گزند چشم رسول اللّه صلی الله علیه و آله
گزند چشم
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: العَینُ وَ النَّفسُ کادا یسبِقانِ القَدَرَ، فَتَعَوَّذوا بِاللّهِ مِنَ العَینِ وَ النَّفسِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: چشمْزخم و نُفوس بد زدن، نزدیک است که از تقدیر، پیشی بگیرند. پس، از چشم [بد] و نفوس بد، به خدا پناه ببرید.
و رُوِی عَنِ النَّبِی صلی الله علیه و آله أنَّهُ قالَ: لَو كانَ [شَیءٌ] یسبِقُ القَدَرَ لَسَبَقَتهُ العَینُ. (بحار الأنوار: ج 63 ص 6.)
نقل شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «اگر بنا بود چیزی از تقدیر پیشی بگیرد، چشمْزخم، از آن پیشی میگرفت».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2087.
شرّ اعضا و اندامها
عن ابن حمید: أتَیتُ النَّبِی صلی الله علیه و آله فَقُلتُ: یا رَسولَ اللّهِ عَلِّمنی تَعَوُّذا أتَعَوَّذُ بِهِ. قالَ: فَأَخَذَ بِکتِفی فَقالَ: قُل: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن شَرِّ سَمعی، و مِن شَرِّ بَصَری، و مِن شَرِّ لِسانی، و مِن شَرِّ قَلبی، و مِن شَرِّ مَنِیی یعنی فَرجَهُ.
از ابن حمید: خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله رفتم و گفتم: ای پیامبر خدا! مرا تعویذی بیاموز که خود را با آن، حفظ کنم (در امان بدارم).
ایشان شانهام را گرفت و فرمود: «بگو: بار خدایا! به تو پناه میبرم از شرّ گوشم، و از شرّ چشمم، و از شرّ زبانم، و از شرّ دلم، و از شرّ آبم»، یعنی آلتش.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2090.
گزند دنیا
الإمام الصادق علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن دُنیا تَمنَعُ خَیرَ الآخِرَةِ، و مِن عاجِلٍ یمنَعُ خَیرَ الآجِلِ، و حَیاةٍ تَمنَعُ خَیرَ المَماتِ، و أمَلٍ یمنَعُ خَیرَ العَمَلِ.
امام صادق علیه السلام: بار خدایا! پناه میبرم به تو از دنیایی که مانع خیر آخرت شود، و از اکنونی که مانع خیر آینده شود، و از زندگیای که مانع خیر مردن شود، و از آرزویی که مانع عمل نیک گردد.
مصباح المتهجِّد: ص 64 حدیث 101،
بیماریهای بد
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ البَرَصِ وَ الجُنونِ وَ الجُذامِ، و مِن سَیئِ الأَسقامِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! من از پیسی و دیوانگی و خوره، و از بیماریهای بد به تو پناه میبرم.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2099.
ناداری
عن أبی سعید الخدری عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله: أنَّهُ کانَ یقولُ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الکفرِ وَ الفَقرِ. فَقالَ رَجُلٌ: و یعدِلانِ؟ قالَ: نَعَم.
ابو سعید خُدری: پیامبر خدا میفرمود: «بار خدایا! من از کفر و ناداری، به تو پناه میبرم». مردی گفت: این دو، همسنگاند؟ فرمود: «آری».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2105.
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الفَقرِ إلّا إلَیک، و مِنَ الذُّلِّ إلّا لَک.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! به تو پناه میبرم از این که به غیر تو، نیازمند شوم و در برابر جز تو، خوار گردم.
بحار الأنوار: ج 97 ص 233.
کنز الفوائد: عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله: أ لا اخبِرُکم بِأَشقَی الأَشقِیاءِ؟ قالوا: بَلی یا رَسولَ اللّهِ. قالَ: مَنِ اجتَمَعَ عَلَیهِ فَقرُ الدُّنیا، و عَذابُ الآخِرَةِ، نَعوذُ بِاللّهِ مِن ذلِک.
کنز الفوائد: [پیامبر صلی الله علیه و آله] فرمود: «آیا شما را از شور بختترینِ شوربختان خبر ندهم؟».
گفتند: چرا، ای پیامبر خدا! فرمود: «کسی که فقر دنیا و عذاب آخرت در او جمع شوند. از این امر، به خدا پناه میبریم».
بحار الأنوار: ج 103 ص 20.
الإمام العلی علیه السلام: مَنِ ابتُلِی بِالفَقرِ فَقَدِ ابتُلِی بِأَربَعِ خِصالٍ: بِالضَّعفِ فی یقینِهِ، وَ النُّقصانِ فی عَقلِهِ، وَ الرِّقَّةِ فی دینِهِ، و قِلَّةِ الحَیاءِ فی وَجهِهِ، فَنَعوذُ بِاللّهِ مِنَ الفَقرِ.
امام علی علیه السلام: هر که به ناداری گرفتار آید، به چهار چیز دچار میگردد: به سستی در یقینش، کاستی در خِردش، نازکی در دینش، و بیآزرمی در رویش. پس، از ناداری، به خدا پناه میبریم.
بحار الأنوار: ج 72 ص 48.
چیره شدن بدهکاری
عن عبد اللّه بن عمرو: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ یدعو بِهؤُلاءِ الکلِماتِ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن غَلَبَةِ الدَّینِ، و غَلَبَةِ العَدُوِّ، و شَماتَةِ (الشّماتةُ: فرح العدوِّ ببليّةٍ تنزل بمن يعاديه) الأَعداءِ.
عبد اللّه بن عمرو: پیامبر خدا با این کلمات، دعا میکرد: «بار خدایا! از چیره شدن قرض و چیره شدن دشمن و شماتت دشمنان، به تو پناه میبرم».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2117.
الإمام زین العابدین علیه السلام مِن دُعائِهِ فِی المَعونَةِ عَلی قَضاءِ الدَّینِ: اللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ و آلِهِ، وهَب لِی العافِیةَ مِن دَینٍ تُخلِقُ بِهِ وَجهی، و یحارُ فیهِ ذِهنی، و یتَشَعَّبُ لَهُ فِکری، و یطولُ بِمُمارَسَتِهِ شُغلی.
و أعوذُ بِک یا رَبِّ مِن هَمِّ الدَّینِ و فِکرِهِ، و شُغلِ الدَّینِ و سَهَرِهِ، فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ و آلِهِ، و أعِذنی مِنهُ، و أستَجیرُ بِک یا رَبِّ مِن ذِلَّتِهِ فِی الحَیاةِ، و مِن تَبِعَتِهِ بَعدَ الوَفاةِ.
امام زین العابدین علیه السلام از دعای ایشان در یاری خواستن برای ادای قرض: بار خدایا! بر محمّد و خاندان او درود فرست و مرا از قرضی که به واسطه آن، چهرهام دُژم، خاطرم پریشان، و اندیشهام پراکنده گردد و پیوسته بِدان سرگرم باشم، رهایی بخش.
پروردگارا! به تو پناه میبرم از اندوه و اضطراب قرض، و دل مشغولی به قرض و بیخوابی کشیدن به خاطر آن. پس بر محمّد و خاندانش درود فرست و مرا از قرض، در پناه خویش بدار. ای پروردگار من! به تو پناه میبرم از خواری بدهکاری در زندگی و از عواقب آن پس از مرگ.
الصحيفة السجّاديّة: ص 121 الدعاء 30
الإمام الصادق علیه السلام: تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن غَلَبَةِ الدَّینِ، و غَلَبَةِ الرِّجالِ، و بَوارِ الأَیمِ (بَوارُ الأيِّم: أي كسادُها، و الأيِّمُ: التي لا زوجَ لها، و هي مع ذلك لا يرغب فيها أحد).
امام صادق علیه السلام: از چیره شدن قرض و چیره شدن مردان (اوباش) و بیمشتری ماندن زنان بیشوهر، به خدا پناه برید.
من لا يحضره الفقيه: ج 3 ص 181
خواری و رسوایی
الإمام الحسین علیه السلام مِمّا کانَ یقولُهُ فی قُنوتِ الوَترِ: اللّهُمَّ إنّا نَعوذُ بِک مِن أن نَذِلَّ و نَخزی.
امام حسین علیه السلام از دعای ایشان در قنوت نماز وتر: بار خدایا! به تو پناه میبریم از این که خوار و رسوا شویم.
بحار الأنوار: ج 87 ص 92.
این چند چیز
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن ثَلاثِ فَواقِرَ: تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن مُجاوَرَةِ جارِ سَوءٍ؛ إن رَأی خَیرا کتَمَهُ و إن رَأی شَرّا أذاعَهُ. و تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن زَوجَةِ سَوءٍ؛ إن دَخَلتَ عَلَیها لَسَنَتک کذا قالَ و إن غِبتَ عَنها خانَتک. و تَعَوّذوا بِاللّهِ مِن إمامِ سَوءٍ؛ إن أحسَنتَ لَم یقبَل، و إن أسَأتَ لَم یغفِر.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: از سه بلای کمرشکن، به خدا پناه برید: از همسایگی با همسایه بد، به خدا پناه برید، که اگر خوبی ببیند، میپوشاند و اگر بدی ببیند، فاش میگرداند؛ از همسر بد، به خدا پناه برید، که در حضورت با تو بدزبانی میکند و در غیاب تو، به تو خیانت میورزد؛ و از پیشوای بد، به خدا پناه برید، که اگر خوبی کنی، نمیپذیرد و اگر بدی کنی، نمیبخشاید.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2127.
رسول اللّه صلی الله علیه و آله لِرَجُلٍ مِنَ الأَنصارِ: ... قُل إذا أصبَحتَ و إذا أمسَیتَ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الهَمِّ وَ الحُزنِ، و أعوذُ بِک مِنَ العَجزِ وَ الکسَلِ، و أعوذُ بِک مِنَ الجُبنِ وَ البُخلِ، و أعوذُ بِک مِن غَلَبَةِ الدَّینِ و قَهرِ الرِّجالِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به مردی از انصار: ... هر صبح و شام بگو: «بار خدایا! از غم و اندوه، به تو پناه میبرم، و از ناتوانی و سستی به تو پناه میبرم، و از ترسویی و بخل، به تو پناه میبرم، و از چیره شدن قرض و غلبه یافتن مردان (اوباش) به تو پناه میبرم».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2128.
بدفرجامی کارها
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: أسأَلُ اللّهَ الإِیمانَ وَ التَّقوی، و أعوذُ بِاللّهِ مِن شَرِّ عاقِبَةِ الامورِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: ایمان و پرهیزگاری از خدا میطلبم و از بدفرجامی کارها، به خدا پناه میبرم.
بحار الأنوار: ج 77 ص 114.
همه بدیها
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أسأَلُک مِن کلِّ خَیرٍ خَزائِنُهُ بِیدِک، و أعوذُ بِک مِن کلِّ شَرٍّ خَزائِنُهُ بِیدِک.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! از هر خوبی که خزانههای آن در دست توست، از تو درخواست میکنم و از هر بدی که خزانههایش در دست توست، به تو پناه میبرم.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2145.
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن شَرِّ مَن یمشی عَلی بَطنِهِ، و مِن شَرِّ مَن یمشی عَلی رِجلَینِ، و مِن شَرِّ مَن یمشی عَلی أربَعٍ، و مِن شَرِّ کلِّ ذی شَرٍّ، و مِن شَرِّ کلِّ دابَّةٍ أنتَ آخِذٌ بِناصِیتِها، إنَّ رَبّی عَلی صِراطٍ مُستَقیمٍ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! به تو پناه میبرم از گزند هر آن موجودی که بر شکم خویش راه میرود، و از گزند هر آن موجودی که بر دو پا راه میرود، و از گزند هر آن موجودی که بر چهار پا راه میرود، و از گزند هر گزندرسانی، و از گزند هر جنبندهای که پیشانیاش (سرنوشتش) در دست توست. راستی که پروردگار من، بر راهی راست است.
بحار الأنوار: ج 17 ص 405.
بحار الأنوار: رُوِی عَن أمیرِ المُؤمِنینَ علیه السلام أنَّهُ رَأی رَجُلًا یدعو مِن دَفتَرٍ دُعاءً طَویلًا، فَقالَ لَهُ: یا هذَا الرَّجُلُ، إنَّ الَّذی یسمَعُ الکثیرَ هُوَ یجیبُ عَنِ القَلیلِ. فَقالَ الرَّجُلُ: یا مَولای، فَما أصنَعُ؟
قالَ: قُل: الحَمدُ للّهِ عَلی کلِّ نِعمَةٍ، و أسأَلُ اللّهَ مِن کلِّ خَیرٍ، و أعوذُ بِاللّهِ مِن کلِّ شَرٍّ، و أستَغفِرُ اللّهَ مِن کلِّ ذَنبٍ.
بحار الأنوار: روایت شده است که امیر مؤمنان علیه السلام، مردی را دید که از روی نوشتهای، دعایی طولانی میخواند. به او فرمود: «ای مرد! آن که زیاد را میشنود، اندک را هم پاسخ میدهد». مرد گفت: سَرورم! پس چه کنم؟
فرمود: «بگو:" ستایش، خدای را بر هر نعمتی، و هر خوبی را از خدا میخواهم و از هر بدی، به خدا پناه میبرم و از هر گناهی، از خدا آمرزش میطلبم"».
بحار الأنوار: ج 94 ص 242.
ناخشنودی خدا
الإمام علی علیه السلام: إلهی، أعوذُ بِک مِن غَضَبِک، و حُلولِ سَخَطِک.
امام علی علیه السلام: معبود من! از خشم تو و دامنگیر شدن ناخشنودیات، به تو پناه میبرم.
بحار الأنوار: ج 94 ص 97.
مرگ بد
الإمام الباقر علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِدِرعِک الحَصینَةِ، و أعوذُ بِجَمعِک، أن تُمیتَنی غَرَقا، أو حَرَقا، أو شَرَقا، أو قَوَدا (القَودُ: القِصاص )، أو صَبرا، أو مَسَمّا، أو تَرَدِّیا فی بِئرٍ، أو أکیلَ السَّبُعِ، أو مَوتَ الفَجأَةِ، أو بِشَیءٍ مِن میتاتِ السَّوءِ، و لکن أمِتنی عَلی فِراشی فی طاعَتِک و طاعَةِ رَسولِک صلی الله علیه و آله، مُصیبا لِلحَقِّ غَیرَ مُخطِئٍ، أو فِی الصَّفِّ الَّذی نَعَتَّهُم فی کتابِک: «کأَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصُوصٌ» (الصفّ: 4.).
امام باقر علیه السلام: بار خدایا! به زره استوار تو پناه میبرم و به جامعیت تو پناه میبرم از این که مرا با غرق شدن، یا سوختن، یا خفه شدن، یا قصاص، یا کشته شدن در اسارت، یا مسموم شدن (گزیده شدن)، یا افتادن در چاه، یا طعمه درندگان شدن، یا مرگ ناگهانی و یا به هر یک از مردنهای بد و دل خراش بمیرانی. مرا در بسترم، در حالی که فرمان بردار تو و فرمان بردار پیامبر تو هستم و در راه درست هستم و نه بر خطا، یا در صف آنان که در کتاب خود در وصف آنان فرمودهای: «گویا ساختمانی استوارند»، بمیران.
بحار الأنوار: ج 86 ص 90