هنگام بلا و بيماری‏

الإمام الصادق عليه السلام: إنَّ المُؤمِنَ مِنَ اللّهِ عز و جل لَبِأَفضَلِ مَکانٍ ثَلاثا إِنَّهُ لَيَبتَليهِ بِالبَلاءِ ثُمَّ يَنزِعُ نَفسَهُ عُضوا عُضوا مِن جَسَدِهِ، و هُوَ يَحمَدُ اللّهَ عَلی ذلِک.

امام صادق عليه السلام: مؤمن در نزد خداوند عز و جل، برترين جايگاه را دارد (سه بار اين جمله را فرمود). خدا او را به بلا [ی بيماری‏] گرفتار می‏کند و سپس جانش را از اندام‏های بدنش يکايک می‏ستاند؛ ولی او خدای را بر اين کار سپاس می‏گويد و می‏ستايد.

بحار الأنوار: ج 67 ص 211.

الإمام الصادق عليه السلام: إنَّ اللّهَ عز و جل لَيَعجَبُ مِنَ الرَّجُلِ يَموتُ وَلَدُهُ و هُوَ يَحمَدُ اللّهَ، فَيَقولُ: يا مَلائِکتي، عَبدي أخَذتُ نَفسَهُ و هُوَ يَحمَدُني.

امام صادق عليه السلام: خداوند عز و جل در شگفت می‏شود از مردی که فرزندش می‏ميرد و او خدا را سپاس می‏گويد. از اين رو، به فرشتگان می‏فرمايد: «ای فرشتگان من! من جان اين بنده‏ام را گرفتم؛ ولی او مرا سپاس و ستايش می‏گويد».

الكافي: ج 3 ص 220.

الإمام زين العابدين عليه السلام‏ مِن دُعائِهِ عِندَ المَرَضِ: اللّهُمَّ لَک الحَمدُ عَلی ما لَم أَزَل أَتَصَرَّفُ فيهِ مِن سَلامَةِ بَدَني، و لَک الحَمدُ عَلی ما أحدَثتَ بي مِن عِلَّةٍ في جَسَدي، فَما أدري يا إلهي أيُّ الحالَينِ أحَقُّ بِالشُّکرِ لَک، و أيُّ الوَقتَينِ أولی بِالحَمدِ لَک.

امام زين العابدين عليه السلام‏ در دعا به هنگام بيماری: بار خدايا! تو را سپاس بر تن‏درستی‏ای که همواره از آن برخوردار بوده‏ام، و تو را سپاس بر اين بيماری‏ای که در تن من پديد آورده‏ای.

معبود من! نمی‏دانم که کدام يک از اين دو حالت، به سپاس‏گزاری برای تو سزاوارتر، و کدام يک از اين دو وقت، بر ستايش تو شايسته‏تر است.

الصحيفة السجّاديّة: ص 65 الدعاء 15.

هنگام مشاهده آسيب‏ديده‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إذا رَأَيتُم أهلَ البَلاءِ فَاحمَدُوا اللّهَ، و لا تُسمِعوهُم فَإِنَّ ذلِک يَحزُنُهُم.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه آسيب‏ديدگان را ديديد، خدا را [بر سلامت خود] سپاس بگوييد، اما طوری که آنها نشنوند؛ زيرا اين کار، آنها را اندوهگين می‏سازد.

بحار الأنوار: ج 71 ص 34.

در خوشی و ناخوشی‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: أوَّلُ مَن يُدعی إلَی الجَنَّةِ الحَمّادونَ؛ الَّذينَ يَحمَدونَ اللّهَ عَلَی السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: نخستين کسانی که به بهشت فراخوانده می‏شوند، ستايش‏گران‏اند؛ همانان که در خوشی و ناخوشی، خدا را سپاس و ستايش می‏گويند.

بحار الأنوار: ج 93 ص 215.

الإمام الصادق عليه السلام: کانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله إذا وَرَدَ عَلَيهِ أمرٌ يَسُرُّهُ قالَ: «الحَمدُ للّهِ عَلی هذِهِ النِّعمَةِ»، و إذا وَرَدَ عَلَيهِ أمرٌ يَغتَمُّ بِهِ قالَ: «الحَمدُ للّهِ عَلی کلِّ حالٍ».

امام صادق عليه السلام: هرگاه برای پيامبر خدا حادثه‏ای پيش می‏آمد که خوش‏حالش می‏کرد، می‏فرمود: «سپاس، خدای را بر اين نعمت» و هرگاه حادثه‏ای برايش پيش می‏آمد که او را اندوهگين می‏ساخت، می‏فرمود: «سپاس، خدای را بر هر حالی».

بحار الأنوار: ج 71 ص 33

الإمام الحسين عليه السلام‏ مِن خُطبَةٍ لَهُ يَومَ تاسوعاءَ: اثني عَلَی اللّهِ أحسَنَ الثَّناءِ، و أَحمَدُهُ‏ عَلَی السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ ....

امام حسين عليه السلام‏ در خطبه روز تاسوعا: خدای را به نيکوترين ثنا می‏ستايم، و در خوشی و ناخوشی، او را سپاس می‏گويم ....

بحار الأنوار: ج 44 ص 392.

در پی نمازها

الإمام الصادق عليه السلام: مَن قالَ إذا صَلَّی المَغرِبَ ثَلاثَ مَرّاتٍ: «الحَمدُ للّهِ الَّذي يَفعَلُ ما يَشاءُ و لا يَفعَلُ ما يَشاءُ غَيرُهُ» اعطِيَ خَيرا کثيرا.

امام صادق عليه السلام: هر کس که چون نماز مغرب را خواند، سه مرتبه بگويد: «سپاس، خدايی را که آنچه بخواهد، انجام می‏دهد و جز او هيچ کس نيست که آنچه بخواهد، انجام دهد»، خير بسيار به او داده شده است.

بحار الأنوار: ج 86 ص 112.

پس از خواندن سوره فاتحه در نماز

الإمام الصادق عليه السلام: إذا قَرَأتَ الفاتِحَةَ فَفَرَغتَ مِن قِراءَتِها فَقُل: الحَمدُ للّهِ رَبِّ العالَمينَ.

امام صادق عليه السلام: هرگاه سوره فاتحه را خواندی، در پايان آن بگو: «ستايش، خدای را که پروردگار جهانيان است».

بحار الأنوار: ج 85 ص 60.

پس از خوردن و آشاميدن‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ المُؤمِنَ لَيَشبَعُ مِنَ الطَّعامِ وَ الشَّرابِ فَيَحمَدُ اللّهَ؛ فَيُعطيهِ اللّهُ مِنَ الأَجرِ ما لا يُعطِي الصّائِمَ، إنَّ اللّهَ شاکرٌ عَليمٌ يُحِبُّ أن يُحمَدَ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: مؤمن می‏خورد و می‏آشامد و سپس حمد خدا می‏گويد و در نتيجه، خداوند به او مزدی می‏دهد که به روزه‏دار نمی‏دهد. خداوند، قدر دانی داناست و دوست دارد که حمد شود.

بحار الأنوار: ج 66 ص 375.

آغاز سخن‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: کلُّ أمرٍ ذي بالٍ لا يُبدَأُ فيه بِحَمدِ اللّهِ وَ الصَّلاةِ عَلَيَّ فَهُوَ أقطَعُ أبتَرُ، مَمحوقٌ‏ مِن کلِّ بَرَکةٍ. (المَحْق: النقص و المحو و الإبطال)

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر کار مهمّی که با ستايش خدا و صلوات فرستادن بر من آغاز نشود، آن کار، بُريده [و بی دنباله‏] و از هر برکتی، تُهی است.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1078

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: کلُّ کلامٍ ذي بالٍ لا يُبدَأُ فيهِ بِالحَمدِ للّهِ فَهُوَ أقطَعُ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر سخن جدّی‏ای که با ستايش خدا آغاز نشود، آن سخن بريده و ناتمام است.

بحار الأنوار: ج 93 ص 216.

پس از عطسه زدن‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لَمّا خَلَقَ اللّهُ آدَمَ عليه السلام و نَفَخَ فيهِ الرُّوحَ، عَطَسَ آدَمُ عليه السلام فَأُلهِمَ أن قالَ: الحَمدُ للّهِ رَبِّ العالَمينَ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: چون خداوند آدم عليه السلام را آفريد و در او جان دميد، آدم عليه السلام عطسه زد. در اين هنگام، به او الهام شد که بگويد: «ستايش، خدای را که پروردگار جهانيان است». (خداوند ذکرش را الهام می کند و شروع ستایش خداوند با « الحَمدُ للّهِ رَبِّ العالَمينَ» بود.)

بحار الأنوار: ج 68 ص 130