سخنرانی های سه دقیقه‌ای با موضوع نماز
#همنشین_خدا 116 ؛ شفاعت هرگز
یا رَبَّ النَّبیین
بنام خدای پیامبران از آدم تا حضرت محمد صلی الله علیه و آله.
سلام به شما معلم عزیز.
دعا می‌کنم من و شما به شفاعتِ پیامبر وارد بهشت شویم.
یک مثال می‌خواهم برای شما بزنم.
همین طور که شما به دانش آموز خود می‌گویی تلاش خودت را بکن و درس بخوان، اگر نمره کم آوردی من کمکت می‌کنم قبول شوی. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله هم فرمودند: ای مسلمان‌ها شما تلاشِ تان را کنید اگر روز قیامت نمره قبولی نیاوردید، من از خداوند درخواست می‌کنم شما را قبول کند و وارد بهشت شوید، به این می‌گویند « شفاعت »
حضرت فرمودند: « إِنَّمَا شَفَاعَتِی لِأَهْلِ الْکبَائِرِ مِنْ أُمَّتِی » من مسلمان‌هایی را که گناهان بزرگی را انجام داده‌اند شفاعت می‌کنم. اما چهار گروه را استثنا کردم که می‌خواهم چهار تا از آن گروه‌ها را با هم دوره کنیم.
یک. منافق ؛ حضرت فرمودند: اگر هفتاد بار طلب مغفرت کنم برای منافق، خداوند آنها را نمی‌بخشد « إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعینَ مَرَّةً فَلَنْ یغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ». [1]
دو. حضرت فرمودند: در سوره توبه آیه ۱۱۳ و ۱۱۴ خداوند به من فرموده برای کافر و مشرک طلب شفاعت نداشته باشم. [2]
سه. کسی که دشمنِ حضرت علی و اهل بیت علیهم السلام من باشد که در این صورت اگر تمام پیامبران و فرشتگانِ مُقرّب درخواست شفاعت کنند « مَا شُفِّعُوا » [3] خداوند قبول نمی‌کند و آنها را وارد آتش دوزخ می‌کند.
چهار. که دوست دارم توجه بیشتری به آن داشته باشید. فرمودند: کسی که نسبت به نمازش سهل انگار باشد، نماز را خوار و خفیف بشمارد
و برایش مهم نباشد نمازش صحیح است یا غلط است نماز نوک کلاغی می‌خواند، یک ذکر را در حال رفتن به رکوع و سجده می‌گوید و یک ذکر را در حال برگشتن، به جای ذکر « سُبْحانَ اللَّه سُبحانَ اللهِ سُبْحانَ اللَّه » می‌گوید « سُبْ، سُبْ، سُبْ ».
اصلاً برایش مهم نیست که هر روز صبح دارد نمازش قضا می‌شود.
چنین کسی اگر بدون توبه از دنیا برود من هم نسبت به شفاعتش بی خیال می‌شوم « لَا ینَالُ شَفَاعَتِی مَنِ اسْتَخَفَّ بِصَلَاتِهِ وَ لَا یرِدُ عَلَی الْحَوْضَ لَا وَ اللَّه ». [4] که این تهدید بسیار بزرگی است.
حضرت فرمودند: در روز قیامت من در کنار حوضِ کوثر هستم حتی به او اجازه دیدار من داده نمی‌شود تا بیاید با من ملاقات کند و در آنجا به من التماس کند و من شفاعتش را کنم و این یک تهدید بسیار بزرگ است برای کسانی که نمازشان را سبک می‌شمرند.
دعا می‌کنم من و شما از « مُستخفّین صلاة » نباشیم بلکه از شفاعت شوندگان پیامبر باشیم.
[1] سوره توبه، آیه 80.
[2] ما کانَ لِلنَّبِی وَ الَّذینَ آمَنُوا أَنْ یسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکینَ.
[3] پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله : لَوْ أَنَّ الْمَلَائِکةَ الْمُقَرَّبِینَ وَ الْأَنْبِیاءَ الْمُرْسَلِینَ شَفَعُوا فِی نَاصِبٍ مَا شُفِّعُوا. (المحاسن، ج1، ص 184)
[4] الکافی، ج6، ص 400.
#همنشین_خدا 117 ؛ نجات از جنّ مزاحم
یا سامِعَ الاَصْوات
به نام خدایی که همه‌ی صداها را می‌شنود.
هم صداهای زشت شیطان و هم صدای زیبای اذان را.
یک سؤال شما برای نمازتان اذان می‌گویید؟ می‌خواهم چهار تا از فواید اذان را با هم دوره کنیم تا انگیزه ما بالا برود که برای نمازهای پنج‌گانه اذان بگوییم.
یک. امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کسی اذان و اقامه بگوید دو صف از فرشتگان پشت سر او به نماز می‌ایستند. « صَلّى خَلفَهُ صَفّانِ مِنَ المَلائِکةِ » مُفضل پرسید: تعداد این فرشتگان چقدر است؟
حضرت فرمودند: کمِ کمش از شرق تا غرب از زیادِ زیادش از زمین تا آسمان. پس برای گفتنِ اذان تنها، یک صف از فرشتگان به ما اقتدا می‌کنند. [1]
دو. وقتی من اذان می‌گویم یعنی دارم به اهل خانواده‌ام و به دوستانم اعلام می‌کنم که من با جرأت و افتخار و بدون خجالت اعتقادات خود را بیان می‌کنم و خداوند را عبادت می‌کنم. شما هم با افتخار، عبادت خداوند کنید. دارم آنها را غیرِ مستقیم به نمازِ اول وقت دعوت و تشویق می‌کنم.
سه. امام صادق علیه السلام فرمودند: گفتنِ اذان در خانه سبب می‌شود شیطان و جن‌های آزاردهنده از خانه ما فرار کنند. [2]
پس کسانی که فکر می‌کنند جنّ‌ها وارد خانه آنها می‌شوند به جای مراجعه به رمّال‌ها و دعانویس‌ها ـ که خیلی از آنها شیّاد هستند ـ هنگامِ نماز، اذان بگویند.
چهار. امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس اخلاقش بد است کنار گوش او اذان بگویید. « مَنْ سَاءَ خُلُقُهُ فَأَذِّنُوا فِی أُذُنِه ». [3]
حالا اگر من به همسر، فرزند و همکار خود بگویم بیا کنار گوش تو اذان بگویم تا اخلاقت خوب شود، بدش می‌آید. چه کنم؟
هنگام نماز که می‌شود با صدای بلند اذان بگویم و به مرور زمان با ادامه‌ی این کار سبب می‌شود، اخلاق خود و اطرافیان خودم زیبا و زیباتر شود.
سرشار کن از عشق، افق‌های جهان را * در خلوت جانان، بنشان شور اذان را
چندی ست دچار تبم، ای یار نشان ده * سرچشمه‌ی آرامش بعد از هیجان را.
#همنشین_خدا 118 ؛ تاریخچه اذان
به نام خداوند به یاد خداوند و برای خداوند
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم لحظه لحظه زندگی من و شما سرشار از یاد خداوند باشد.
در این جلسه می‌خواهم تاریخچه اذان را با هم مرور کنیم.
اذان دو تاریخچه دارد ؛ تاریخچه دروغ و تاریخچه راست.
دروغگوها می‌گویند: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مدام ذهنشان مشغول بود و در فکر بودند که چگونه مردم را خبر کنند برای نماز جماعتِ اول وقت؟ بعضی‌ها پیشنهاد دادند خُب شیپور می‌نوازیم ؛ حضرت فرمودند: این شیوه یهودی‌هاست برای خبر کردن عبادت.
بعضی‌ها گفتند: خُب ناقوس می‌نوازیم پیامبر فرمودند: خُب این شیوه مسیحی‌هاست برای اعلام عبادت. همین طور که در فکر بودند « اُبیّ بنِ کَعب » یا « عبداللهِ بنِ زید » آمدند گفتند: یا رسول الله ما خواب دیدیم که در عالم خواب شخصی این جملات را می‌فرمود ـ همان جملات اذان ـ. بعد پیامبر با شنیدن خواب این‌ها خوشحال بلند شدند و فرمودند: با گفتن این جملات با صدای بلند مردم را برای نماز دعوت می‌کنیم. [4]
امام صادق علیه السلام فرمودند: این تاریخِ دروغ است. خداوند عزیزتر از آن است که جزئیات دینش را با خوابِ یک نفر به پیامبرش منتقل کند. [5]
فرمودند: ما اعتقاد داریم تک تک جزئیات احکام دین توسط وحی از خداوند به پیامبرش رسیده و حضرت تحریف کنندگان تاریخچه اذان را لعنت کردند.
اما تاریخِ درست چیست؟ در سفر معراج، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به آسمان‌ها رفتند، آنجا وقت اذان که شد، جبرئیل اذان و اقامه گفتند و بعدش پیامبران و فرشتگان پشت سرِ رسول خداوند به نماز ایستادند. [6]
پس اولین مؤذن جبرئیل است در سفر معراج، در آسمان‌ها.
بعداً که قرار شد در زمین هم اذان گفته شود جبرئیل نازل شد و در مکانی که پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین علیهما السلام حاضر بودند دوباره جملات اذان را بیان فرمودند.
پیامبر اکرم از حضرت علی علیهما السلام پرسیدند: آیا جملات اذان را شنیدی؟ گفت بله.
فرمودند: پس بلال حبشی را خبر کن و این جملات را به او آموزش بده. که اولین مؤذّن در بین مسلمان‌ها امیرالمؤمنین علیه السلام و دومین مؤذن بلالِ حبشی است. [7]
مواظب باشیم که دشمنان دین با تحریف تاریخ و احکام دین ما را از شیوه و روش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دور نکنند.
#همنشین_خدا 119 ؛ صد آفرین، هزار آفرین
یا مَنْ یَقبَلُ الیَسیر
به نام خدایی که کم را می‌پذیرد.
سلام به شما معلم عزیز. می‌خواهم یک مثال بزنم تا یک نکته نمازی را بهتر بفهمیم. معلمی به دانش آموزش مشق می‌دهد و می‌گوید
الف. اگر صحیح و بدون غلط بنویسی تو را تنبیه نمی‌کنم و لازم نیست مشق را دوباره بنویسی.
ب. اگر نقطه‌ها را با دقت بگذارید و دقیقاً روی خط زمینه بنویسید برایت مُهر صد آفرین هم می‌زنم.
ج. اگر دور مشقت را گُل و بوته بکشی، مُهر هزار آفرین برایت می‌زنم.
در این مثالی که زدم آن معلم خداست و آن دانش آموز ما هستیم و آن مشق، نماز است.
خداوند می‌فرماید برای نمازت سه شرط می‌گذارم
یک. شرط صحت: اینکه نمازت را با انجام واجبات و ترکِ مبطلات انجام بدهی.
واجبات نماز و مبطلات نماز در رساله مراجع آمده است مثلاً نماز رو به قبله و با وضو باشد، در بین نماز، سرت را این طرف و آن طرف نکنی، با کسی حرف نزنی.
در این صورت لازم نیست نمازت را دوباره بخوانید و روز قیامت هم تنبیه ات نمی‌کنم.
دو. شرط قبولی: که اگر انجام بدهیم مُهر صد آفرین برایت می‌زنم و از آثار نماز بیشتر بهره‌مند می‌شوی. به آرامش می‌رسی و به من نزدیک می‌شوی. کلید بهشت را در دستان تو قرار می‌دهم و گناهان گذشته‌ات را پاک می‌کنم و هوایت را دارم تا در آینده گناه انجام ندهی.
چند تا از شرایطِ قبولی نماز را با هم دوره کنیم:
این که با برادر مسلمانت قهر نکنی، اهل غیبت و چشم چرانی نباشی، حرام خور و شراب خور نباشی، مردم آزار والدین، آزار، همسرآزار نباشی، ولایت بیت علیهم السلام را بپذیری و زکات مال را بپردازی.
یک نکته مهم خدمت‌تان عرض کنم اینکه شرابخوار تا چهل روز نمازش قبول نمی‌شود « لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ شَارِبِ الْخَمْرِ أَرْبَعِینَ یوْماً » یعنی شرطِ قبولی را ندارد و ممکن است شرط صحت را داشته باشد یعنی واجبات و مبطلات نماز را رعایت کرده باشد.
پس شرابخوار در آن چهل روز هم باید نماز را بخواند و اگر نمازش را بخواند به خاطر خواندن آن نمازش تنبیه نمی‌شود اگر در آن چهل روز توبه کند مُهر قبولی هم می‌خورد [8] اما اگر توبه نکند فقط نمازش صحیح است و واجبی که بر گردنش آمده است انجام داده است.
سه. شرطِ کمال: که اگر انجام بدهید مُهر هزار آفرین برایت می‌زنم و آثار و برکات نماز برای تو خیلی خیلی زیاد می‌شود.
چند تا شرط کمال را خدمت شما بیان کنم: عطر زدن، شانه کردن مو قبل از نماز، انگشترِ عقیق به دست کردن، پوشیدن لباس سفید، در اول وقت نماز خواندن، در مسجد و به جماعت نماز خواندن، داشتنِ تعقیبات نماز، این‌ها هم شرایط کمال نماز است.
#همنشین_خدا 120 ؛ تیم حق، تیم باطل
به نام الله
سلام به شما معلم عزیز
دعا می‌کنم من و شما در لحظه لحظه زندگی بنده الله باشیم.
می‌خواهیم با هم به یک سؤال که زیاد می‌پرسند یک پاسخ بدهیم و آن این که: اگر نماز نخوانیم چه می‌شود؟
جواب: خداوند به ما امکانات و نعمت‌هایی را عطا فرموده است مثلِ جوانی، عُمر، چشم، گوش، زبان، سلامتی و...
این امکانات مُدام در حال مصرف شدن و تمام شدن است. از یک طرف هم دو تا تیم در این عالم قرار داده است تیم حق که مربی آن خودش است « اللَّهُ وَلِی الَّذِینَ آمَنُوا » و تیم باطل که مربی آن شیطان و طاغوت است. [9]
و به ما فرموده است که این امکانات را باید حتماً در یکی از این دو تا تیم مصرف کنید ـ در این عالم تماشاچی نداریم ـ
اگر امکاناتت در آن راهی که خداوند دوست داشت خرج کردی مثلاً فرمود نماز بخوان و تو نماز خواندی خُب می‌شوی همنشین خداوند « أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَکرَنِی » [10] خوشا به حالت، وگرنه مجبور می‌شوی که همنشین شیطان بشوی « وَ مَنْ یکنِ الشَّیطانُ لَهُ قَرِیناً فَساءَ قَرِینا » [11] که شیطان بد همنشینی است.
پس در این عالَم باید حتماً همنشینی داشته باشیم یا خداوند یا شیطان.
امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر امکاناتت را خرج اطاعت خداوند نکنید یقیناً و صد در صد خرج معصیت خداوند خواهی کرد « مَن لَم ینفِقْ فی طاعَةِ اللَّهِ ابتُلی بأن ینفِقَ فی مَعصیةِ اللَّهِ » [12]
مثلاً اگر روزانه بیست دقیقه برای نماز که خوشنودی خداوند و رضایت اوست « فِیهَا مَرْضَاةُ الرَّب » [13] خرج نکردی قانون و سنت خداست که طوری برایت برنامه‌ریزی می‌کند چندین و چند تا ۲۰ دقیقه را وقت صرف کاری کنی که سبب خشم خداوند می‌شود « أَنْفَقَ أَضْعَافَهَا فِیمَا یسْخِطُ اللَّهَ » [14]
بعد در روز قیامت انسان‌ها دو گروه می‌شوند:
گروهی که صورت‌هایشان « وُجُوهٌ یوْمَئِذٍ ناضِرَة » [15] است شاد و خندان است.
و گروهی که چهره‌های درهم و عبوس دارند « وُجُوهٌ یوْمَئِذٍ باسِرَة » [16].
خُب معلوم است کسانی که عمر و زندگی و امکاناتشان را خرج خداوند نکرده‌اند آنجا فوق العاده زیاد ناراحت هستند و آن روز، روز حسرت آنها خواهد شد.
بیاییم دعا کنیم روز قیامت روز شادی و خوشی ما باشد.
[1] امام صادق علیه السلام : مَن صَلّى بِأَذانٍ وإقامَةٍ، صَلّى خَلفَهُ صَفّانِ مِنَ المَلائِکةِ، ومَن صَلّى بِإِقامَةٍ بِغَیرِ أذانٍ صَلّى خَلفَهُ صَفٌّ واحِدٌ.
قُلتُ لَهُ : وکم مِقدارُ کلِّ صَفٍّ؟ قالَ : أقَلُّهُ ما بَینَ المَشرِقِ وَالمَغرِبِ، وأکثَرُهُ ما بَینَ السَّماءِ وَالأَرضِ. (شناخت نامه نماز، ج1، ص 238)
[2] امام صادق علیه السلام : أذِّن فی بَیتِک فَإِنَّهُ یطرُدُ الشَّیطان. (بحار الأنوار، ج 84 ص 163)
[3] الکافی، ج6، ص 309.
[4] محمدی ری شهری، حکمت نامه پیامبر اعظم «صلى الله علیه و آله و سلم»، ج9، ص 327، پژوهشى درباره چگونگى تشریع اذان.
[5] امام صادق علیه السلام : قَالَ : «مَا تَرْوِی هذِهِ النَّاصِبَةُ؟» فَقُلْتُ : جُعِلْتُ فِدَاک، فِیمَا ذَا؟ فَقَالَ : «فِی أَذَانِهِمْ وَ رُکوعِهِمْ وَ سُجُودِهِمْ». فَقُلْتُ : إِنَّهُمْ یقُولُونَ : إِنَّ أُبَی بْنَ کعْبٍ رَآهُ فِی النَّوْمِ، فَقَالَ : کذَبُوا، فَإِنَّ دِینَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعَزُّ مِنْ أَنْ یرى فِی النَّوْمِ. (الکافی، ج3، ص 482)
[6] امام باقر علیه السلام : لَمَّا أُسْرِی بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِلَى السَّمَاءِ فَبَلَغَ الْبَیتَ الْمَعْمُورَ وَ حَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ وَ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ صَفَّ الْمَلَائِکةُ وَ النَّبِیونَ خَلْفَ مُحَمَّد. (الکافی، ج3، ص 302)
[7] امام صادق علیه السلام : لَمَّا هَبَطَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام بِالْأَذَانِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله کانَ رَأْسُهُ فِی حَجْرِ عَلِی علیه السلام فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام وَ أَقَامَ فَلَمَّا انْتَبَهَ رَسُولُ اللَّه قَالَ یا عَلِی سَمِعْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ حَفِظْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ادْعُ بِلَالًا فَعَلِّمْهُ فَدَعَا عَلِی علیه السلام بِلَالًا فَعَلَّمَهُ. (الکافی، ج3، ص 302)
[8] امام صادق علیه السلام : لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ شَارِبِ الْخَمْرِ أَرْبَعِینَ یوْماً إِلَّا أَنْ یتُوب. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج17، ص 57)
[9] سوره بقره، آیه 257.
[10] عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص 127.
[11] سوره نساء، آیه 38.
[12] میزان الحکمة، ج12، ص 386.
[13] پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله : الصَّلَاةُ مِنْ شَرَائِعِ الدِّینِ وَ فِیهَا مَرْضَاةُ الرَّبِّ (بحار الأنوار، ج79، ص 231)
[14] عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ قَالَ : یا حُسَینُ أَنْفِقْ وَ أَیقِنْ بِالْخَلَفِ مِنَ اللَّهِ فَإِنَّهُ لَمْ یبْخَلْ عَبْدٌ وَ لَا أَمَةٌ بِنَفَقَةٍ فِیمَا یرْضِی اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا أَنْفَقَ أَضْعَافَهَا فِیمَا یسْخِطُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَل. (الکافی، ج4، ص 44)
[15] سوره قیامت، آیه 22.
[16] سوره قیامت، آیه 24.