چند خصلت دیگر

الإمام الصادق علیه السلام: کانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله یتَعَوَّذُ فی کلِّ یومٍ مِن سِتِّ خِصالٍ: مِنَ الشَّک وَ الشِّرک، وَ الحَمِیةِ وَ الغَضَبِ، وَ البَغی وَ الحَسَدِ.

امام صادق علیه السلام: پیامبر خدا هر روز، از شش خصلت به خدا پناه می‏برد: از شک و شرک و تعصّب و خشم و ستم و حسادت.

بحار الأنوار: ج 72 ص 126.

انواع گناهان‏

رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ إجابَتَک، اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ رِزقَک، اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُحِلُّ النِّقَمَ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! از گناهانی که مانع اجابت تو می‏شوند، به تو پناه می‏برم. بار خدایا! از گناهانی که مانع روزی تو می‏شوند، به تو پناه می‏برم. بار خدایا! از گناهانی که کیفر و عذاب‏ها را می‏آورند، به تو پناه می‏برم.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2949.

الإمام علی علیه السلام: اللّهُمَّ ... أعوذُ بِک ... مِنَ الذَّنبِ المُحبِطِ لِلأَعمالِ.

امام علی علیه السلام: بار خدایا! ... در این هنگام، از گناهِ بر باد دهنده اعمال، به تو پناه می‏برم.

بحار الأنوار: ج 33 ص 453.

عن أبی حمزة الثمالی: قالَ أمیرُ المُؤمِنینَ علیه السلام فی خُطبَتِهِ: أعوذُ بِاللّهِ مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، فَقامَ إلَیهِ عَبدُ اللّهِ بِنُ الکوّاءِ الیشکرِی، فَقالَ: یا أمیرَ المُؤمِنینَ: أ وَ تَکونُ ذُنوبٌ تُعَجِّلُ الفَناءَ؟

فَقالَ: نَعَم وَیلَک؛ قَطیعَةُ الرَّحِمِ، إنَّ أهلَ البَیتِ لَیجتَمِعونَ و یتَواسَونَ و هُم فَجَرَةٌ فَیرزُقُهُمُ اللّهُ عز و جل، و إنَّ أهلَ البَیتِ لَیتَفَرَّقونَ و یقطَعُ بَعضُهُم بَعضا فَیحرِمُهُمُ اللّهُ و هُم أتقِیاءُ.

ابو حمزه ثمالی: امیر مؤمنان در خطبه‏اش فرمود: «پناه می‏برم به خدا از گناهانی که مرگ را پیش می‏افکنند».

عبد اللّه بن کوّاء یشکری برخاست و گفت: ای امیر مؤمنان! مگر گناهانی هم هست که مرگ را پیش افکنند؟

فرمود: «وای بر تو! آری؛ بریدن از خویشان. خانواده‏ای هستند که گرد هم می‏آیند و به یکدیگر کمک و یاری می‏کنند و با این که اهل تقوا نیستند، خداوند عز و جل آنها را روزی می‏دهد و [در مقابل،] خانواده‏ای پراکنده‏اند و از یکدیگر می‏بُرند، چنین خانواده‏ای را با آن که پرهیزگارند، خداوند [از روزی خود] محروم می‏سازد».

بحار الأنوار: ج 74 ص 137.

الدعوات: کانَ أمیرُ المُؤمِنینَ علیه السلام إذا أعطی ما فی بَیتِ المالِ أمَرَ بِهِ فَکنِسَ، ثُمَّ صَلّی فیهِ، ثُمَّ یدعو فَیقولُ فی دُعائِهِ:

اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یحبِطُ العَمَلَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یعَجِّلُ النِّقَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یغَیرُ النِّعَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ الرِّزقَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ الدُّعاءَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ التَّوبَةَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یهتِک العِصمَةَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یورِثُ النَّدَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یحبِسُ القِسَمَ.

الدعوات: امیر مؤمنان هرگاه دارایی بیت المال را به مردم می‏داد، می‏فرمود که آن را جارو کنند، سپس در بیت المال نماز می‏خواند. آنگاه، به دعا می‏پرداخت و در دعایش می‏گفت: «بار خدایا! به تو پناه می‏برم از گناهی که عمل را بر باد می‏دهد. به تو پناه می‏برم از گناهی که کیفرها و عذاب‏ها را شتاب می‏بخشد. به تو پناه می‏برم از گناهی که نعمت‏ها را دیگرگونه می‏سازد. به تو پناه می‏برم از گناهی که مانع روزی می‏شود. به تو پناه می‏برم از گناهی که مانع دعا می‏شود. (ممكن است گناه، توفيق دعا كردن را سلب كند و يا مانع اجابت آن گردد.) به تو پناه می‏برم از گناهی که مانع توبه می‏شود. به تو پناه می‏برم از گناهی که پرده عصمت را می‏درد. به تو پناه می‏برم از گناهی که پشیمانی می‏آورد. و به تو پناه می‏برم از گناهی که بهره‏ها [ی الهی‏] را [از رسیدن به شخص‏] باز می‏دارد».

بحار الأنوار: ج 91 ص 382.

الإمام الصادق علیه السلام: کانَ أبی علیه السلام یقولُ: نَعوذُ بِاللّهِ مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، و تُقَرِّبُ الآجالَ، و تُخلِی الدِّیارَ؛ و هِی قَطیعَةُ الرَّحِمِ، وَ العُقوقُ، و تَرک البِرِّ.

امام صادق علیه السلام: پدرم [امام باقر] علیه السلام می‏فرمود: «پناه می‏بریم به خدا از گناهانی که نابودی را شتاب می‏بخشند، و اجل‏ها را نزدیک می‏سازند، و خانه‏ها را [از صاحبانشان‏] خالی می‏کنند». آن گناهان، عبارت‏اند از: بریدن از خویشان، بدرفتاری با پدر و مادر، و ترک نیکی (/ طاعت).

الكافي: ج 2 ص 448.

تهذیب الأحکام‏ فیما یقالُ بَعدَ نَوافِلِ شَهرِ رَمَضانَ: أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُحدِثُ النِّقَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تورِثُ النَّدَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ القِسَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَهتِک العِصَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ القَضاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُنزِلُ البَلاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُدیلُ‏ الأَعداءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ الدُّعاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَقطَعُ الرَّجاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تورِثُ الشَّقاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُظلِمُ الهَواءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَکشِفُ الغِطاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ غَیثَ السَّماءِ.

تهذیب الأحکام‏ در دعای پس از نافله‏های ماه رمضان: [خدایا!] به تو پناه می‏برم از گناهانی که کیفرها را پدید می‏آورند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که پشیمانی به بار می‏آورند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که قسمت‏ها را باز می‏دارند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که پرده‏های عصمت را می‏درند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که جلوِ قضا [ی الهی‏] را می‏گیرند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که بلا را نازل می‏کنند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که دشمنان را چیره می‏گردانند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که مانع [استجابت‏] دعا می‏شوند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که نابودی را شتاب می‏بخشند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که امید را قطع می‏کنند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که رنج و بدبختی می‏آورند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که فضا را تیره و تار می‏سازند. به تو پناه می‏برم از گناهانی که پرده را کنار می‏زنند [و آدمی را رسوا می‏کنند]. به تو پناه می‏برم از گناهانی که باران آسمان را [از ریزش‏] باز می‏دارند.

بحار الأنوار: ج 98 ص 137.

بهره‏مند نشدن از کارهای نیک‏

عن أنس: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ یقولُ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن صَلاةٍ لا تَنفَعُ.

از انَس: پیامبر خدا می‏گفت: «خدایا! پناه می‏برم به تو از نمازی که سود نبخشد».

بحار الأنوار: ج 87 ص 272.

الإمام الصادق علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن نَفسٍ لا تَقنَعُ ... و صَلاةٍ لا تُرفَعُ، و عَمَلٍ لا ینفَعُ، و دُعاءٍ لا یسمَعُ.

امام صادق علیه السلام: خدایا! به تو پناه می‏برم از نفسی که قانع نباشد ... و نمازی که [به درگاه تو] فراز نیاید، و کرداری که سود نبخشد، و دعایی که پذیرفته نگردد.

بحار الأنوار: ج 86 ص 109.

الإمام علی علیه السلام‏ مِن کتابِهِ لِأَحَدِ أصحابِهِ: نَعوذُ بِاللّهِ مِمّا نَعِظُ بِهِ ثُمَّ نُقَصِّرُ عَنهُ.

امام علی علیه السلام‏ در نامه خود به یکی از یارانش: پناه می‏بریم به خدا از اندرزی که [به دیگران‏] بدهیم و سپس خود، آن را فرو گذاریم.

بحار الأنوار: ج 6 ص 134.

دوست بد

رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک ... مِن خَلیلٍ‏ (الخَلِيلُ: الصديق) ماکرٍ، عَیناهُ تَرانی، و قَلبُهُ یرعانی، إن رَأی خَیرا دَفَنَهُ، و إن رَأی شَرّا أذاعَهُ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: خدایا! به تو پناه می‏برم ... از دوست نیرنگباز که چشمانش مرا می‏بیند و دلش مرا می‏پاید؛ اگر خوبی ببیند، آن را می‏پوشاند و اگر بدیی ببیند، آن را پخش می‏کند.

من لا يحضره الفقيه: ج 3 ص 558.

عن یحیی بن أبی کثیر: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ یقولُ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن صاحِبِ غَفلَةٍ، و قَرینِ سَوءٍ، و زَوجٍ آذی‏.

یحیی بن ابی کثیر: پیامبر خدا می‏گفت: «خدایا! از یار غافل و همنشین بد و همسر آزار رسان، به تو پناه می‏برم».

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2063.

همسایه بد

رسول اللّه صلی الله علیه و آله: أعوذُ بِاللّهِ مِن جارِ السَّوءِ فی دارِ إقامَةٍ، تَراک عَیناهُ و یرعاک قَلبُهُ، إن رَآک بِخَیرٍ ساءَهُ، و إن رَآک بِشَرٍّ سَرَّهُ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: به خدا پناه می‏برم از همسایه بد در خانه‏ای که جای ماندن باشد. چشمانش تو را می‏بینند و دلش تو را می‏پاید؛ اگر تو را در خوبی و خوشی ببیند، ناراحت می‏شود و اگر تو را در بدی و ناخوشی ببیند، خوش حال می‏گردد.

بحار الأنوار: ج 74 ص 152.

همسر بد

الإمام الصادق علیه السلام: کانَ مِن دُعاءِ رَسولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله: أعوذُ بِک مِنِ امرَأَةٍ تُشَیبُنی قَبلَ مَشیبی.

امام صادق علیه السلام: یکی از دعاهای پیامبر صلی الله علیه و آله این بود: «به تو پناه می‏برم از همسری که پیش از پیر شدنم، مرا پیر کند».

بحار الأنوار: ج 86 ص 187.

رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن فِتنَةِ النِّساءِ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! به تو پناه می‏برم از فتنه زنان.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2069.

الإمام الصادق علیه السلام: تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن طالِحاتِ‏ نِسائِکم.

امام صادق علیه السلام: از زنان تباهکار خود، به خدا پناه ببرید.

الكافي: ج 5 ص 517.

ستم هر ستمگری‏

الإمام زین العابدین علیه السلام: و أعوذُ بِاللّهِ مِن جَورِ الجائِرینَ، و کیدِ الحاسِدینَ.

امام زین العابدین علیه السلام: از ستم ستمگران و نیرنگ بدخواهان ، به خدا پناه می‏برم.

بحار الأنوار: ج 9 ص 152.

گزند دشمنان‏

الإمام الصادق علیه السلام: اتَّخِذ مَسجِدا فی بَیتِک، فَإذا خِفتَ شَیئا، فَالبَس ثَوبَینِ غَلیظَینِ مِن أغلَظِ ثِیابِک، و صَلِّ فیهِما، ثُمَّ اجثُ عَلی رُکبَتَیک فَاصرُخ إلَی اللّهِ، و سَلهُ الجَنَّةَ، و تَعَوَّذ بِاللّهِ مِن شَرِّ الَّذی تَخافُهُ. و إیاک أن یسمَعَ اللّهُ مِنک کلِمَةَ بَغی‏، و إن أعجَبَتک نَفسَک‏ و عَشیرَتَک.

امام صادق علیه السلام: در خانه‏ات جایی مخصوص نماز در نظر بگیر. پس هرگاه از چیزی بیمناک شدی، دو جامه زبر از زبرترین جامه‏هایت بپوش و با آنها نماز بخوان. سپس زانو بزن و به درگاه خدا زاری کن. از او درخواست بهشت کن و از گزند آنچه می‏ترسی، به خدا پناه ببر. مبادا که خداوند از تو سخنِ زوری بشنود؛ هر چند خوشایند تو و عشیره‏ات باشد.

الكافي: ج 3 ص 480.

شرّ بندگان‏

رسول اللّه صلی الله علیه و آله‏ فی دُعاءٍ عَلَّمَهُ عَلِیا علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن شَرِّ عِبادِک.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله‏ در دعایی که به علی علیه السلام آموخت: بار خدایا! من از شرّ بندگانت، به تو پناه می‏برم.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2085.