شفای سینه
شفای سینه
556 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: إنَّ لِلقُلوبِ صَدَأً كَصَدَإِ النُّحاسِ، فَاجلوها بِالاستِغفارِ و تِلاوَةِ القُرآنِ.
556 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: دلها نیز همچون مس، زَنگار مىگیرند. پس آنها را با آمرزشخواهى و تلاوت قرآن، جَلا دهید.
557 شعب الإیمان عن ابن عمر: قالَ رَسولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: إنَّ هذِهِ القُلوبَ تَصدَأُ كَما یصدَأُ الحَدیدُ إذا أصابَهُ الماءُ، قیلَ: یا رَسولَ اللَّهِ، وما جِلاؤُها؟ قالَ: كَثرَةُ ذِكرِ المَوتِ، وتِلاوَةُ القُرآنِ.[1]
557 شُعَب الإیمان- به نقل از ابن عمر-: پیامبر خدا علیه السلام فرمود: «همچنان كه اگر آب به آهن برسد، زنگ مىزند، این دلها نیز زنگ مىزنند».
گفته شد: جلا دهنده آنها چیست؟
فرمود: «بسیار به یاد مرگ بودن و تلاوت قرآن».
(یاد مرگ و تلاوت قرآن در نماز است ؛ وقتی می‌خواهی نماز را شروع کنی با خودت بگو این آخرین نماز من است)
بهترین مونس
560 الإمام علی علیه السلام: مَن أنِسَ بِتِلاوَةِ القُرآنِ، لَم توحِشهُ مُفارَقَةُ الإِخوانِ.
560 امام على علیه السلام: كسى كه با تلاوت قرآن انس گیرد، از جدایى برادران، احساس تنهایى نخواهد كرد.
562. الإمام زین العابدین علیه السلام: لَو ماتَ مَن بَینَ المَشرِقِ وَالمَغرِبِ، لَمَا استَوحَشتُ بَعدَ أن یكونَ القُرآنُ مَعی.
562 امام زین العابدین علیه السلام: اگر همه مردمان، از مشرق تا مغرب عالم بمیرند، با بودن قرآن در كنار من، هیچ گاه احساس تنهایى نمىكنم.
563 الإمام الصادق علیه السلام: طَلَبتُ الانسَ فَوَجَدتُهُ فی قِراءَةِ القُرآنِ.
563 امام صادق علیه السلام: مونس دل را جستجو كردم و آن را در قرائت قرآن یافتم.
(انس با نماز ؛ چون در آین قرآن است)
افزایش ایمان
«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِیتْ عَلَیهِمْ آیاتُهُ زادَتْهُمْ إِیماناً وَ عَلى رَبِّهِمْ یتَوَكَّلُونَ».[2]
«مؤمنان، همان كسانى هستند كه چون خدا یاد شود، دلهایشان بترسد، و چون آیات او برایشان خوانده شود، بر ایمانشان افزوده شود، و بر پروردگار خود، توكّل مىكنند». (با خواندن قرآن که قستی از نماز است ایمان و باور انسان زیاد می‌شود)
566 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: وَالَّذی نَفسی بِیدِهِ! إنَّ القُرآنَ وَالذِّكرَ لَینبِتانِ الإِیمانَ فِی القَلبِ كَما ینبِتُ الماءُ العُشبَ.[3]
566 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: سوگند به آن كه جانم در دست اوست، قرآن و یاد خدا، ایمان را در دل مىرویانند، همچنان كه آب، سبزه را مىرویانَد.
567 الإمام علی علیه السلام: لِقاحُ الإِیمانِ تِلاوَةُ القُرآنِ.
567 امام على علیه السلام: تلاوت قرآن، ایمان را بارور مىكند.
(با نماز ایمان بارور می شود)
فصل سوم: بركات قرآن براى خانه
چراغ خانه
570 عنه صلى الله علیه و آله: نَوِّروا مَنازِلَكُم بِالصّلاةِ و قِراءَةِ القُرآنِ.[4]
570 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: خانههایتان را با نماز و تلاوت قرآن، روشن گردانید.
درخشندگى براى اهل آسمان
571 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: نَوِّروا بُیوتَكُم بِتِلاوَةِ القُرآنِ ولا تَتَّخِذوها قُبوراً كَما فَعَلَتِ الیهودُ وَالنَّصارى؛ صَلّوا فِی الكَنائِسِ وَالبِیعِ وعَطَّلوا بُیوتَهُم، فَإِنَّ البَیتَ إذا كَثُرَ فیهِ تَلاوَةُ القُرآنِ كَثُرَ خَیرُهُ، وَ اتَّسَعَ أهلُهُ.
571 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: خانههاى خود را با تلاوت قرآن، روشن سازید و آنها را گورستان نكنید، چنان كه یهود و نصارا كردند: نمازشان را در كلیساها و كنیسههاى خود مىخواندند و خانههایشان از عبادت، تهى بود؛ زیرا هر گاه در خانه، قرآن، بسیار خوانده شود، خیر و بركتش افزون مىشود و اهل آن خانه، در گشایش قرار مىگیرند.
574 عنه علیه السلام: إنَّ البُیوتَ الَّتی یصَلّى فیها بِتِلاوَةِ القُرآنِ، تُضیءُ لِاهلِ السَّماءِ كَما تُضیءُ نُجومُ السَّماءِ لِأَهلِ الأَرضِ.
574 امام صادق علیه السلام: خانههایى كه در آنها با تلاوت قرآن، نماز گزارده مىشود، براى آسمانیان، چنان مىدرخشند كه ستارگان آسمان، براى زمینیان مىدرخشند.
(در روایت داریم که وقتی حضرت فاطمه نماز می خواندند نورشان به اهل آسمان می درخشید همانگونه که نور ستارگان به زمین می درخشید)
فراوانى خیر و بركت
577 عنه صلى الله علیه و آله: اجعَلوا لِبُیوتِكُم نَصیباً مِنَ القُرآنِ؛ فَإِنَّ البَیتَ إذا قُرِئَ فیهِ القُرآنُ آنَسَ عَلى أهلِهِ، وكَثُرَ خَیرُهُ، و كانَ ساكِنیهِ مُؤمِنُو الجِنِّ، وَالبَیتَ إذا لَم یقرَأ فیهِ القُرآنُ وَحِشَ عَلى أهلِهِ، وقَلَّ خَیرُهُ، وكانَ ساكِنیهِ كَفَرَةُ الجِنِّ.
577 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: براى خانههایتان، بهرهاى از قرآن قرار دهید؛ زیرا خانه، هر گاه قرآن در آن خوانده شود، با اهل خود، انس مىگیرد و خیر [و بركت] آن، افزون مىشود و جنّیان خداپرست، در آن ساكن مىشوند. خانه، هر گاه، قرآن در آن خوانده نشود، از اهل خود، بیگانه مىشود و خیر [و بركت] آن، كاستى مىگیرد و جنّیان كافر، در آن سُكنا مىگُزینند.
579 عنه صلى الله علیه و آله: اجعَلوا فی بُیوتِكُم مِن صَلاتِكُم، وَاعمُروها بِالقُرآنِ؛ فَإِنَّ أفقَرَ البُیوتِ بَیتٌ لا یقرَأُ فیهِ كِتابُ اللَّهِ عز و جل.[5]
579 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: بخشى از نمازهایتان را در خانههایتان بخوانید و آنها را با قرآن، آباد كنید؛ زیرا فقیرترینِ خانهها، خانهاى است كه در آن، كتاب خداوند عز و جل خوانده نمىشود.
راندن شیاطین
582 الإمام علی علیه السلام: البَیتُ الَّذی یقرَأُ فیهِ القُرآنُ ویذكَرُ اللَّهُ عز و جل فیهِ تَكثُرُ بَرَكَتُهُ، وتَحضُرُهُ المَلائِكَةُ، وتَهجُرُهُ الشَّیاطینُ، ... وإنَّ البَیتَ الَّذی لا یقرَأُ فیهِ القُرآنُ ولا یذكَرُ اللَّهُ عز و جل فیهِ، تَقِلُّ بَرَكَتُهُ، وتَهجُرُهُ المَلائِكَةُ، وتَحضُرُهُ الشَّیاطینُ.
582 امام على علیه السلام: خانهاى كه در آن، قرآن خوانده شود و خداوند عز و جل در آن یاد شود، بركتش بسیار مىگردد و فرشتگان، به آن خانه، آمد و شد مىكنند و شیاطین، از آن دور مىشوند، ... و خانهاى كه در آن، قرآن خوانده نشود و خداوند عز و جل در آن یاد نشود، بركتش كم مىگردد و فرشتگان از آن دور مىشوند و شیاطین به آن، آمد و شد مىكنند.
(در خانه ای که نماز خوانده شود فرشتگان حاضر می شوند)
584 الإمام الصادق عن أبیه علیهما السلام: أنَّهُ كانَ یستَحِبُّ أن یعَلَّقَ المُصحَفُ فِی البَیتِ یتَّقى بِهِ مِنَ الشَّیاطینِ، قالَ: ویستَحِبُّ ألّا یترَكَ مِن القِراءَةِ فیهِ.
584 امام صادق- در باره پدرش علیهما السلام-: ایشان (امام باقر علیه السلام) دوست مىداشت كه در خانه، مُصحَف (قرآن)، آویزان باشد تا به واسطه آن، از شیاطین، محفوظ بمانَد. همچنین دوست داشت كه قرائت قرآن، ترك نشود.
دعوت به بهشت
593 الإمام الصادق علیه السلام: إنَّ القُرآنَ زاجِرٌ وآمِرٌ، یأمُرُ بِالجَنَّةِ وَ یَزجُرُ عَنِ النّارِ.
593 امام صادق علیه السلام: قرآن، باز دارنده و فرا خواننده است: به بهشت، فرا مىخوانَد و از دوزخ، باز مىدارد.
(نماز هم همین طور است : به حضرت شعیب گفتند : اصلاتک تامرک ... و همچنین ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنکر)
فصل پنجم: داستانهایى از بركات قرآن و تأثیر آن در جانها
604. تفسیر القرطبی عن زید بن أسلم: إنَّ رَجُلًا جاءَ إلَى النَّبِی صلى الله علیه و آله فَقالَ: عَلِّمنی مِمّا عَلَّمَكَ اللَّهُ. فَدَفَعَهُ إلى رَجُلٍ یعَلِّمُهُ، فَعَلَّمَهُ: «إذا زُلزِلَت» حَتّى إذا بَلَغَ: «فَمَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَیراً یرَهُ* وَ مَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یرَهُ» قالَ: حَسبی. فَأَخبَرَ النَّبِی صلى الله علیه و آله فَقالَ: دَعوهُ فَإِنَّهُ قَد فَقُهَ[6].
604 تفسیر القُرطُبى- به نقل از زید بن اسلَم-: مردى خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و گفت: از آنچه خدا به تو آموخته است، به من بیاموز.
پیامبر صلى الله علیه و آله او را به مردى وا گذاشت تا تعلیمش دهد. آن مرد، سوره «إِذا زُلْزِلَتِ» را به او آموخت و چون به این جا رسید كه: «هر كس به اندازه ذرّهاى نیكى كند، آن را مىبیند، و هر كس به اندازه ذرّهاى بدى كند، آن را مىبیند»، مرد گفت: همین، مرا بس است.
آن كه به او تعلیم مىداد، موضوع را به اطّلاع پیامبر صلى الله علیه و آله رساند. ایشان فرمود: «رهایش كنید، كه او دانا شد». (در روایت دیگر دارد: رَجَعَ فقیهاً)
(این مفهوم در نماز آمده : مالک یوم الدین ؛ یعنی در قیامت برای کارهای خوب پاداش دریافت می کنید و برای کارهای بد پاسخ باید بدهید)
فصل ششم: خواصّ برخى سورهها و آیهها
خواصّ فاتحة الكتاب
621 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: فی فاتِحَةِ الكِتابِ شِفاءٌ مِن كُلِّ داءٍ.[7]
621 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: فاتحة الكتاب، شفاى هر دردى است.
624 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: فِی «الحَمدُ للَّهِ» سَبعَ مَرّاتٍ شِفاءٌ مِن كُلِّ داءٍ، فَإِن عُوِّذَ بِها صاحِبُها مِئَةَ مَرَّةٍ وكانَ الرّوحُ قَد خَرَجَ مِنَ الجَسَدِ رَدَّ اللَّهُ عَلَیهِ الرّوحَ.
624 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: هفت بار خواندن سوره «الْحَمْدُ لِلَّهِ»، شفا بخشِ هر دردى است. اگر آن را صد مرتبه بر كسى كه جان از بدنش خارج شده است، بخوانند، خداوند، جانش را به او باز مىگردانَد.[8]
625. عنه صلى الله علیه و آله: لَو قُرِئَتِ الحَمدُ عَلى مَیتٍ سَبعینَ مَرَّةً فَرُدَّت فیهِ الرّوحُ ما كانَ ذلِكَ بِعَجَبٍ.
625 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: اگر سوره حمد، هفتاد مرتبه بر مُردهاى خوانده شد و روح به او باز گشت، جاى تعجّب ندارد.
626 عنه صلى الله علیه و آله: ما قُرِئَتِ الحَمدُ عَلى وَجَعٍ سَبعینَ مَرَّةً إلّا سَكَنَ.
626 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: سوره حمد، بر هیچ دردى هفتاد مرتبه خوانده نمىشود، مگر این كه آن درد، آرام مىگردد.
628 تفسیر العیاشی عن إسماعیل بن أبان یرفعه: قَالَ رَسولُ اللَّه صلى الله علیه و آله لِجابِر بن عَبدِاللَّه: یا جَابرُ، ألا اعَلِّمُكَ أَفضَلَ سورَةٍ أَنَزَلها اللَّهُ فی كِتابِهِ؟ قَالَ: فَقالَ جابِرٌ: بَلى بِأَبی أنتَ وَامی یا رَسولَ اللَّه عَلِّمنیها، فَعَلّمَهُ «الحَمدُ للَّه» امَّ الكتابِ، قَالَ: ثُمَّ قَالَ لَهُ: یا جابِرٌ ألا اخبِرُكَ عَنها؟ قالَ: بَلى بِأَبی أنتَ وَامّی، فَأَخبِرنی، قالَ: هِی شِفاءٌ مِن كُلٍّ داءٍ إلّا السّامَ- یعنِی المَوتَ-.
628 تفسیر العیاشى- به نقل از اسماعیل بن ابان، كه سند حدیث را به پیامبر صلى الله علیه و آله رسانده است-:
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله به جابر بن عبد اللَّه فرمود: «اى جابر! آیا برترین سورهاى را كه خداوند در كتابش نازل كرده است، به تو نیاموزم؟». جابر گفت: چرا، پدر و مادرم به فدایت، اى پیامبر خدا! آن را به من بیاموز.
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله سوره «الْحَمْدُ لِلَّهِ»، امّ الكتاب، را به او آموخت. سپس به او فرمود: «اى جابر! آیا تو را از [خواصّ] آن، آگاه نسازم؟».
گفت: چرا، پدر و مادرم به فدایت! آگاهم فرما. فرمود: «آن، شفابخش هر دردى است بجز مرگ».
631 الإمام الصادق علیه السلام: مَن نالَتهُ عِلَّةٌ فَلیقرَأ فی جَیبِهِ الحَمدَ سَبعَ مَرّاتٍ، فَإِن ذَهَبَت و إلّا فَلیقرَأ سَبعینَ مَرَّةً، وأنَا الضّامِنُ لَهُ العافِیةَ.
631 امام صادق علیه السلام: هر كس به مرضى مبتلا شد، هفت مرتبه سوره حمد را در گریبان خود بخوانَد. اگر برطرف نشد، هفتاد مرتبه بخوانَد، كه من بهبودش را ضمانت مىكنم.
632 الإمام الباقر علیه السلام: مَن لَم یبرِئهُ الحَمدُ لَم یبرِئهُ شَیءٌ.
632 امام باقر علیه السلام: كسى كه سوره حمد بهبودش نبخشد، هیچ چیز دیگر، بهبودش نمىبخشد.
خواصّ سوره توحید
الف- پذیرفته شدن دعا
633 رسول اللَّه صلى الله علیه و آله: مَن قَرَأَ: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» عَشِیةَ عَرَفَةَ ألفَ مَرَّةٍ، أعطاهُ اللَّهُ عز و جل ما سَأَلَ.[9]
633 پیامبر خدا صلى الله علیه و آله: هر كس در شامگاه عرفه، سوره «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را هزار مرتبه بخوانَد، خداوند عز و جل هر آنچه را درخواست كند، به او عطا مىفرماید.
(ممکن است هزار قل هو الله در زمان های دیگر هم اثرگذار باشد)
ب- از بین رفتن فقر
635 مجمع البیان عن سهل بن سعد الساعدی: جاءَ رَجُلٌ إلَى النَّبِی صلى الله علیه و آله فَشَكا إلَیهِ الفَقرَ وضیقَ المَعاشِ، فَقالَ لَهُ رَسولُ اللَّهِ صلى الله علیه و آله: إذا دَخَلتَ بَیتَكَ، فَسَلِّم إن كانَ فیهِ أحَدٌ، وإن لَم یكُن فیهِ أحَدٌ فَسَلِّم وَاقرَأ: «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» مَرَّةً واحِدَةً، فَفَعَلَ الرَّجُلُ، فَأَفاضَ اللَّهُ عَلَیهِ رِزقاً حَتّى أفاضَ عَلى جیرانِهِ.
635 مجمع البیان- به نقل از سهل بن سعد ساعدى-: مردى خدمت پیامبر صلى الله علیه و آله آمد و از فقر و تنگىِ معیشت، شكایت كرد. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله به او فرمود: «هر گاه وارد خانهات شدى، اگر كسى در آن بود، سلام كن، و اگر كسى نبود، باز هم سلام كن و یك مرتبه «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را بخوان».
آن مرد، چنین كرد. خداوند، روزى او را سرشار كرد تا جایى كه بر همسایگانش نیز سرازیر نمود.
[1] شعب الإیمان: ج 2 ص 353.
[2] الأنفال: 2.
[3] الفردوس: ج 3 ص 115.
[4] شعب الإیمان: ج 2 ص 358.
[5] كنز العمّال: ج 15 ص 393.
[6] فَقِه الرجلُ- بالكسر- یفقَهُ فِقْهاً: إذا فهِمَ وعَلِمَ. وفَقُهَ بالضّم: إذا صار فقیهاً عالِماً( النهایة: ج 3 ص 460« فقه»).
[7] سنن الدارمی: ج 2 ص 902.
[8] هذا من باب الاقتضاء لا العلّیة التامّة. یعنى این امر، زمینه شفا را فراهم مىآورد، نه آن كه همیشه و حتى جایى كه حكمت و مصلحت نیست نیز، اثر كند.
[9] كنز العمّال: ج 1 ص 600.