چند خصلت دیگر الإمام
چند خصلت دیگر
الإمام الصادق علیه السلام: کانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله یتَعَوَّذُ فی کلِّ یومٍ مِن سِتِّ خِصالٍ: مِنَ الشَّک وَ الشِّرک، وَ الحَمِیةِ وَ الغَضَبِ، وَ البَغی وَ الحَسَدِ.
امام صادق علیه السلام: پیامبر خدا هر روز، از شش خصلت به خدا پناه میبرد: از شک و شرک و تعصّب و خشم و ستم و حسادت.
بحار الأنوار: ج 72 ص 126.
انواع گناهان
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ إجابَتَک، اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ رِزقَک، اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُحِلُّ النِّقَمَ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! از گناهانی که مانع اجابت تو میشوند، به تو پناه میبرم. بار خدایا! از گناهانی که مانع روزی تو میشوند، به تو پناه میبرم. بار خدایا! از گناهانی که کیفر و عذابها را میآورند، به تو پناه میبرم.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2949.
الإمام علی علیه السلام: اللّهُمَّ ... أعوذُ بِک ... مِنَ الذَّنبِ المُحبِطِ لِلأَعمالِ.
امام علی علیه السلام: بار خدایا! ... در این هنگام، از گناهِ بر باد دهنده اعمال، به تو پناه میبرم.
بحار الأنوار: ج 33 ص 453.
عن أبی حمزة الثمالی: قالَ أمیرُ المُؤمِنینَ علیه السلام فی خُطبَتِهِ: أعوذُ بِاللّهِ مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، فَقامَ إلَیهِ عَبدُ اللّهِ بِنُ الکوّاءِ الیشکرِی، فَقالَ: یا أمیرَ المُؤمِنینَ: أ وَ تَکونُ ذُنوبٌ تُعَجِّلُ الفَناءَ؟
فَقالَ: نَعَم وَیلَک؛ قَطیعَةُ الرَّحِمِ، إنَّ أهلَ البَیتِ لَیجتَمِعونَ و یتَواسَونَ و هُم فَجَرَةٌ فَیرزُقُهُمُ اللّهُ عز و جل، و إنَّ أهلَ البَیتِ لَیتَفَرَّقونَ و یقطَعُ بَعضُهُم بَعضا فَیحرِمُهُمُ اللّهُ و هُم أتقِیاءُ.
ابو حمزه ثمالی: امیر مؤمنان در خطبهاش فرمود: «پناه میبرم به خدا از گناهانی که مرگ را پیش میافکنند».
عبد اللّه بن کوّاء یشکری برخاست و گفت: ای امیر مؤمنان! مگر گناهانی هم هست که مرگ را پیش افکنند؟
فرمود: «وای بر تو! آری؛ بریدن از خویشان. خانوادهای هستند که گرد هم میآیند و به یکدیگر کمک و یاری میکنند و با این که اهل تقوا نیستند، خداوند عز و جل آنها را روزی میدهد و [در مقابل،] خانوادهای پراکندهاند و از یکدیگر میبُرند، چنین خانوادهای را با آن که پرهیزگارند، خداوند [از روزی خود] محروم میسازد».
بحار الأنوار: ج 74 ص 137.
الدعوات: کانَ أمیرُ المُؤمِنینَ علیه السلام إذا أعطی ما فی بَیتِ المالِ أمَرَ بِهِ فَکنِسَ، ثُمَّ صَلّی فیهِ، ثُمَّ یدعو فَیقولُ فی دُعائِهِ:
اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یحبِطُ العَمَلَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یعَجِّلُ النِّقَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یغَیرُ النِّعَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ الرِّزقَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ الدُّعاءَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یمنَعُ التَّوبَةَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یهتِک العِصمَةَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یورِثُ النَّدَمَ، و أعوذُ بِک مِن ذَنبٍ یحبِسُ القِسَمَ.
الدعوات: امیر مؤمنان هرگاه دارایی بیت المال را به مردم میداد، میفرمود که آن را جارو کنند، سپس در بیت المال نماز میخواند. آنگاه، به دعا میپرداخت و در دعایش میگفت: «بار خدایا! به تو پناه میبرم از گناهی که عمل را بر باد میدهد. به تو پناه میبرم از گناهی که کیفرها و عذابها را شتاب میبخشد. به تو پناه میبرم از گناهی که نعمتها را دیگرگونه میسازد. به تو پناه میبرم از گناهی که مانع روزی میشود. به تو پناه میبرم از گناهی که مانع دعا میشود. (ممكن است گناه، توفيق دعا كردن را سلب كند و يا مانع اجابت آن گردد.) به تو پناه میبرم از گناهی که مانع توبه میشود. به تو پناه میبرم از گناهی که پرده عصمت را میدرد. به تو پناه میبرم از گناهی که پشیمانی میآورد. و به تو پناه میبرم از گناهی که بهرهها [ی الهی] را [از رسیدن به شخص] باز میدارد».
بحار الأنوار: ج 91 ص 382.
الإمام الصادق علیه السلام: کانَ أبی علیه السلام یقولُ: نَعوذُ بِاللّهِ مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، و تُقَرِّبُ الآجالَ، و تُخلِی الدِّیارَ؛ و هِی قَطیعَةُ الرَّحِمِ، وَ العُقوقُ، و تَرک البِرِّ.
امام صادق علیه السلام: پدرم [امام باقر] علیه السلام میفرمود: «پناه میبریم به خدا از گناهانی که نابودی را شتاب میبخشند، و اجلها را نزدیک میسازند، و خانهها را [از صاحبانشان] خالی میکنند». آن گناهان، عبارتاند از: بریدن از خویشان، بدرفتاری با پدر و مادر، و ترک نیکی (/ طاعت).
الكافي: ج 2 ص 448.
تهذیب الأحکام فیما یقالُ بَعدَ نَوافِلِ شَهرِ رَمَضانَ: أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُحدِثُ النِّقَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تورِثُ النَّدَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ القِسَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَهتِک العِصَمَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَمنَعُ القَضاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُنزِلُ البَلاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُدیلُ الأَعداءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ الدُّعاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَقطَعُ الرَّجاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تورِثُ الشَّقاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تُظلِمُ الهَواءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَکشِفُ الغِطاءَ، و أعوذُ بِک مِنَ الذُّنوبِ الَّتی تَحبِسُ غَیثَ السَّماءِ.
تهذیب الأحکام در دعای پس از نافلههای ماه رمضان: [خدایا!] به تو پناه میبرم از گناهانی که کیفرها را پدید میآورند. به تو پناه میبرم از گناهانی که پشیمانی به بار میآورند. به تو پناه میبرم از گناهانی که قسمتها را باز میدارند. به تو پناه میبرم از گناهانی که پردههای عصمت را میدرند. به تو پناه میبرم از گناهانی که جلوِ قضا [ی الهی] را میگیرند. به تو پناه میبرم از گناهانی که بلا را نازل میکنند. به تو پناه میبرم از گناهانی که دشمنان را چیره میگردانند. به تو پناه میبرم از گناهانی که مانع [استجابت] دعا میشوند. به تو پناه میبرم از گناهانی که نابودی را شتاب میبخشند. به تو پناه میبرم از گناهانی که امید را قطع میکنند. به تو پناه میبرم از گناهانی که رنج و بدبختی میآورند. به تو پناه میبرم از گناهانی که فضا را تیره و تار میسازند. به تو پناه میبرم از گناهانی که پرده را کنار میزنند [و آدمی را رسوا میکنند]. به تو پناه میبرم از گناهانی که باران آسمان را [از ریزش] باز میدارند.
بحار الأنوار: ج 98 ص 137.
بهرهمند نشدن از کارهای نیک
عن أنس: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ یقولُ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن صَلاةٍ لا تَنفَعُ.
از انَس: پیامبر خدا میگفت: «خدایا! پناه میبرم به تو از نمازی که سود نبخشد».
بحار الأنوار: ج 87 ص 272.
الإمام الصادق علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن نَفسٍ لا تَقنَعُ ... و صَلاةٍ لا تُرفَعُ، و عَمَلٍ لا ینفَعُ، و دُعاءٍ لا یسمَعُ.
امام صادق علیه السلام: خدایا! به تو پناه میبرم از نفسی که قانع نباشد ... و نمازی که [به درگاه تو] فراز نیاید، و کرداری که سود نبخشد، و دعایی که پذیرفته نگردد.
بحار الأنوار: ج 86 ص 109.
الإمام علی علیه السلام مِن کتابِهِ لِأَحَدِ أصحابِهِ: نَعوذُ بِاللّهِ مِمّا نَعِظُ بِهِ ثُمَّ نُقَصِّرُ عَنهُ.
امام علی علیه السلام در نامه خود به یکی از یارانش: پناه میبریم به خدا از اندرزی که [به دیگران] بدهیم و سپس خود، آن را فرو گذاریم.
بحار الأنوار: ج 6 ص 134.
دوست بد
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک ... مِن خَلیلٍ (الخَلِيلُ: الصديق) ماکرٍ، عَیناهُ تَرانی، و قَلبُهُ یرعانی، إن رَأی خَیرا دَفَنَهُ، و إن رَأی شَرّا أذاعَهُ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: خدایا! به تو پناه میبرم ... از دوست نیرنگباز که چشمانش مرا میبیند و دلش مرا میپاید؛ اگر خوبی ببیند، آن را میپوشاند و اگر بدیی ببیند، آن را پخش میکند.
من لا يحضره الفقيه: ج 3 ص 558.
عن یحیی بن أبی کثیر: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله کانَ یقولُ: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن صاحِبِ غَفلَةٍ، و قَرینِ سَوءٍ، و زَوجٍ آذی.
یحیی بن ابی کثیر: پیامبر خدا میگفت: «خدایا! از یار غافل و همنشین بد و همسر آزار رسان، به تو پناه میبرم».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2063.
همسایه بد
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: أعوذُ بِاللّهِ مِن جارِ السَّوءِ فی دارِ إقامَةٍ، تَراک عَیناهُ و یرعاک قَلبُهُ، إن رَآک بِخَیرٍ ساءَهُ، و إن رَآک بِشَرٍّ سَرَّهُ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: به خدا پناه میبرم از همسایه بد در خانهای که جای ماندن باشد. چشمانش تو را میبینند و دلش تو را میپاید؛ اگر تو را در خوبی و خوشی ببیند، ناراحت میشود و اگر تو را در بدی و ناخوشی ببیند، خوش حال میگردد.
بحار الأنوار: ج 74 ص 152.
همسر بد
الإمام الصادق علیه السلام: کانَ مِن دُعاءِ رَسولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله: أعوذُ بِک مِنِ امرَأَةٍ تُشَیبُنی قَبلَ مَشیبی.
امام صادق علیه السلام: یکی از دعاهای پیامبر صلی الله علیه و آله این بود: «به تو پناه میبرم از همسری که پیش از پیر شدنم، مرا پیر کند».
بحار الأنوار: ج 86 ص 187.
رسول اللّه صلی الله علیه و آله: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن فِتنَةِ النِّساءِ.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بار خدایا! به تو پناه میبرم از فتنه زنان.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2069.
الإمام الصادق علیه السلام: تَعَوَّذوا بِاللّهِ مِن طالِحاتِ نِسائِکم.
امام صادق علیه السلام: از زنان تباهکار خود، به خدا پناه ببرید.
الكافي: ج 5 ص 517.
ستم هر ستمگری
الإمام زین العابدین علیه السلام: و أعوذُ بِاللّهِ مِن جَورِ الجائِرینَ، و کیدِ الحاسِدینَ.
امام زین العابدین علیه السلام: از ستم ستمگران و نیرنگ بدخواهان ، به خدا پناه میبرم.
بحار الأنوار: ج 9 ص 152.
گزند دشمنان
الإمام الصادق علیه السلام: اتَّخِذ مَسجِدا فی بَیتِک، فَإذا خِفتَ شَیئا، فَالبَس ثَوبَینِ غَلیظَینِ مِن أغلَظِ ثِیابِک، و صَلِّ فیهِما، ثُمَّ اجثُ عَلی رُکبَتَیک فَاصرُخ إلَی اللّهِ، و سَلهُ الجَنَّةَ، و تَعَوَّذ بِاللّهِ مِن شَرِّ الَّذی تَخافُهُ. و إیاک أن یسمَعَ اللّهُ مِنک کلِمَةَ بَغی، و إن أعجَبَتک نَفسَک و عَشیرَتَک.
امام صادق علیه السلام: در خانهات جایی مخصوص نماز در نظر بگیر. پس هرگاه از چیزی بیمناک شدی، دو جامه زبر از زبرترین جامههایت بپوش و با آنها نماز بخوان. سپس زانو بزن و به درگاه خدا زاری کن. از او درخواست بهشت کن و از گزند آنچه میترسی، به خدا پناه ببر. مبادا که خداوند از تو سخنِ زوری بشنود؛ هر چند خوشایند تو و عشیرهات باشد.
الكافي: ج 3 ص 480.
شرّ بندگان
رسول اللّه صلی الله علیه و آله فی دُعاءٍ عَلَّمَهُ عَلِیا علیه السلام: اللّهُمَّ إنّی أعوذُ بِک مِن شَرِّ عِبادِک.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در دعایی که به علی علیه السلام آموخت: بار خدایا! من از شرّ بندگانت، به تو پناه میبرم.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 3 ؛ حدیث 2085.