#همنشین_خدا 66 ؛ فلسفه عبادت

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز شما که دوست دارید دین را خوب یاد بگیرید و خوب یاد بدهید. می‌خواهیم با هم درباره فلسفه عبادت و نماز سه نکته را دوره کنیم:

یک. یک پزشک فوق تخصص می‌تواند درباره دلیل دارویی که نوشته برای یک نوزاد دو ماهه توضیح بدهد؟ خیر، حالا مشکل از فرستنده است یا گیرنده؟ بله مشکل از پزشک نیست بلکه از نوزاد است.

آن پزشک خداست و آن نوزاد من و شما هستیم. علت اینکه فلسفه بعضی از این احکام را بیان نکرده است این است که ما قدرت فهم و درکش را نداریم.

دو. بهره‌مندی از فواید دارو نیاز به علم و آگاهی ندارد، هر چند دانستن آن مفید است.

خوشبختانه نماز و عبادت هم مثل دارو می‌ماند حتی اگر فلسفه تک تک عبادات، جزئیات نماز را هم ندانیم ولی آن را خوب انجام بدهیم از فوایدش بهره‌مند می‌شویم. مثل آرامش، مثل دور شدن شیطان، مثل بالا رفتن قدرتِ تحمل ما و خیلی فایده‌های دیگر.

سه. خداوند مخصوصاً بعضی فلسفه عبادات و احکام را بیان نمی‌کند برای امتحانِ ما.

آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند « یَبْتَلِی خَلْقَهُ بِبَعْضِ مَا یجْهَلُونَ أَصْلَهُ » [1] خداوند گاهی اوقات دستور می‌دهد که دلیل آن ناشناخته است برای اینکه خوب و بد، نیکوکار و بدکار از هم جدا شوند.

کسی که واقعاً بنده خوب خداست به خداوند اعتماد می‌کند و آن دستور را انجام می‌دهد. از امام باقر علیه السلام پرسیدند: چرا باید وضو بگیریم برای سخن گفتن با خداوند برای نماز؟

مثلاً به قولِ من چرا باید آب را از بالا به سمت پایین بریزیم. اگر از پایین به سمت بالا آب بریزیم یا عمداً قسمتی از صورت خود را نشوریم نمی‌توانیم با خداوند صحبت کنیم و نماز بخوانیم؟

آقا امام باقر علیه السلام فرمودند: وضو یکی از دستورات خداست و خداوند فلسفه جزئیات آن را بیان نکرده « لِیعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یطِیعُهُ وَ مَنْ یعْصِیه » [2] تا معلوم شود چه کسی خودخواه است چه کسی خداخواه؟ چه کسی اطاعت می‌کند چه کسی مخالفت؟

پس یادمان باشد مهمترین فلسفه عبادت خداوند، اطاعت خداست.

پس بندگان خوبی برای خداوند باشیم.

#همنشین_خدا 67 ؛ هم خالق، هم مخلوق

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم که خداوند، جان و مال شما را حفظ کند.

می‌خواهیم با هم درباره یک تصوّر اشتباه صحبت کنیم.

تصّور اینکه « نماز فقط رابطه انسان با خداست. فقط نماز به ما یاد می‌دهد که به خداوند احترام بگذاریم »

خیر ؛ نماز علاوه بر ارتباط انسان با خداوند، ارتباط انسان با انسان هم هست، همان طور که به ما یاد می‌دهد به خالق احترام بگذاریم، به ما یاد می‌دهد به مخلوق هم احترام بگذاریم.

خدا با نمازهای پنجگانه روزی پنج بار به ما یاد می‌دهد، یادآوری می‌کند و تمرینِ مان می‌دهد، که به دیگران احترام بگذاریم ؛ به جان و مال آنها.

این همه پرونده‌های مالی در دادگاه‌ها این همه چک‌های برگشتی برای چیست؟ برای اینکه بعضی‌ها به اموال دیگران احترام نمی‌گذارند، در حالی که قرآن‌‌ می‌فرماید « وَلَا تَأْکلُوا أَمْوَالَکم بَینَکم بِالْبَاطِلِ » [3] به اموال هم دست اندازی نکنید. [4]

نماز مُدام به ما یادآوری می‌کند که « غَصْب » نکن یعنی در اموال دیگری بدون اجازه‌اش، بدون رضایتش تصرف نکن.

کنتور آب را دست‌کاری کردی تا پول آب ندهی؟ این آب می‌شود غصبی. نباید با آن وضو بگیری.

وقتی سفر تفریحی رفتی با آفتابه دیگری بدون رضایتش رفتی آب از چشمه آوردی ظرفِ آب می‌شود غصبی نباید با آن وضو بگیری.

بعد از نماز یادت می‌آید دکمه لباست حتی نخی که دکمه را با آن دوختی غصبی بوده، باید دوباره نمازت را بخوانی، البته با یک لباس دیگر.

قراردادِ اجاره تمام شده صاحب‌خانه می‌گوید من راضی نیستم دیگر در این خانه بمانی خداوند می‌گوید: حق نداری در این مکان غصبی با من صحبت کنی و نماز بخوانی. [5]

قرارداد با شاگرد یا کارگر بستی که اول ماه حقوقش را بدهی. امروز روز دوم ماه است حقوقش را هم داری که بدهی. او در رکعت آخر نماز‌‌ می‌آید می‌گوید همین الان مالم را به من بده ؛ خداوند می‌فرماید: اگر برای نماز هنوز وقت هست نمازت را رها کن برو حقوقش را بده و دوباره بیا از اول نماز بخوان. می‌گوییم: خدایا یک دقیقه دیگر نمازم تمام می‌شود. خداوند می‌فرماید: خیر ؛ این نماز دیگر الان به درد نمی‌خورد. [6]

من نماز را قرار دادم تا با آدابش و احکامش به شما بیاموزم به اموال دیگران هم احترام بگذارید.

#همنشین_خدا 68 ؛ کارنامه قبولی

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز.

دعا می‌کنم من و شما هنگام عبور از پل صراط خوشحال و خندان باشیم.

می‌خواهیم با هم به یک پرسش پاسخ دهیم.

چرا اگر نماز نخوانیم باید قضایش را بخوانیم؟

دو تا پاسخ دارد:

یک. دانش آموز نیاز به کارنامه‌ی قبولی دارد. به همین خاطر از مِهر تا خرداد فرصت دارد درس بخواند، اگر کوتاهی کرد آموزش و پرورش به خاطر لطف و محبتش تا شهریور اجازه‌ی جبران به او می‌دهد، فرصت به او می‌دهد این اعتراض ندارد، تشکر دارد.

خدا هم به من و شما می‌گوید: اگر کارنامه‌ی قبولی می‌خواهی، اجازه عبور از پل صراط را می‌خواهی، کلید بهشت را می‌خواهی، « جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ وَ مِفْتَاحاً لِلْجَنَّة » باید در این زمان تعیین شده از اذان تا آخر وقت، نمازت را بخوانی. [7] حالا اگر ما کوتاهی کنیم خداوند به خاطر لطف و مهربانی‌اش دوباره فرصت جبران به ما می‌دهد. اینجا جای اعتراض نیست جای تشکر است.

دو. وقتی دانش آموز بداند اگر تکلیفش را ننویسد یا غلط بنویسد، باید صحیحش را بنویسد و بیاورد و معلم بی‌خیالِ تکلیف نمی‌شود، همان بار اول حواسش را جمع می‌کند در زمان تعیین شده وظیفه‌اش را انجام دهد.

خدا هم به من و شما می‌گوید: بی‌خیال نماز نمی‌شوم. در زمان تعیین شده اگر نمازت را نخواندی یا غلط خواندی باید دوباره قضایش را به صورت درست بجا بیاوری. این سبب می‌شود مسلمان‌های معتقد در همان زمان تعیین شده وظیفه‌شان که نماز هست انجام دهند.

پس واجب شدنِ نماز قضا دو فایده دارد:

یک. لطف و مهربانی خداست.

دو. سبب می‌شود ما در انجام وظیفه‌مان کوتاهی نکنیم.

#همنشین_خدا 69 ؛ نماز استخاره

یا دلیلَ المُتَحَیّرین

ای راهنمای مردم سرگردان

سلام به شما معلم عزیز

امیدوارم همیشه در زندگی‌ات بهترین را انتخاب کنی.

راستی شده در انتخاب‌های مهم زندگی مثل انتخاب مورد برای ازدواج، انتخاب مدرسه برای تدریس، انجام عمل جراحی، خرید ماشین یا زمین دچار سردرگمی شوی؟ سر دو راهی گیر کنی، ندانی انجامش بهتره یا ترکش !

می‌خواهم در این باره سه نکته را با هم مرور کنیم:

یک. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: در این مواقع قبل از مشورت و طلب خیر از مردم با خداوند مشورت کن و از او طلب خیر کن. بگو « أَسْتَخِیرُ اللَّه‏ » خدایا راه درست و خیر را به من نشان بده.

اگر صادقانه این را گفتی، خداوند خیر تو را بر زبان مردمی که می‌خواهی با آنها مشورت کنی قرار می‌دهد. « عَلَى لِسَانِ مَنْ یشَاءُ مِنَ الْخَلْقِ » [8]

دو. نماز استخاره امیرالمؤمنین علیه السلام را بخوانیم. امیرالمؤمنین موقعی که‌‌ می‌خواستند انتخاب مهمی داشته باشند دو رکعت می‌خواندند مثل نماز صبح و بعد از نماز صد بار‌‌ می‌فرمودند: « أَسْتَخِیرُ اللَّه » بعدش دعایی‌‌ می‌خواندند که من ترجمه فارسی‌اش را ‌خدمت‌تان می‌گویم. همین ترجمه را هم بگوییم هیچ اشکالی ندارد. می‌فرمودند: « خدایا من‌‌ می‌خواهم انتخابی کنم که تو به او آگاهی. اگر انجام این عمل برای دین من دنیای من و آخرت من خوب است « فَیسِّرْهُ لِی » خدایا آن کار را برای من آسان قرار بده ؛ موانع را برطرف کن و اگر آن کار برای دین و دنیا و آخرت من بد هست من را از آن کار منصرف کن ؛ موانعی در بین راه قرار بده که آن کار انجام نشود.

بعد می‌فرمودند: خدایا تو به میلِ من نگاه نکن به خیرِ من نگاه کن ؛ چه خوشم آمد چه نیامد این کار را با من انجام بده. چون « أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیوبِ » تو غیب را می‌دانی ولی من نمی‌دانم. [9]

سه. اگر خواستید با قرآن استخاره کنید بدان بهترین حالتش بعد از نماز است چرا که امام صادق فرمودند: « فَإِنَّ الشَّیطَانَ أَبْعَدُ مَا یکونُ مِنَ الْإِنْسَانِ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ » دورترین حالت شیطان از انسان هنگام نماز است. حضرت فرمودند: بعد از نماز قرآن را باز کن اولین آیه‌ای که چشمت بهش افتاد نگاه کن ؛ آن تصمیم را که به قلبت افتاد آن تصمیم را عملیاتی کن. [10]

اگر شما خودتون اهل استخاره با قرآن نیستید و از عالمی طلب استخاره کردید از ایشان بخواهید بعد از نمازش برای شما استخاره کند.

از خداوند بهترین انتخاب‌ها را برای شما می‌خواهم.

#همنشین_خدا 70 ؛ نماز خوندن ؛ حرام خوردن

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم خداوند به من و شما مالِ با برکت عنایت کند و رزق و روزی ما را زیاد کند.

‌‌ می‌خواهم با هم به یک حدیث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله توجه کنیم:

« الْعِبَادَةُ مَعَ أَکلِ الْحَرَامِ کالْبِنَاءِ عَلَى الرَّمْل‏ » خواندن نماز همراه با حرام خواری مثل ساختن خانه بر روی شن و ماسه می‌ماند.

همان طور که شهرداری چنین خانه‌ای را با ارزش نمی‌داند و بهش مُهر پایان کار نمی‌زند، خداوند هم به چنین نمازی که همراه با حرام خواری باشد، ارزشی برایش قائل نیست و به آن مُهر قبولی نمی‌زند.

این خانه سست و لرزان است نمی‌شود به آن اعتماد کرد. ماندگاری ندارد. این نماز هم که همراه با حرام‌خواری باشد سست و لرزان است. برای حساب روز قیامت نمی‌شود روی این نماز حساب باز کرد و به آن اعتماد کرد. چون ماندگاری ندارد.

ماسه به مرور زمان آن خانه را خراب می‌کند. حرام خواری هم به مرور زمان، آثار نماز را خراب و ویران می‌کند.

با این مقدمه سه نکته‌‌ می‌خواهم ‌خدمت‌تان عرض کنم:

یک. تمام مراجع تقلیدِ قدیم و جدید‌‌ می‌فرمایند: انسان باید حساب سال داشته باشد و سر سالِ شرعی اگر از اموالش چیزی اضافه آمد یک پنجمش را خمس بدهد و اگر نپردازد تصرفش در یک پنجم از اموالش حرام است. [11] یعنی آن مال، مال حلال مخلوط به حرام‌‌ می‌شود.

دو. اگر من مثلاً ساعت ۸ تا ۱۲: 30 وظیفه ام هست در مدرسه حاضر باشم اگر یک دقیقه دیر رفتم یا یک دقیقه زودتر برگشتم یا بعد از زنگ تفریح بی جهت در دفتر مدرسه ماندم باید در دفتر حضور و غیاب مرخصی ساعتی رد کنم تا آن مال من پاکیزه باشد.

دیدم یک مدیر، یک اطلاعیه زده در دفتر « همکار گرامی زمان نماز جماعت ساعتِ موظف شما در مدرسه است و اگر در نمازخانه حاضر نیستید یا در دفتر کار آموزشی انجام نمی‌دهی به خانه می‌روی حتماً در دفتر حضور و غیاب مرخصی رد کن ».

سه. معلم داخل کلاس یا باید آموزش را انجام بدهد، یعنی درس بدهد یا پرورش را، یعنی مطالب مذهبی و دینی و اخلاقی را که دانش آموزان نیاز دارند، به آنها بگوید.

اگر کسی که معلم ورزش نیست نیم ساعت تحلیل فوتبال کند، یا معلمی دانش آموزان را در کلاس رها کند و خودش در اینترنت بورس را چک کند یا اخبار را بررسی کند، آن حقوقی که در آن دقایق می‌گیرد حرام‌‌ می‌شود. [12]

اگر شما اهلِ احتیاط هستید، خوب است مبالغی از پول را به حساب خزانه دولت بپردازید تا اگر چیزی داخل اموال شما آمده پاک بشود. [13]

یادمان باشد، اگر ما به آموزش و پرورش بدهکار باشیم خطرناک است. بهتراست از بیت المال مسلمین طلبکار باشیم تا بدهکار.

#همنشین_خدا 71 ؛ با اجازه خدا

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلم عزیز. شما که اهل منطق هستید با استدلال می‌پذیرید و با استدلال رد می‌کنید.

یک دانشجو سؤالی از بنده پرسید‌‌ می‌خواهم با هم به پرسش او پاسخ بدهیم.

از یک طرف در قرآن آمده « إِنِ الْحُکمُ إِلَّا لِلَّهِ » [14] تنها قانون‌گذار اسلام فقط و فقط خداست. هیچ کسی حق ندارد چیزی را واجب یا حرام کند یا دستوری از طرف خودش بدهد، از یک طرف شنیدم نمازهای روزانه دو رکعت بوده پیامبر صلی الله علیه و آله قانون گذاشته نماز ظهر عصر و عشا را چهار رکعتی بخوانید، نماز مغرب را سه رکعتی ! این تناقض را چگونه شما جواب می‌دهید؟

به او گفتم تناقضی وجود ندارد، اگر کمی دقت کنید !

ببینید قرآن می‌فرماید: « اللَّهُ خَالِقُ کلِّ شَیءٍ » [15] تنها خالق همه چیز خداست. همان قرآن می‌فرماید: حضرت عیسی علیه السلام فرمود ؛ « أَنِّی أَخْلُقُ لَکم » من برای شما پرنده‌ای را خلق می‌کنم در ادامه فرمود « بِإِذْنِ اللَّهِ » با اجازه خدا. [16]

پس خداوند خالق حقیقی و بالذات است، حضرت عیسی خالق بالعِرض است ؛ یعنی با اجازه خداوند خلق می‌کند.

اینجا هم باید بگوییم قانون‌گذار اصلی و حقیقی خداست، پیامبر قانون‌گذارِ بالعرض است یعنی با اجازه خداوند قانونی را می‌گذارد یا قانونی را تغییر می‌دهد.

خداوند در قرآن می‌فرماید: هر دستوری پیامبر داد اجرا کنید همان طور که دستوراتِ من را اجرا می‌کنید. « یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ » [17] فرمودند: که هر چیزی را که او واجب کرد با جان و دل بپذیرید. « وَ مَا آتَاکمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ » [18] چرا؟ چون او از طرف خودش هیچ گاه حرف نمی‌زند، از روی هوا و هوس حرف نمی‌زند، از طرف ما سخن می‌گوید. « وَ مَا ینطِقُ عَنِ الْهَوَى، إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْی یوحَى » [19]

با این مقدمه پاسخ شما این می‌شود که چندین سال نمازهای روزانه دو رکعت بود پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با مشورت با جبرئیل ـ که فرستاده امین خداست [20]ـ به تعداد رکعات نماز ظهر عصر مغرب و عشاء اضافه کرد.

دو رکعت اول که از ابتدا واجب بود به آن می‌گویند ؛ « فَرضُ الله »، دو رکعت بعدی که با دستور پیامبر واجب شد، به آن می‌گویند ؛ « فَرضُ النّبی ».

امام حسن عسکری علیه السلام یک حدیث دارند که برای ما راه‌گشاست.

می‌فرمایند: « قُلُوبُنَا أَوْعِیةٌ لِمَشِیةِ اللَّهِ » [21] قلب‌های ما ظرف خاص خداست هرگاه خداوند چیزی را بخواهد همان لحظه ما آن چیز را می‌خواهیم. پس همان لحظه که پیامبر خدا اراده کردند بر رکعاتِ نماز اضافه شود همان لحظه خداوند اراده کرده بودند که رکعات نماز افزوده شود.

تقدیم به این پیامبر عزیز صلوات.

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد

#همنشین_خدا 72 ؛ برویم یا بدویم؟

یا ذا الفَضْلِ وَ الْکَرَم

به نام خدایی که صاحب فضل و بزرگواری است.

سلام به شما معلم عزیز.

همان طور که می‌دانید اذان، دعوت‌نامه رسمی خداست برای حضور ما در مسجد.

مسجد ای خانه آباد خداوند * مسجد ای پایگه یاد خداوند

می کنی دعوتِ مان با صد شور * که بیاییم به درگاه غَفور

می‌خواهم در این گفتگویی که با هم داریم چند تا از آداب رفتن به مسجد و برگشتن از مسجد را با هم دوره کنیم:

اول آداب گفتاری را می‌گوییم:

مستحب است هم وارد شدن و هم خارج شدن، با نام خداوند باشیم یعنی « بِسْمِ الله » بگوییم، و پیامبر را یاد کنیم و بر او و خاندانش « صلوات » بفرستیم.

مستحب است هنگام ورود به مسجد بگوییم « اَللَّهُمَّ افْتَحْ لِی أَبوابَ رَحْمَتِک » خدا جون ! درهای مهربانی‌ات را به رویم باز کن. و هنگام خروج از مسجد بگوییم « اللّهُمَّ افْتَحْ لِی أَبْوابَ فَضْلِک‏ » خدایا درهای بخشش و لطفت را به روی من باز کن. [22]

دوم آداب رفتاری را بگوییم:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: هنگامی که به در مسجد رسیدی کفشت را نگاه کن تا به آن آلودگی نباشد. [23] مثلاً اگر مُحرّم است و جلوی هیئت گوسفندی را ذبح کرده‌اند ته کفش تو خونی نباشد.

خوب است هنگام ورود ما به مسجد با پای راست وارد شویم « برِجْلِک الْیمْنى‏ إِذَا دَخَلْتَ » و با پای چپ خارج شویم. [24]

ببینید وقتی یک شخصی از مکانِ « الف » به مکانِ « ب » با عجله و شتاب حرکت می‌کند معنایش این است که دوست ندارم در مکانِ « الف » باشم اشتیاق و علاقه من حضور در مکانِ « ب » هست.

به همین خاطر خداوند دوست دارد با عجله و شتاب به سمت مسجد بروی که یک کار خوب است « إِنَّ اللَّهَ یحِبُّ مِنَ الْخَیرِ مَا یعَجَّل‏ » [25] یعنی من از حضور در مسجد لذت می‌برم اصلاً معنای « حَیَّ عَلَی الصَّلاة » این نیست که به سمت مسجد بروی. این است که به سمت مسجد بدوی و خداوند دوست ندارد « تَعْجِیلُ الْخُرُوجِ مِنَ الْمَسْجِد » با عجله از مسجد خارج شدن را. [26]

دعا می‌کنم ورود ما به بهشت با پای راست و با شتاب و عجله باشد.


[1] وَ لَکنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ یبْتَلِی خَلْقَهُ بِبَعْضِ مَا یجْهَلُونَ أَصْلَهُ تَمْییزاً بِالاخْتِبَارِ لَهُمْ. (تهج البلاغه، خطبه 192)

[2] إِنَّمَا الْوُضُوءُ حَدٌّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ لِیعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یطِیعُهُ وَ مَنْ یعْصِیه‏. (الکافی، ج‏3، ص 21)

[3] سوره بقره، آیه 188.

[4] امام زمان علیه السلام فرمود : لایحِلُّ لِاحَدٍ أن یتَصَرَّف فِى مال غیرِه بِغیر اذنِه.

حلال نیست براى کسى که در مال دیگرى بدون اجازه تصرف کند. (کمال‏الدین، ج 2، ص 520)

[5] کسى که در ملک غصبى نماز مى‏خواند اگرچه روى فرش و تخت و مانند اینها باشد نمازش باطل است.

نماز خواندن در ملکى که منفعت آن مال دیگرى است بدون اجازه کسى که منفعت ملک مال او مى‏باشد باطل است. (توضیح المسائل مراجع، ج 2، ص 866 و 867)

[6] اگر انسان در وسعت وقت مشغول نماز باشد و طلبکار طلب خود را از او مطالبه کند، چنانچه بتواند در بین نماز طلب او را بدهد باید در همان حال بپردازد و اگر بدون شکستن نماز و دادن طلب او ممکن نیست، باید نماز را بشکند و طلب او را بدهد و بعد نماز را بخواند. (توضیح المسائل مراجع، مسأله 1161)

[7] عَنِ النبی صلی الله علیه و آله : الصَّلَاةُ... جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ وَ مِفْتَاحاً لِلْجَنَّة. (الخصال، ج‏2، ص 522)

[8] عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ : إِذَا أَرَادَ أَحَدُکمْ أَمْراً فَلَا یشَاوِرْ فِیهِ أَحَداً مِنَ النَّاسِ حَتَّى یبْدَأَ فَیشَاوِرَ اللَّهَ تَبَارَک وَ تَعَالَى قَالَ قُلْتُ وَ مَا مُشَاوَرَةُ اللَّهِ تَبَارَک وَ تَعَالَى جُعِلْتُ فِدَاک قَالَ یبْدَأُ فَیسْتَخِیرُ اللَّهَ فِیهِ أَوَّلًا ثُمَّ یشَاوِرُ فِیهِ فَإِنَّهُ إِذَا بَدَأَ بِاللَّهِ تَبَارَک وَ تَعَالَى أَجْرَى لَهُ الْخِیرَةَ عَلَى لِسَانِ مَنْ یشَاءُ مِنَ الْخَلْقِ. (من لا یحضره الفقیه، ج‏1، ص 562)

[9] کانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام یصَلِّی رَکعَتَینِ وَ یقُولُ فِی دُبُرِهِمَا أَسْتَخِیرُ اللَّهَ مِائَةَ مَرَّةٍ ثُمَّ یقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّی قَدْ هَمَمْتُ بِأَمْرٍ قَدْ عَلِمْتَهُ فَإِنْ کنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ خَیرٌ لِی فِی دِینِی وَ دُنْیای وَ آخِرَتِی فَیسِّرْهُ لِی وَ إِنْ کنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ شَرٌّ لِی فِی دِینِی وَ دُنْیای وَ آخِرَتِی فَاصْرِفْهُ عَنِّی کرِهَتْ نَفْسِی ذَلِک أَمْ أَحَبَّتْ فَإِنَّک تَعْلَمُ وَ لَا أَعْلَمُ وَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُیوبِ ثُمَّ یعْزِمُ. (مکارم الأخلاق، ص 321)

[10] عَنْ أَبِی عَلِی عَنِ الْیسَعِ الْقُمِّی قَالَ : قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أُرِیدُ الشَّی‏ءَ فَأَسْتَخِیرُ اللَّهَ فِیهِ فَلَا یوفَقُ فِیهِ الرَّأْی أَفْعَلُهُ أَوْ أَدَعُهُ فَقَالَ انْظُرْ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَإِنَّ الشَّیطَانَ أَبْعَدُ مَا یکونُ مِنَ الْإِنْسَانِ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ فَانْظُرْ إِلَى شَی‏ءٍ یقَعُ فِی قَلْبِک فَخُذْ بِهِ وَ افْتَحِ الْمُصْحَفَ فَانْظُرْ إِلَى أَوَّلِ مَا تَرَى فِیهِ فَخُذْ بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى. (تهذیب الأحکام، ج‏3، ص 311)

[11] انسان تا خمس مالش را ندهد نمى‏تواند در آن تصرف کند یعنى غذایى که در آن خمس باشد نمى‏تواند بخورد و با پولى که خمس آن را نداده نمى‏تواند چیزى بخرد. (توضیح المسائل مراجع، مسأله 1790)

[12] اگر کارمند در ساعت ادارى از انجام کار خوددارى کند و در راه اندازى کار ارباب رجوع تسامح و کوتاهى کند گرفتن حقوق از دولت یا شرکت جایز نیست. (محمود اکبری، احکام حق الناس، ص 57)

[13] شماره حساب خزانه داری (۴۰۰۱۰۰۰۹۰۱۰۰۱۰۸۲)

و شماره کارت « ۶۲۸۵ - ۶۶۲۵ - ۹۵۷۰ - ۶۳۶۷ » است.

[14] سوره انعام، آیه 57.

[15] سوره زُمر، آیه 62.

[16] أَنِّی أَخْلُقُ لَکم مِّنَ الطِّینِ کهَیئَةِ الطَّیرِ فَأَنفُخُ فِیهِ فَیکونُ طَیرًا بِإِذْنِ اللَّهِ. سوره آل عمران، آیه 49.

[17] سوره نساء، آیه 59.

[18] سوره حشر، آیه 7.

[19] سوره نجم، آیه 3 و 4.

[20] إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ کرِیمٍ... مُّطَاعٍ ثَمَّ أَمِینٍ. سوره تکویر، آیه 21. (در تفسیر صافی، ج 3، ص 169 آمده این آیه در وصف جبرئیل است)

[21] قُلُوبُنَا أَوْعِیةٌ لِمَشِیةِ اللَّهِ فَإِذَا شَاءَ شِئْنَا وَ اللَّهُ یقُولُ وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ یشاءَ اللَّهُ. (الغیبة (للطوسی)، کتاب الغیبة للحجة، النص، ص 247)

[22] محمدی ری شهری، نهج الذکر، ج‏4، ص 154.

[23] لِلدّاخِلِ فِی المَسجِدِ عَشرُ خِصالٍ : أوَّلُها أن یتَعاهَدَ خُفَّیهِ أو نَعلَیه‏... (مشکینی، المواعظ العددیة : ص 371)

[24] الْفَضْلُ فِی دُخُولِ الْمَسْجِدِ أَنْ تَبْدَأَ بِرِجْلِک الْیمْنى‏ إِذَا دَخَلْتَ، وَ بِالْیسْرى‏ إِذَا خَرَجْت‏. (الکافی، ج‏6، ص 135)

[25] وسائل الشیعة، ج‏1، ص 112.

[26] عَنِ النبی صلی الله علیه و آله : عِشْرُونَ خَصْلَةً تُورِثُ الْفَقْرَ إِلَى أَنْ قَالَ ص وَ تَعْجِیلُ الْخُرُوجِ مِنَ الْمَسْجِدِ. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏3، ص 446)