دفع چشم زخم رسول اللّه
دفع چشم زخم
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: ما أنعَمَ اللّهُ تَعالی عَلی عَبدٍ نِعمَةً فی أهلٍ و مالٍ و وَلَدٍ فَأَعجَبَهُ، فَقالَ إذا رَأی ذلِک: «ما شاءَ اللّهُ، لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ» إلّا رَفَعَ اللّهُ تَعالی عَنهُ کلَّ آفَةٍ حَتّی تَأتِیهُ مَنِیتُهُ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: هرگاه خداوند متعال به زن و فرزند و مال بندهای نعمتی دهد و آن چیز نظرش را بگیرد، چنانچه با دیدن آن بگوید: «آنچه خدا خواهد! هیچ نیرویی نیست، جز به یاری خدا»، خداوند متعال، هر گونه گزندی را از آن دور میکند تا آنگاه که از دنیا برود.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 1740.
الإمام الصادق علیه السلام: العَینُ حَقٌّ، و لَیسَ تَأمَنُها مِنک عَلی نَفسِک و لا مِنک عَلی غَیرِک، فَإِذا خِفتَ شَیئا مِن ذلِک فَقُل: ما شاءَ اللّهُ، لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ العَلِی العَظیمِ ثَلاثا.
امام صادق علیه السلام: چشم زدن، حقیقت دارد و از آن، نه بر خودت و نه بر دیگری، ایمن نیستی. (يعنی هم خودت در معرض خطرِ چشمزخم از جانب خودت هستی و هم غير خودت.) پس هرگاه از چشمزخمی ترسیدی، سه مرتبه بگو: «آنچه خدا خواهد! هیچ نیرویی نیست، مگر به یاری خدای والا و بزرگ».
بحار الأنوار: ج 95 ص 128.
گرداندن انواع بلا
الإمام الصادق علیه السلام: مَن قالَ بَعدَ صَلاةِ الصُّبحِ قَبلَ أن یتَکلَّمَ: «بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ، لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ العَلِی العَظیمِ» یعیدُها سَبعَ مَرّاتٍ، دَفَعَ اللّهُ عَنهُ سَبعینَ نَوعا مِن أنواعِ البَلاءِ؛ أهوَنُهَا الجُذامُ وَ البَرَصُ.
امام صادق علیه السلام: هر کس پس از نماز صبح، پیش از آن که سخنی بگوید، بگوید: «به نام خدای مهرگسترِ مهربان. هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدای والا و بزرگ» و هفت مرتبه آن را تکرار کند، خداوند، هفتاد نوع بلا را از او دفع میکند که آسانترینِ آنها جذام و پیسی است.
بحار الأنوار: ج 86 ص 95.
الإمام الصادق علیه السلام: مَن قالَ فی دُبُرِ صَلاةِ الفَجرِ و دُبُرِ صَلاةِ المَغرِبِ سَبعَ مَرّاتٍ: «بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ، لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ العَلی العَظیمِ» دَفَعَ اللّهُ عز و جل عَنهُ سَبعینَ نَوعا مِن أنواعِ البَلاءِ؛ أهوَنُهَا الرّیحُ وَ البَرَصُ وَ الجُنونُ، و إن کانَ شَقِیا مُحِی مِنَ الشَّقاءِ و کتِبَ فِی السُّعَداءِ.
امام صادق علیه السلام: هر کس در پی نماز صبح و در پی نماز مغرب، هفت بار بگوید: «به نام خدای مهرگسترِ مهربان. هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدای والا و بزرگ»، خداوند عز و جل هفتاد نوع از انواع بلا را از او دور میکند که کمترین آنها باد و پیسی و دیوانگی است، و اگر از تیرهبختان است، نامش از دفتر تیرهبختان پاک و در شمارِ نیکبختان، نوشته شود.
بحار الأنوار: ج 86 ص 132.
الإمام الکاظم علیه السلام: قَولُ: «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ» یدفَعُ أنواعَ البَلاءِ.
امام کاظم علیه السلام: ذکر «هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدا»، انواع بلا را دور میکند.
بحار الأنوار: ج 93 ص 274.
فصل پنجم: مهمترین اوقات گفتن «لا حول و لا قوّة إلّا باللّه»
هنگام اذان
الإمام زین العابدین علیه السلام: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ إذا سَمِعَ المُؤَذِّنَ قالَ کما یقولُ، فَإِذا قالَ: حَی عَلَی الصَّلاةِ، حَی عَلَی الفَلاحِ، حَی عَلی خَیرِ العَمَلِ، قالَ: لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ.
امام زین العابدین علیه السلام: پیامبر خدا هرگاه صدای مؤذّن را میشنید، گفتههای او را بازگو میکرد، و چون میگفت: «به نماز بشتاب؛ به سوی رستگاری بشتاب؛ به سوی بهترین کار، بشتاب!»، امام علیه السلام میگفت: «هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدا».
بحار الأنوار: ج 84 ص 179.
هنگام بیرون رفتن از خانه
عن أبی هریرة: إنَّ النَّبی صلی الله علیه و آله کانَ إذا خَرَجَ مِن بَیتِهِ قالَ: بِاسمِ اللّهِ، لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ، التُّکلانُ عَلَی اللّهِ.
ابو هُرَیره: پیامبر صلی الله علیه و آله هرگاه از خانهاش خارج میشد، میگفت: «به نام خدا. هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدا. توکل بر خدا».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 1770.
عن أبی حمزة عن الإمام الباقر علیه السلام: أنَّهُ کانَ إذا خَرَجَ مِنَ البَیتِ قالَ: بِاسمِ اللّهِ خَرَجتُ، و عَلَی اللّهِ تَوَکلتُ، لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ.
ابو حمزه، در باره امام باقر علیه السلام: هرگاه از خانه خارج میشد، میگفت:" به نام خدا. خارج شدم و بر خدا، توکل کردم. هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدا"».
الكافي: ج 2 ص 543.
در بازار
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: السّوقُ دارُ سَهوٍ و غَفلَةٍ، فَمَن سَبَّحَ فیها تَسبیحَةً کتَبَ اللّهُ لَهُ بِها ألفَ ألفِ حَسَنَةٍ، و مَن قالَ: «لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللّهِ» کانَ فی جِوارِ اللّهِ تَعالی عز و جل حَتّی یمسِی.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بازار، سرای فراموشی و غفلت است. پس هر که در آن، یک «سبحان اللّه» بگوید، خداوند به ازای آن، برایش هزار هزار نیکی [و ثواب] مینویسد، و هر که بگوید: «هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدا»، تا شب در پناه خدای متعال باشد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 1777.
فصل هفتم: تشویق به گفتن: (ان شاء اللّه «اگر خدا بخواهد»)
«وَ لا تَقُولَنَّ لِشَیءٍ إِنِّی فاعِلٌ ذلِک غَداً* إِلَّا أَنْ یشاءَ اللَّهُ وَ اذْکرْ رَبَّک إِذا نَسِیتَ وَ قُلْ عَسی أَنْ یهْدِینِ رَبِّی لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً». (الكهف: 23 و 24.)
«و زنهار! در مورد چیزی مگوی که: «من، آن رای فردا انجام خواهم داد»، مگر با «اگر خدا بخواهد». و چون فراموش کردی، پروردگارت رای یاد کن و بگو: «امید که پروردگارم مرا به راهی که نزدیکتر از این به صواب است، هدایت کند»».
گفتن «اگر خدا بخواهد» در گفتار
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: لا یتِمُّ إیمانُ عَبدٍ حَتّی یستَثنِی فی کلِّ حَدیثِهِ أو کلامِهِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: ایمان هیچ بندهای کامل نیست، مگر آن که در هر سخنش یا گفتارش، جمله «اگر خدا خواهد» را بگوید.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 1787.
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: لَو لا أنَّ بَنی إسرائیلَ قالوا: «وَ إِنَّا إِنْ شاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَ» (البقرة: 70.) ما اعطوا أبَدا.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: اگر بنی اسرائیل نگفته بودند: «و ما، اگر خدا خواهد، حتما هدایت خواهیم شد»، هرگز به خواستهشان (دست یافتن به گاو مورد نظر) نمیرسیدند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 1789.
نوشتن «اگر خدا بخواهد»، در نوشتار
عن مرازم بن حکیم: أمَرَ أبو عَبدِ اللّهِ علیه السلام بِکتابٍ فی حاجَةٍ، فَکتِبَ ثُمَّ عُرِضَ عَلَیهِ و لَم یکن فیهِ استِثناءٌ، فَقالَ: کیفَ رَجَوتُم أن یتِمَّ هذا و لَیسَ فیهِ استِثناءٌ؟ انظُروا کلَّ مَوضِعٍ لا یکونُ فیهِ استِثناءٌ فَاستَثنوا فیهِ.
مَرازم بن حکیم: امام صادق علیه السلام فرمود تا برای کاری نامهای بنویسند. نامه را نوشتند و آن را به رؤیت ایشان رساندند. در نامه «اگر خدا خواهد» نوشته نشده بود. فرمود: «چگونه امید دارید که این کار، انجام پذیرد، در حالی که در آن، «اگر خدا خواهد» نیامده است؟ ببینید هر کجا که در آن «اگر خدا خواهد» نیامده است، «اگر خدا خواهد» بنویسید.
بحار الأنوار: ج 47 ص 48.
نکوهش ترک «اگر خدا بخواهد»
الإمام الباقر علیه السلام فی قَولِ اللّهِ عز و جل: «وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلی آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِی وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً» (طه: 115.) : إنَّ اللّهَ عز و جل لَمّا قالَ لِادَمَ علیه السلام: ادخُلِ الجَنَّةَ، قالَ لَهُ: یا آدَمُ، لا تَقرَب هذِهِ الشَّجَرَةَ. قالَ: و أراهُ إیاها، فَقالَ آدَمُ علیه السلام لِرَبِّهِ: کیفَ أقرَبُها و قَد نَهَیتَنی عَنها أنَا و زَوجَتی؟! فَقالَ لَهُما: لا تَقرَباها یعنی لا تَأکلا مِنها.
فَقالَ آدَمُ و زَوجَتُهُ: نَعَم یا رَبَّنا لا نَقرَبُها و لا نَأکلُ مِنها، و لَم یستَثنِیا فی قَولِهِما: نَعَم. فَوَکلَهُمَا اللّهُ فی ذلِک إلی أنفُسِهِما و إلی ذِکرِهِما.
و قَد قالَ اللّهُ عز و جل لِنَبِیهِ صلی الله علیه و آله فِی الکتابِ: «وَ لا تَقُولَنَّ لِشَیءٍ إِنِّی فاعِلٌ ذلِک غَداً* إِلَّا أَنْ یشاءَ اللَّهُ» ألّا أفعَلَهُ، فَتَسبِقَ مَشِیئَةُ اللّهِ فی ألّا أفعَلَهُ فَلا أقدِرَ عَلی أن أفعَلَهُ. فَلِذلِک قالَ اللّهُ عز و جل: أی استَثنِ مَشِیئَةَ اللّهِ فی فِعلِک.
امام باقر علیه السلام در باره این سخن خداوند عز و جل: «و پیشتر، به آدم سفارش کردم، ولی او فراموش کرد و برای او عزمی [استوار] نیافتیم»: چون به آدم علیه السلام فرمود: «به بهشت، در آی» به او فرمود: ای آدم! به این درخت، نزدیک مشو» و آن را به او نشان داد.
آدم علیه السلام به پروردگارش گفت: چگونه نزدیکش شوم، در حالی که تو، مرا و همسرم را از آن، نهی کردهای؟! پس به آن دو فرمود: «به آن نزدیک مشوید»؛ یعنی از آن، مخورید.
آدم و همسرش گفتند: باشد ای پروردگار ما. به آن، نزدیک نمیشویم و از آن، نمیخوریم؛ ولی چون گفتند: باشد و «اگر خدا خواهد» نگفتند، خداوند، آن دو را در این کار، به خودشان و به یاد خودشان، وا گذاشت.
خداوند عز و جل در قرآن به پیامبرش فرمود: «و زنهار! در باره چیزی مگو: «من، فردا آن کار رای خواهم کرد». مگر با «اگر خدا خواهد»» که آن را انجام ندهم. پس اگر خواست خدا، این بود که آن کار را انجام ندهم، نخواهم توانست که انجامش دهم. از این رو، خداوند عز و جل فرمود: «در کاری که میخواهی انجام دهی،" اگر خدا خواهد" بگو».
بحار الأنوار: ج 76 ص 306.
فصل نهم: گوناگون
الإمام الصادق علیه السلام: مَن أرادَ أن یکثُرَ مالُهُ و وَلَدُهُ و یوَسَّعَ رِزقُهُ عَلَیهِ، فَلیتَّخِذ فَصّا مِن عَقیقٍ، وَ لینقُش عَلَیهِ: «ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْک مالًا وَ وَلَداً» (الكهف: 39.)، و یقرَأُ: و «اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً» (نوح: 10.) .
امام صادق علیه السلام: هر که میخواهد دارایی و فرزندانش بسیار شوند و روزیاش فراخ گردد، نگینی از عقیق انتخاب کند و آیه «ما شاءَ اللَّهُ، لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ، إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْک مالًا وَ وَلَداً» را بر آن، نقش کند و بخواند: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً».
جامع الأخبار: ص 371 حدیث 1029.