سخنرانی سه دقیقه ای نماز
#همنشین_خدا 78 ؛ بهترین گنج عرش
به نام خدایی که سوره‌ی حمد را نازل کرد.
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم جسمت سلامت و روحت با طراوت باشد.
همه ما می‌دانیم سوره حمد برای خداوند خیلی مهم است، نماز را واجب کرد و داخل نماز سوره حمد را قرار داد و اصرار دارد بندگانش حداقل روزانه ده بار این سوره را تلاوت کنند.
یک سؤال: آیا برای من و شما هم این سوره مهم است؟ چند تا حدیث با هم دوره کنیم تا اهمیت این سوره برای ما جا بیفتد.
یک. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند خداوند در عرش خود گنجینه‌ای دارد که برترین دارایی‌هایش را در آنجا قرار می‌دهد. با ارزش‌ترین گنج آن گنجینه سوره حمد است « إِنَّ فَاتِحَةَ الْکتَابِ أَشْرَفُ مَا فِی کنُوزِ الْعَرْش ». [1]
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قسم یاد کردند به آن خدایی که جانم در دست قدرت اوست در چهار کتاب برتر چهار پیامبر الهی یعنی انجیلِ حضرت عیسی، تورات حضرت موسی، زبور حضرت داوود و قرآن من، هیچ سوره‌ای به عظمت این سوره نازل نشده. [2]
فرمودند: اگر این سوره را تلاوت کنید پاداشی که خداوند به تو می‌دهد مثل قرائت دو سوم قرآن است « کأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَی الْقُرْآن » [3] گویا که بیست جزء از سی جزء قرآن را تلاوت کرده‌ای.
فرمودند: « هِی شِفَاءٌ مِنْ کلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ » [4] درمان هر دردی، روحی و جسمی با این سوره است به غیر از مرگ.
البته تفاوت دارد این سوره را من بخوانم یا آیت الله بهجت رضوان الله علیه بخواند. هر چه تلاوت کننده این سوره پاک‌تر باشد اثر شفابخش این سوره بیشتر است.
پس بیاییم در کنار درمان‌های ظاهری که برای جسمِ خود داریم این سوره هم به نیّت شفا بخوانیم.
و به نیت شفای بیماری‌های روحی خود مثل حرص، حسادت، تکبر، این سوره را تلاوت کنیم.
بیاییم ارزش این گنجِ عظیم را بهتر درک کنیم.
#همنشین_خدا 79 ؛ فرار فقر
یا اَحَدُ یا واحِدُ
به نام یکتای بی‌همتا
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم که هیچ گاه:
چرخِ‌تون وانمونه از حرکت * زندگیتون دراز و پُر برکت.
بدون هیچ مقدمه‌ای می‌خواهم برای شما از سوره توحید بگویم، سوره « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد »
مشرکان و اهل کتاب آمدند محضر پیامبر صلی الله علیه و آله و گفتند خدایت را به ما معرفی کن حضرت سه روز سکوت کردند بعد جبرئیل سوره « قُلْ هُوَ اللَّه » را نازل کرد. [5]
در این سوره به پیامبر گفته می‌شود به آنها بگو خدای من « اَحَد » است یعنی یکتا و تک است.
« صَمَد » است:
او به هیچ یک از موجوداتش نیاز ندارد بلکه همه مخلوقات هستند که برای تمام حاجت‌هایشان به او نیاز دارند.
« لَمْ یَلِدْ » هست:
* شما مشرکان فرشتگان را دختر خداوند می‌دانید. [6]
* شما یهودیان عُزَیر را پسر خداوند می‌دانید و شما مسیحیان عیسی را پسر خداوند می‌دانید. [7]
در حالی که خداوند بی‌نیاز است از اینکه فرزند داشته باشد از اینکه فرزند کسی باشد.
« وَ لَمْ یکن لَّهُ کفُوًا أَحَدٌ » هیچ مثل و مانندی ندارد شبیه ندارد:
* نه در ذاتش و نه در صفاتش مثل رحمت، قدرت.
* نه در کارها و افعالش مثل خالق بودن، رازق بودن.
امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر یک بار این سوره را بخوانی مثل آن است که یک سوم قرآن را خوانده‌ایم « فَکأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ » [8]
امام باقر علیه السلام فرمودند: خواندن این سوره برکت می‌آورد « بُورِکَ عَلَیهِ » اگر دوست داری عِلمت، عمرت، فرزندانت و ثروتت با برکت باشد این سوره را تلاوت کن. [9] مسلّم است که هر چه بیشتر این سوره را تلاوت کنی، برکت، بیشتر به زندگی ما وارد می‌شود.
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: اگر از فقیر شدن می‌ترسی، هنگامی که وارد خانه می‌شوی به اهل خانه سلام کن اگر کسی داخل خانه نبود بگو « اَلسَّلَامُ عَلَینَا مِن رَبِّنَا » سلام بر ما از پروردگار ما، بعد سوره « قُلْ هُوَ اللَّه » را بخوانید در این صورت فقر از خانه شما می‌رود و فرار می‌کند. [10]
پس بیاییم بیشتر با این سوره عزیز انس داشته باشیم و در طول روز آن را تلاوت کنیم.
#همنشین_خدا 80 ؛ نمره صفر، نمره صد
یا مُنَوّرَ القُلوب
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم قلب من شما روشن به نورِ الله باشد. می‌خواهم برای شما یک آمار را بیان کنم.
در دو تا از زندان‌های کشور یک برگه‌ی بدون نام دادند به مجرمین، که سه سؤال تستی را جواب بدهند که گزینه ای که درباره شما درست است علامت بزنید.
یک. نماز می‌خوانم، نماز نمی‌خوانم.
دو. اگر نماز می‌خوانی از کسانی هستی که همیشه نماز می‌خوانی یا بعضی از وقت‌ها.
مثلاً ماه رمضان نماز می‌خوانی، پدرت بمیرد هم یک هفته نماز می‌خوانی، پشت در اتاقِ عمل باشی نماز می‌خوانی و در بقیه زندگی نماز نمی‌خوانی.
سه. ما کاری نداریم شما نماز می‌خوانی یا نمی‌خوانی، آن روز که آن گناه را کردی نماز خوانده بودی با نه؟ بله، خیر.
ساعت یازده صبح چاقو کشیدی، تو را گرفتند و آوردند زندان، ساعت شش صبح آن روز نماز صبح خوانده بودی؟
ساعت یازده شب در مجلس فحشا تو را گرفتند، ساعت ششِ غروب، نماز مغرب را خوانده بودی؟
جالب است که آمار دو زندان مثل هم بود ؛ ۹۰ درصد زندانیان گفتند یا ما اصلاً نماز نمی‌خوانیم یا آن روز را نماز نخوانده بودیم.
جالب‌تر این است که نتیجه این آمار در آیات قرآن آمده بود « إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنکرِ » [11] به درستی که نماز، نماز خوب، انسان‌ها را از گناهان و زشتی‌ها دور می‌کند.
طبق این آمار من می‌خواهم دو نکته را خدمت‌تان عرض کنم:
یک. ما نمی‌گوییم نمازخوان‌ها گناه نمی‌کنند، می‌گوییم احتمال اینکه شراب فروش، مواد فروش، کلاه‌بردار، بی‌عفت بشوند ۱۰ درصد است، بی نمازها ۹۰ درصد است. انسان اگر خودش و خانواده‌اش اهل نماز باشند، احتمال اینکه به دامِ گناه بیفتد کمتر است.
دو. نمره نماز انسان ها بین صفر تا صد است.
بر فرض که آن ده درصدی که گفتند ما نماز خوانده بودیم راست گفته باشند، نمره نماز آنها چند بوده است؟
* اولِ وقت خواندن، یا آخر وقت؟
* به فرادا خواندن یا به جماعت؟
* با طمأنینه و آرامش خواندن یا سریع و نوک کلاغی؟ مثلاً در رکوع و سجده « سُبْحانَ اللَّه سُبحانَ اللهِ سُبْحانَ اللَّه » می‌گفتند یا « سُبْ، سُبْ، سُبْ »؟ !
* چقدر از واجبات نمازشان را رعایت کردند؟
* نمازشان چقدر مغز داشته؟ ـ مغز نماز یاد خداوند است ـ چقدر در نماز به فکر خداوند بودند؟
طبق آیه « إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنکرِ » هر چه نماز ما بهتر و کامل‌تر باشد اثراتش بیشتر است.
به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خبر دادند فلان جوانی که در نماز جماعت شما شرکت می‌کند، فلان گناه زشت را انجام می‌دهد ! حضرت فرمودند: اگر نمازش را ادامه بدهد، روزی می‌رسد که از آن گناهش دست برمی دارد. « إِنَّ صَلَاتَهُ تَنْهَاهُ یوْماً مَا » یعنی نمازش قوی می‌شود و در مقابل آن گناهش می‌ایستد. مردم متوجه شدند بعد از مدتی که او نمازش را ادامه داد دست از آن گناه کشید. [12]
پس، هر چه نمره نماز ما به نمره صد نزدیک‌تر باشد، هر چه زیباتر و بهتر نماز بخوانیم از گناهان دورتر می‌شویم و زندان‌ها خلوت‌تر می‌شود.
#همنشین_خدا 81 ؛ هم حاضر، هم ناظر
یا حاضِرُ یا ناظِر
به نام خدایی که همیشه کنارم است و من را نگاه می‌کند.
سلام به شما معلم عزیز
همه ما قبول داریم که نماز انسان را از گناهان کوچک و بزرگ، گناهان آشکار و پنهان دور می‌کند. « إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکرِ » [13]
حال سؤال این است چگونه و با چه روش؟
ببینید ! راننده در حضور پلیس حیا می‌کند خلاف کند. سبقتِ بیجا بگیرد، سرعت زیاد برود، کمربند ایمنی را نبندد، چون پلیس هم شاهد است هم حاکم ؛ حکم می‌نویسد این مقدار جریمه شود یا ماشینش را توقیف می‌کند.
نماز هم به من و شما مُدام تلقین می‌کند، یادآوری می‌کند، که تو در محضر خدایی، خداوند دارد تو را نگاه می‌کند آن خدایی که شاهد امروز است در دنیا، حاکم فرداست در قیامت. پس حیا کن و آن گناه را رها کن !
خدا به من و شما اجازه داده در مسجد و خانه و مغازه، در شهر یا در روستا، در خشکی یا در دریا نماز بخوانیم. در زمان‌ها و مکان‌های مختلف و پیام این دستور خداوند این است که منِ خداوند، در همه این جاها حضور دارم. « وَ هُوَ مَعَکمْ أَینَ مَا کنتُمْ » [14] « فَأَینَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » [15]
به ما سفارش شده نمازتان با حضور قلب باشد یعنی ؛ احساسِ حضور در محضر پروردگار را داشته باشید. بدانید دقیقاً روبروی خداوند هستید بدون هیچ واسطه‌ای داری با خودِ خودِ خداوند صحبت می‌کنید. « أَنَّک فِیهَا قَائِمٌ بَینَ یدَی اللَّهِ » [16]
آیا توجه داری که خداوند دارد تو را در نماز نگاه می‌کند « أَلَمْ یعْلَم بِأَنَّ اللَّهَ یرَى » [17]
ما در نماز بی‌واسطه از خودِ خداوند درخواست می‌کنیم « رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً » خدایا خوبی‌های دنیا را به ما بده ! به فرشتگان نمی‌گوییم که آنها حاجت ما را از خداوند بخواهند.
نمی‌گوییم « اِیّاهُ نَعْبُد » کسی را که غایب است عبادت می‌کنیم، می‌گوییم « اِیّاکَ نَعْبُد » تو را که الان حاضر می‌بینیم می‌دانیم، عبادت می‌کنیم.
* بله ! دانش آموز اگر خداوند را حاضر بداند پشت سر معلم شِکلَک در نمی‌آورد.
* معلم اگر خداوند را حاضر بداند دانش آموزش را تحقیر نمی‌کند، توهین نمی‌کند.
* فروشنده جنس تقلبی را به نام جنس اصلی نمی‌فروشد. برای فروش بیشتر، سود بیشتر، دروغ نمی‌گوید.
* مرد به صورتِ زنش سیلی نمی‌زند.
* زن بدون اجازه شوهرش از جیب او پولی را برنمی‌دارد.
بله ! دنیایی که انسان خداوند را حاضر بداند، دنیای بدون فریب و نیرنگ است. دنیایی زیبا و قشنگ !
[1] عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص 302.
[2] عَنْ أُبَی بْنِ کعْبٍ أَنَّهُ قَالَ : قَرَأْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَاتِحَةَ الْکتَابِ فَقَالَ وَ الَّذِی نَفْسِی بِیدِهِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِی التَّوْرَاةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ لَا فِی الزَّبُورِ وَ لَا فِی الْفُرْقَانِ مِثْلَهَا هِی أُمُّ الْکتَاب. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 331)
[3] أَیمَا مُسْلِمٍ قَرَأَ فَاتِحَةَ الْکتَابِ أُعْطِی مِنَ الْأَجْرِ کأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَی الْقُرْآن. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 331)
[4] أَنَّ النَّبِی صلى الله علیه و آله قَالَ لِجَابِرٍ- أَ لَا أُعَلِّمُک أَفْضَلَ سُورَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ فِی کتَابِهِ- قَالَ (بَلَى) عَلِّمْنِیهَا فَعَلَّمَهُ الْحَمْدَ أُمَّ الْکتَابِ ثُمَّ قَالَ هِی شِفَاءٌ مِنْ کلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ وَ السَّامُ الْمَوْت. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 301)
[5] امام عسکری : مَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الْمَدِینَةَ أَتَوْهُ بِعَبْدِ اللَّهِ‌بْنِ‌صُورِیَا، فَقَالَ : یَا مُحَمَّد... أَخْبِرْنِی عَنْ رَبِّکَ مَا هُوَ فَنَزَلَتْ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ إِلَی آخِرِهَا. (الاحتجاج، ج۱، ص۴۴)
همچنین از امام صادق علیه السلام نقل شده گروهی از یهودیان از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تقاضا کردند خداوند را برای آنان توصیف کند. پیامبر اکرم سه روز سکوت کرد و پاسخی نگفت، تا اینکه سوره اخلاص نازل شد و سپس پاسخ آنان را بیان کرد.[ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص۴۲۸] گفته شده این پرسش، درخواستِ جمعی از مشرکان مکه[ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج ۲۰، ص۴۶۵.] یا درخواست اهل کتاب مدینه[سیوطی، الإتقان فی علوم القرآن، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۱۴۰.] بوده است.
[6] أَ فَأَصْفاکمْ رَبُّکمْ بِالْبَنینَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکةِ إِناثا. (سوره اسراء، آیه ۴۰)
[7] وَ قَالَتِ الْیهُودُ عُزَیرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقَالَتِ النَّصَارَى الْمَسِیحُ ابْنُ اللَّهِ. (سوره توبه، آیه ۳۰)
[8] ٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ : مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً وَاحِدَةً فَکأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ ثُلُثَ التَّوْرَاةِ وَ ثُلُثَ الْإِنْجِیلِ وَ ثُلُثَ الزَّبُور. (التوحید (للصدوق)، ص 95)
[9] عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ : مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً بُورِک عَلَیهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّتَینِ بُورِک عَلَیهِ وَ عَلَى أَهْلِهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ بُورِک عَلَیهِ وَ عَلَى أَهْلِهِ وَ عَلَى جِیرَانِه. (الكافی (ط - الإسلامیة)، ج2، ص : 619)
[10] إِذَا دَخَلَ أَحَدُکمْ مَنْزِلَهُ فَلْیسَلِّمْ عَلَى أَهْلِهِ یقُولُ السَّلَامُ عَلَیکمْ فَإِنْ لَمْ یکنْ لَهُ أَهْلٌ فَلْیقُلِ السَّلَامُ عَلَینَا مِنْ رَبِّنَا وَ لْیقْرَأْ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ حِینَ یدْخُلُ مَنْزِلَهُ فَإِنَّهُ ینْفِی الْفَقْر. (وسائل الشیعة، ج5، ص 323)
[11] سوره عنکبوت، آیه 45.
[12] اَنَّ فَتًى مِنَ الْأَنْصَارِ کانَ یصَلِّی الصَّلَاةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ یرْتَکبُ الْفَوَاحِشَ فَوُصِفَ ذَلِک لِرَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ صَلَاتَهُ تَنْهَاهُ یوْماً مَا فَلَمْ یلْبَثْ أَنْ تَابَ. (بحار الأنوار، ج79، ص 198)
[13] سوره عنکبوت، آیه 45.
[14] سوره حدید، آیه 4.
[15] سوره بقره، آیه 115.
[16] حَقُّ الصَّلَاةِ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهَا وِفَادَةٌ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَنَّک فِیهَا قَائِمٌ بَینَ یدَی اللَّهِ. (وسائل الشیعة، ج15، ص 173)
[17] سوره علق، آیه 14.