنچه [از گناهانم] میدانی، درگذر كه تو عزيزترين و بزرگترين و كريمترينی».
بحار الأنوار: ج 49 ص 91.
روز جمعه
الإمام الصادق عليه السلام: و مَن صَلّی عَلی مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ عليهم السلام في يَومِ جُمُعَةٍ مائَةَ صَلاةٍ وَ استَغفَرَ مائَةَ مَرَّةٍ، و قَرَأَ «قُل هُوَ اللّهُ أحَدٌ» مائَةَ مَرَّةٍ، غُفِرَ لَهُ البَتَّةَ.
امام صادق عليه السلام: هر كس در روز جمعه، صد مرتبه بر محمّد و خاندان محمّد، درود فرستد و صد مرتبه طلب آمرزش كند و صد مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را بخواند، قطعاً آمرزيده شود.
بحار الأنوار: ج 89 ص 355.
بامدادان و شامگاهان
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: ما مِن صَباحٍ إلّا و مَلَكانِ يُنادِيانِ يَقولانِ: « اللّهُمَّ عَجِّل لِلمُنفِقِ مالَهُ خَلَفا، و لِلمُمسِكِ تَلَفا»، فَهذا دُعاؤُهُما حَتّی تَغرُبَ الشَّمسُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ بامدادی نيست، مگر آن كه دو فرشته، بانگ برآورده، میگويند: «بار خدايا! به آن كه مال خويش را انفاق میكند، هر چه زودتر، عوض عطا كن، و به آن كه از انفاق، خودداری میورزد، در تلف كردن مال او تعجيل فرما»، و تا غروب آفتاب، دعای آن دو اين باشد.
بحار الأنوار: ج 93 ص 380.
ماه رجب، بويژه شب نيمه آن
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: رَجَبٌ شَهرُ الاستِغفارِ لِامَّتي، أكثِروا فيهِ الاستِغفارَ، فَإِنَّهُ غَفورٌ رَحيمٌ، ... استَكثِروا في رَجَبٍ مِن قَولِ: «أستَغفِرُ اللّهَ».
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: رجب، ماه آمرزشخواهی امّت من است. پس در اين ماه، بسيار آمرزش بخواهيد كه خدا، آمرزگاری مهربان است ... در رجب، جمله «استغفر اللّه» را فراوان بگوييد.
بحار الأنوار: ج 97 ص 38.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: يَقولُ اللّهُ تَعالی: أنَا جَليسُ مَن جالَسَني، و مُطيعُ مَن أطاعَني، و غافِرُ مَنِ استَغفَرَني.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: خداوند متعال میفرمايد: «من همنشين كسی هستم كه با من، همنشينی كند، و فرمان بُردار كسی هستم كه از من، فرمان برَد، و آمرزنده كسی هستم كه از من، آمرزش بخواهد».
بحار الأنوار: ج 98 ص 377.
ماه شعبان، بويژه شب نيمه آن
الإمام الرضا عليه السلام: مَنِ استَغفَرَ اللّهَ في كُلِّ يَومٍ مِن شَعبانَ سَبعينَ مَرَّةً، حُشِرَ يَومَ القِيامَةِ في زُمرَةِ رَسولِ اللّهِ صلی الله عليه و آله، و وَجَبَت لَهُ مِنَ اللّهِ الكَرامَةُ.
امام رضا عليه السلام: هر كس در هر روز از ماه شعبان، هفتاد بار از خدا آمرزش بخواهد، روز قيامت، در گروه پيامبر خدا محشور شود و كرامت خدا بر او واجب میگردد.
بحار الأنوار: ج 97 ص 72.
الإمام الرضا عليه السلام: مَن قالَ في كُلِّ يَومٍ مِن شَعبانَ سَبعينَ مَرَّةً: «أستَغفِرُ اللّهَ و أسأَلُهُ التَّوبَةَ» كَتَبَ اللّهُ تَعالی لَهُ بَراءَةً مِنَ النّارِ، و جَوازا عَلَی الصِّراطِ، و أحَلَّهُ دارَ القَرارِ.
امام رضا عليه السلام: هر كس در هر روز ماه شعبان، هفتاد بار بگويد: «از خدا، آمرزش میطلبم و از او توبه میخواهم»، خداوند متعال، برايش بَرات آزادی از آتش و عبور از صراط را مینويسد و او را در سرای جاويدان، جای میدهد.
بحار الأنوار: ج 97 ص 90.