در کتاب های درسی دوره های مختلف، به تناسب فصل
در کتاب های درسی دوره های مختلف، به تناسب فصل، فشرده یا گسترده ولی به هر حال، عمیق و متینی درباره نماز گنجانیده شود.
پیام به چهارمین اجلاس نماز
معلمان مدارس در هنگام نماز، نوجوانان پسر و دختر را به حضور در نمازخانه های مدارس تشویق کنند و خود پیش از همه به نماز بشتابند.
پیام به هفتمین اجلاس نماز
مسئولان پرورشی مدارس، نماز را در رأس برنامه های پرورشی به شمار آورند.
پیام به هفتمین اجلاس نماز
6 ــ وظایف مسئولان حمل و نقل عمومی در ترویج نماز
برنامه ریزان حرکت رسانه های سفری مانند قطار و هواپیما و غیر آن، حفظ وقت و امکان نماز مسافران را در برنامه ریزی ها در نظر بگیرند.
پیام به هفتمین اجلاس نماز
نه فقط پروازهاى حج، در پروازهاى گوناگون ــ داخلى، خارجى، دوردست ــ که وقت نماز را پوشش می دهد، حتماً رعایت مسئله نماز بشود. اگر امکان دارد قبل از پرواز و بعد از پرواز، وقت نماز وجود داشته باشد. این جور نباشد که مثلاً فرض بفرمایید از قبل از اذان صبح راه بیفتند و بعد از آفتاب به مقصد برسند ؛ نه ؛ برنامه را جورى تنظیم کنند که مردم بتوانند نمازشان را بخوانند ؛ یا قبل، یا بعد. اگر امکان ندارد ــ گاهى ضرورت هایى از لحاظ پروازهاى داخلى، خارجى، خطوط هوایى، پیدا می شود که امکان ندارد ــ در داخل هواپیما امکانات نماز خواندن را فراهم کنند که البته کاملاً می شود قبله را تشخیص داد ؛ یعنى خلبان ها واردند، می فهمند، می دانند ؛ تا افرادى که مایلند در داخل هواپیما نماز بخوانند، بتوانند.
بیانات در دیدار شرکت کنندگان هفدهمین اجلاس نماز ؛ 29/8/1387.
- پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: با مردم به گونهاى نماز بخوان كه ضعيفترين آنها بتواند با تو همراه باشد و بر آنان رحمتآر. (قنوت و ركوع و سجدههاى طولانى بر مردم فشار است) « قَدْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص حِينَ وَجَّهَنِي إِلَى الْيَمَنِ كَيْفَ أُصَلِّي بِهِمْ فَقَالَ صَلِّ بِهِمْ كَصَلَاةِ أَضْعَفِهِمْ وَ كُنْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيما ؛ نهجالبلاغه، نامه 53» (یکصد و چهارده نکته درباره نماز؛ استاد قرائتی ، نکته ۱۱۳)
- حضرت على عليه السلام مىفرمايد: اگر بعد از گناه، دو ركعت نماز خوانده و از خداوند، عافيت درخواست شود، اثر آن گناه محو مىشود. « مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ وَ أَسْأَلَ اللَّهَ الْعَافِيَة ؛ نهجالبلاغه، حكمت 299 »
- قَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ : إِنَّ دِينَ اَللَّهِ لاَ يُصَابُ بِالْعُقُولِ اَلنَّاقِصَةِ وَ اَلْآرَاءِ اَلْبَاطِلَةِ وَ اَلْمَقَايِيسِ اَلْفَاسِدَةِ وَ لاَ يُصَابُ إِلاَّ بِالتَّسْلِيمِ
- عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ (عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ) قَالَ: «أَمَرَ اَللَّهُ إِبْلِيسَ بِالسُّجُودِ لِآدَمَ مُشَافَهَةً. فَقَالَ: وَ عِزَّتِكَ لَئِنْ أَعْفَيْتَنِي مِنَ اَلسُّجُودِ لِآدَمَ لَأَعْبُدَنَّكَ عِبَادَةً مَا عَبَدَهَا خَلْقٌ مِنْ خَلْقِكَ».
- عَنِ الصَّادِقِ علیه السلام قَالَ : أُمِرَ إِبْلِيسُ بِالسُّجُودِ لِآدَمَ فَقَالَ يَا رَبِّ وَ عِزَّتِكَ إِنْ أَعْفَيْتَنِي مِنَ السُّجُودِ لِآدَمَ علیه السلام لَأَعْبُدُكَ عِبَادَةً مَا عَبَدَكَ أَحَدٌ قَطُّ مِثْلَهَا قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ إِنِّي أُحِبُ أَنْ أُطَاعَ مِنْ حَيْثُ أُرِيدُ.
- علامه طباطبایی : «از سکوت آثار گرانبهایی را مشاهده کرده ام. چهل شبانه روز سکوت اختیار کنید و جز در موارد لازم سخن نگویید و به فکر و ذکر خدا مشغول باشید تا برایتان صفا و نورانیت حاصل شود»
- [در دعای ندبه آمده است که نماز ما به واسطه امام زمان عجّلَ الله تعالی فَرجَهُ الشّریف قبول میشود و گناهان ما به واسطهی ایشان بخشیده و دعایمان مستجاب میشود : «وَ اجْعَلْ صَلَاتَنَا بِهِ مَقْبُولَةً وَ ذُنُوبَنَا بِهِ مَغْفُورَةً وَ دُعَاءَنَا بِهِ مُسْتَجَاباً» ]
همچنین در زیارت جامعه کبیره میگوییم: «وَ بِمُوَالاتِكُمْ تُقْبَلُ الطَّاعَةُ الْمُفْتَرَضَةُ ؛ به واسطه دوستی شما اهل بیت عبادت واجب، قبول میشود»
- امیرالمومنین علیه السلام فرمود: سَكِّنوا في أنفُسِكُم مَعرِفَةَ ما تَعبُدونَ؛ حَتّى يَنفَعَكُم ما تُحَرِّكونَ مِنَ الجَوارِحِ بِعِبادَةِ مَن تَعرِفونَ.
در جانهایتان ساکن کنید معرفت کسی را که عبادتش می کنید تا حرکاتی که با جوارح انجام می دهید به حال شما سود داشته باشد. (تحف العقول ، صفحه ۲۲۳)
- نماز و عبادت ما دو جز دارد : یکی توجه قلبی و دیگری حرکت اعضای بدن] امام جواد علیه السلام فرمود: «اَلقَصدُ اِلَي اللهُ تَعالي بِالقُلُوبِ اَبلَغُ مِن اِتعابِ الجَوارِحِ بِالاَعمالِ» . با دل ها آهنگ خدا کردند انسان را زودتر به مقصد می رساند تا با به رنج انداختن اعضای بدن با عبادت. (بحارالانوار ، جلد ۸۱ ، صفحه ۲۴۹)
- درفرهنگ دینی اینگونه است که اگر مطلبی را در دعا درخواست می نماییم مراد این است که ما باید اینگونه شویم، مثلاً امام سجاد علیه السلام میفرمایند:
«وَ مَتّعنا بِلَذیذِ مُناجاتِکَ؛ خدایا ما را از لذت سخن گفتن با خودت بهرهمند گردان» (مفاتیح الجنان ، مناجات المریدین)
پس مراد این است که ما باید راهی را طی کنیم که سبب بهره مندی از لذت مناجات شود چرا که رسیدن به این لذت اکتسابی است.
[در نماز هم وقتی میگوییم «ایّاک نَعبُد وَ ایاکَ نَستَعین» مراد این است که باید راهی را طی کنیم که سبب شود فقط خدا را بپرستیم و فقط از او یاری بجوییم]
- وَ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَ يَقُولُ فِي دُبُرِهِمَا أَسْتَخِيرُ اللَّهَ مِائَةَ مَرَّةٍ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي قَدْ هَمَمْتُ بِأَمْرٍ قَدْ عَلِمْتَهُ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَ دُنْيَايَ وَ آخِرَتِي فَيَسِّرْهُ لِي وَ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَ دُنْيَايَ وَ آخِرَتِي فَاصْرِفْهُ عَنِّي كَرِهَتْ نَفْسِي ذَلِكَ أَمْ أَحَبَّتْ فَإِنَّكَ تَعْلَمُ وَ لَا أَعْلَمُ وَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ ثُمَّ يَعْزِمُ.
- آيت الله بروجردى رضوان الله علیه در سفر به مشهد، آيت الله حاج على اكبر نهاوندی رضوان الله علیه از ايشان خواست كه به جاى وى نماز جماعت اقامه كند. ايشان هم بعد از اصرار پذيرفتند و ماه رمضان را در مكان آيت الله نهاوندى نماز جماعت خواندند.
بعداً مرحوم نهاوندى نقل كردند: چشمم آب آورد بود براى مداوا و عمل جراحى به تهران رفتم، ديدم هنوز فرصتى تا عمل جراحى هست، به همین خاطر به عتبات مقدسه در نجف اشرف رفتم. آيت الله سيّد ابوالحسن اصفهانى رضوان الله علیه از من خواستند كه در مكان ايشان نماز بخوانم. بعد از نماز مغرب صدائى را شنيدم كه فرمود: عَظَمَت وَلَدِى فَعَظَمَتُكَ. جاي خودت [یعنی امامت نماز] را به فرزندم دادی ما هم به تو جاى داديم [و تو را امام جماعت کردیم]
- اهمیت نماز اول وقت در آخرالزمان
امیرالمؤمنین 7 در سخنی بعد از بیان بعضی از ویژگی های آخرالزمان مانند: گناهان علنی، زنا، رشوه، شراب خواری و ... فرمود: اگر کسی این زمان را درک کرد نمازش را اول وقت بخواند چرا که معلوم نیست تا آخر وقت زنده باشد و شب ها با وضو بخوابد و اگر می تواند همیشه با وضو باشد تا اگر مرگ او فرا رسید پاک خدا را ملاقات نماید. «بحار الانوار، ج 93، ص 303»
فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ الزَّمَانُ ... وَجَبَ تَقْدِیمُ الصَّلَاةِ فِی أَوَّلِ وَقْتِهَا خَشْیةَ فَوْتِهَا فِی آخِرِ وَقْتِهَا ... وَ إِنْ قَدَرَ أَنْ لَا یكُونَ فِی جَمِیعِ أَحْوَالِهِ إِلَّا طَاهِراً فَلْیفْعَلْ فَإِنَّهُ عَلَى وَجَلٍ لَا یدْرِی مَتَى یأْتِیهِ رَسُولُ اللَّهِ لِقَبْضِ رُوحِه.
- تعقیبات مهم هر نماز
یاد امام سجاد 7 در مناجاتش درخواست میکند: «اللَّهُمَّ لَا تُنْسِنِی ذِكْرَهُمَا فِی أَدْبَارِ صَلَوَاتِی» پروردگارا! یاد پدر و مادرم را پس از هر نماز از خاطرم نبر. (تا برای آنان دعا کنم و برایشان از تو آمرزش خواهم) «صحیفه سجادیه، دعای 24»
- یک قاعده مهم
امیرالمؤمنین 7 فرمودند : اگر می خواهید بدانید مقام و ارزش شما نزد خدا چگونه است، ببینید خداوند نزد شما چه مقامی دارد.
مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَعْلَمَ كَيْفَ مَنْزِلَتُهُ عِنْدَ اللَّهِ فَلْيَنْظُرْ كَيْفَ مَنْزِلَتُهُ عِنْدَهُ فَإِنَّ كُلَّ مَنْ خُيِّرَ لَهُ أَمْرَانِ أَمْرُ الدُّنْيَا وَ أَمْرُ الْآخِرَةِ فَاخْتَارَ أَمْرَ الْآخِرَةِ عَلَى الدُّنْيَا فَذَلِكَ الَّذِي يُحِبُّ اللَّهَ وَ مَنِ اخْتَارَ أَمْرَ الدُّنْيَا فَذَلِكَ الَّذِي لَا مَنْزِلَةَ لِلَّهِ عِنْدَهُ. «بحار الانوار، ج 67، ص 25»
اگر اذان، نزد شما محترم و بزرگ بود شما هم نزد خدا عزیز و محترمی. (به میزان احترام به دستورات خدا در نزد خدا احترام داریم)
- شروع ظهور با نماز
حضرت مهدی «عجل الله تعالی فرجه الشریف» در روز ظهور، رو به کعبه می ایستند، دو رکعت نماز خوانده و سپس اعلام ظهور می کند. «بحار الانوار، ج 51، ص 59» (قبل از شروع کارهای مهم دو رکعت نماز بخوانیم)
عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: إِنَّ الْقَائِمَ إِذَا خَرَجَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ فَيَسْتَقْبِلُ الْكَعْبَةَ وَ يَجْعَلُ ظَهْرَهُ إِلَى الْمَقَامِ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَقُومُ فَيَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِآدَمَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ ... وَ هُوَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَ أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ وَ يَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِيلًا ما تَذَكَّرُونَ. (النمل : آیه 62)
- رابطه نماز و تقویت اراده و قدرت روحی : پیامبر اکرم : أَشْجَعُ النَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ. (من لا يحضره الفقيه / ج4 / 395) امیرالمؤمنین : أَقْوَى النَّاسِ مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ. (تصنيف غرر الحكم و درر الكلم / 242)
- ابی الدرداء با افتخار گفت: همسرم دیشب اصلاً نخوابیم و از سر شب تا صبح مشغول عبادت بود مو چون خسته بود، نماز صبحش را در منزل خواندم و خوابیدم.