1. اهمیت نماز؛ پناهگاه مشکلات و گرفتاری ها 2

«وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ». (بقره: 45)

در سوره حمد به خدا می گوییم «اِیّاکَ نَستَعین» یعنی فقط از تو یاری می جوییم. در آیه 45 سوره بقره وسیله استعانت و یاریِ خدا، نماز و صبر معرفی شده است.

تصور مردم این است که برای برطرف شدن مشکلات بزرگ یا مشکلات مادی یا مشکلات دنیایی از نماز یاری بجوییم در حالی که در همین آیه قیدی نزده و سفارش کرده در همه مشکلات کوچک و بزرگ، مادی و معنوی، دنیایی و آخرتی از نماز یاری بجویید. برای از بین بردن رذائل و آلودگی های اخلاقی چه پناهگاهی بهتر از نماز.

  1. اهمیت نماز؛ شتاب به سوی نماز

«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى‏ ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْع‏» (بقرة:9)

خدا می فرماید: هنگام یاد خدا، تجارت و کسب و کار را تعطیل کنید و کسانی که با شنیدن صدای قافله تجاری، نماز را رها کردند را مذمت می کند.

در هر اذان شش بار «حَیَّ» آمده و در هر اقامه شش بار دیگر خداوند فرموده است: بشتاب یعنی کار و آشپزی و مشتری و جلسه و کلاس و خواب و گرسنگی و بازی را رها کن و بیا با من صحبت کن.

  1. اهمیت نماز؛ ویژگی های مؤمنین

«إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إيماناً وَ عَلى‏ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُون‏» (انفال:2)

خداوند در معرفی مؤمنین سه ویژگی روحی و معنوی آنها را شمرده است:

  1. با یاد خدا دل هایشان تکان می خورد.
  2. با تلاوت قرآن ایمانشان زیاد می شود.
  3. فقط بر خدا توکل و تکیه می کنند.

«الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ» (انفال:3)

و بعد دو ویژگی رفتاری آن ها را بر می شمرد که اولین آنها نماز است:

  1. اقامه نماز می کنند. (تقویت ارتباط با خدا)
  2. در راه خدا انفاق می کنند. (تقویت ارتباط با مردم)
  1. اهمیت نماز؛ اولین اقدام حکومت امام زمان

«الَّذينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُور» (حج:41)

خدا می فرماید: هر یک از بندگان مؤمن و صالح من، هر گاه قدرت پیدا کنند در جهت برپایی نماز در جامعه اقدام می کنند.

اولین اقامه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از ظهور «اقامه نماز در جامعه» است و اولین اقدام یاران واقعی حضرت اگر قدرتی پیدا کنند اقامه نماز است هر چند آن قدرت کوچک و در حد یک خانواده باشد.

در روز فرار شاه در نوفل لوشاتو بیش از سیصد خبرنگار جمع شدند تا سوالاتی از امام بپرسند، چند دقیقه بعد از شروع برنامه، امام برنامه را ترک کرد تا به نماز اول وقت بپردازند. کسی از ایشان درخواست کرد چند دقیقه دیگر بماند و پاسخ سوالات را بدهند. ایشان با قاطعیت فرمودند: «به هیچ وجه نمی شود»

  1. اهمیت نماز؛ برنامه شاخص تمام انبیاء

«قُلْ‏ إِنَ‏ هُدَى‏ اللَّهِ‏ هُوَ الْهُدى‏ وَ أُمِرْنا لِنُسْلِمَ‏ لِرَبِ‏ الْعالَمِينَ‏ ‏وَ أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ اتَّقُوهُ وَ هُوَ الَّذِي إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ» (انعام: 70 و 71)

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله برنامه خود در دعوت به اسلام را این گونه معرفی می کند:

  1. توحید و خدا پرستی: «لِنُسْلِمَ‏ لِرَبِ‏ الْعالَمِينَ»
  2. اقامه و برپایی نماز: از بین عبادت ها فقط نماز را نام برده است، گویا نماز خلاصه و عصاره همه عبادت هاست. «أَنْ أَقِيمُوا الصَّلاةَ»
  3. تقوا و دوری از گناه «وَ اتَّقُوهُ»
  4. معاد و اعتقاد به روز حساب «إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ»
  1. اهمیت نماز؛ گفتگوی بهشتیان و اهل جهنم

«فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ. ما سَلَكَكُمْ‏ فِي‏ سَقَرَ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ. وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ. وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ. وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ» (مدثر: 42 تا 47)

در آخرت ارتباط بهشتیان با جهنمیان قطع نمی شود. بهشتیان از ساکنان سَقر (یکی از طبقات جهنم) می پرسند: چه شد که اهل جهنم شدید؟

آنها اولین علت جهنمی شدن خود را ترک نماز می شمرند:

  1. بی نماز بودیم.
  2. به فقراء رسیدگی نمی کردیم و غذا نمی دادیم.
  3. با اهل لغو و گناه نشست و برخاست می کردیم.
  4. قیامت را دورغ می دانستیم.
  1. اهمیت نماز؛ راه شناخت شیعیان واقعی

«قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ـ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُون‏ ... وَ الَّذينَ هُمْ عَلى‏ صَلَواتِهِمْ يُحافِظُون‏» (مؤمنون: 1 تا 9)

خدا در سوره مومنون شش ویژگی اهل ایمان را می شمرد که اولین آنها خشوع و حضور قلب در نماز و آخرین آنها محافظت بر نماز است.

امام صادق علیه السلام فرمودند: نشانه شیعیان واقعی ما محافظت از نماز (به خصوص نماز های اول وقت) است.

«امْتَحِنُوا شِيعَتَنَا عِنْدَ مَوَاقِيتِ الصَّلَاةِ كَيْفَ مُحَافَظَتُهُمْ عَلَيْهَا» (وسائل الشيعة، ج‏4 ، ص 114)

نماز در قرآن 2؛ انواع برخورد انسان ها با نماز

  1. انواع برخورد با نماز؛ مانع نماز

«وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ وَ سَعى‏ في‏ خَرابِها» (بقره: 114)

كيست ستمكارتر از آنكه نگذاشت نام خدا در مساجد الهى برده شود و سعى در خرابى آنها داشت؟

ویرانی مسجد فقط خرابی سنگ و آجر و... نیست همان گونه که عمران و آبادی مساجد «إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ ...» (توبه: 18) فقط ساخت مسجد و زیبا سازی آن نیست.

در آیه بالا کسانی که با رفتار خود مانع نماز کارمندان یا کارگران یا همسر و فرزندان در مسجد می شوند از ظالم ترین انسان ها شمرده شده اند و سبب خرابی معنوی مسجد می شوند.

  1. انواع برخورد با نماز؛ نهی از نماز 1

«أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى‏ عَبْداً إِذا صَلَّى» (علق:9 و 10)

آيا ديدى آن كه منع مى‏كند. بنده‏اى را كه نماز مى‏خواند.

طبق نظر مفسران، مخالفان پیامبر مثل ابوجهل بارها پیامبر را از نماز نهی کردند و حتی قصد ضربه زدن به او را در هنگام نماز داشتند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مقابل مشرکان به نماز می ایستاد.

یکی از راه های ترویج نماز در جامعه نماز خواندن آشکار و علنی است. وسوسه شیطان که ریا می شود را کنار بگذاریم و به خاطر خدا آشکارا نماز بخوانیم.

  1. انواع برخورد با نماز؛ نهی از نماز 2

یکی از راه های نهی از نماز، ایجاد شبهات اعتقادی است.

مثلاً شبهه می کنند که خدا در قرآن فرموده: هدایت به دست خداست و هر که را بخواهد هدایت می کند و هر که را بخواهد گمراه می کند، «يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ» (مدثر: 31) پس چه نیازی است که نماز بخوانیم؟

پاسخ این است که هدایت خدا شانسی و پارتی بازی نیست. خدا قاعده هدایت را بیان نموده است، آنان که این ویژگی ها را با اختیار خود ایجاد کنند، مشمول هدایت او می شوند:

  1. ایمان به خدا: «وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ» (تغابن: 11)
  2. تصمیم بر ترک گناه در آینده: «قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي إِلَيْهِ مَنْ أَناب‏» (رعد: 27)
  3. اطاعت از دستورات خدا و پیامبر مثل اقامه نماز: «قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطيعُوهُ تَهْتَدُوا» (نور: 54)
  4. تلاش خالصانه در راه خدا: «وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا» (عنكبوت : 69)
  1. انواع برخورد با نماز؛ تمسخر نمازگزاران

یکی از راه های مبارزه دین، مسخره نماز و نمازگزاران است.

خدا می فرماید: با کسانی که دین و نماز شما را مسخره می کنند نباید رفاقت و دوستی کنیم و محبت او را در دل داشته باشیم.

«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذينَ اتَّخَذُوا دينَكُمْ هُزُواً وَ لَعِباً ... وَ إِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً» (مائدة : 57 و 58) (البته در آیه سخن از کفار است ولی علت نپذیرفتن ولایت و نداشتن رابطه دوستانه با آنها را تمسخر دین داران و اقامه کنندگان نماز ذکر می کند)

خدا می فرماید: ما حتما شما را امتحان می کنیم. «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ» (عنکبوت: 2)

یکی از این امتحانات مقاومت در مقابل مسخره کنندگان دین و نماز و حجاب و... می باشد.

  1. انواع برخورد با نماز؛ ترک نماز

«فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ. ما سَلَكَكُمْ‏ فِي‏ سَقَرَ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ. وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ. وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ. وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ» (مدثر: 42 تا 47)

اصحاب يمين، در باغ‏ هاى بهشتى از مجرمان مى‏ پرسند: چه چيز شما را روانه دوزخ كرد. گويند: ما از نمازگزاران نبوديم. و افراد مسكين را اطعام نمى ‏كرديم و با اهل باطل در سخنان باطل فرو مى ‏رفتيم. و پيوسته قیامت را تكذيب مى ‏كرديم تا آن كه مرگ به سراغ ما آمد.

اهل سقر که یکی از طبقات جهنم است چهار دلیل برای جهنمی شدن خود می شمرند که اولین آنها ترک نماز است.

این آیه هم تهدید است که بی نماز ها اهل عذاب هستند و هم امید می دهد که اهل نماز اهل نجات خواهند بود و موفق به توبه خواهند شد. (به شرط داشتن ولایت اهل بیت علیهم السلام و منافق نبودن)

«عن أنس: إنَّ فَتىً مِنَ الأَنصارِ كانَ يُصَلِّي الصَّلاةَ مَعَ رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ويَرتَكِبُ الفَواحِشَ، فَوُصِفَ ذلِكَ لِرَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله فَقالَ: إنَّ صَلاتَهُ‏ تَنهاهُ‏ يَوما» (بحار الأنوار: ج 82، ص 198)

« انس می گوید جوانى از انصار همراه پيامبر نماز مى‏گزارد و كارهاى زشت هم مى‏كرد. اين مطلب را به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله گفتند. فرمود: «روزى، نمازش او را باز مى‏دارد».