متن 26 شیوه دعوت کودکان و نوجوانان به نماز
#دعوت_ به_بهشت 38 ؛ شیوه قانع سازی 1
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبت ما شیوه های دعوت دانش آموزان به نماز بود. در این جلسه شیوه قانع سازی را بیان میکنیم.
برای انجام هر عبادتی مثل نماز دو تا اتفاق باید بیفتد ؛
یک. تقویت اندیشه، که با قانع سازی عقل است.
دو. تقویت انگیزه، که با راضی شدن دل است. (این مورد را بعداً توضیح میدهیم)
برای قانع سازی باید به سؤالات و شبهاتِ آنها پاسخ دهیم و گرههای ذهنی آنها را باز کنیم.
بعضی شبهات مستقیماً دربارهی نماز است مثلاً :
خدا که به ما مَحرم است، چرا برای نماز باید حجاب داشته باشیم؟
خدا که زبان ما را میداند، چرا نماز را باید عربی بخوانیم؟
بعضی شبهات غیر نمازی است اما در نماز خوان شدن فرزندان مؤثر است، مثلاً :
خدا چرا ما را آفرید؟ (فلسفهی خلقت)
چرا من این قدر گرفتار هستم؟ (فلسفهی بلاها و گرفتاری ها)
پیشنهاد میکنم حتماً حتماً جواب این دو سؤال کلیدی را پیدا کنید و به فرزندان انتقال دهید.
چند منبع معرفی میکنم برای پاسخگویی به این سؤالات:
یک. کتاب «110 پرسش و پاسخ نماز» حجت الاسلام کلباسی [1]
دو. شماره تلفن ۰۹۶۴۰0 برای مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی است که سایتی هم به همین نام دارند میتوانید وارد سایت شوید و در قسمت سؤالات، سؤالتان را تایپ کنید، متخصصان پاسخ میدهند.
معلمان دینی، قرآن و پرورشی میپرسند چه کنیم که کلاسمان جذاب و فعال باشد؟
به دانشآموزان بگویید هر سؤالی دارند بنویسند، اعتقادی، قرآنی، تاریخی، احکام، نماز، مهدویت و...
سپس عینِ آن سؤالات را در اینترنت جستجو کنید و از پر تکرارترین سؤال شروع کنید به پاسخگویی که در این صورت کلاس تان بسیار جذاب میشود،
پاسخهایی که در سایت پرسمان دانشجویی آمده، سایت آستان قدس رضوی و سایت مراجعِ عظام تقلید و سایت حوزه علمیه قم، پاسخهای معتبری هستند که میتوانید به آنها اعتماد کنید.
#دعوت_ به_بهشت 39 ؛ شیوه قانع سازی 2
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبتِ ما شیوهی قانع سازی عقل در دعوت به نماز بود.
مادری زنگ زده بود که دخترم در دبیرستان استعدادهای درخشان درس میخواند، نماز نمیخواند و ذهنش پر از شبهه ضدّ نماز است، گفتم آیا دوست دارد در مورد نماز با من گفتگو کند؟
گفت : بله. گفتم گوشی تلفن را به او بدهید، یک ساعت و بیست دقیقه سؤال پرسید و پاسخ شنید، بعد به او گفتم قانع شدی؟
گفت باید روی صحبتهای شما فکر کنم. گفتم خیلی خوب است، تفکر ویژگی اهل بهشت است. اهل جهنم میگویند اگر فکر میکردیم و به فکر هایمان عمل میکردیم الآن در جهنم نبودیم. [2]
به مادر او گفتم دیگر دربارهی نماز با دخترت صحبت نکن و به او فرصت فکر کردن بده.
بعد از بیست روز مادر تماس گرفت و گفت که دخترمن اهل نماز شده است.
به قول سعدی شیرازی :
دلایل قوی باید و معنوی * نه رگهای گردن به حُجت قوی
بسیاری از دانشآموزان ما مغرض و معاند که نیستند به جای داد و بیداد، زور و اجبار پاسخهای قوی و منطقی برای سؤالات آنها داشته باشید.
اگر پاسخ دهید به سؤالات آنها یکی از این دو اتفاق میافتد.
یک. یا نماز خوان میشوند.
دو. یا عذاب وجدان میگیرند.
چون به لحاظ عقلی برایشان قانع سازی صورت گرفته که نماز کار خوبی است.
پس هربار که نمازی را میبینند، اذانی را میشنوند مثل پُتکی است که توی سرشان خورده میشود که « نماز کار خوبی است چرا من انجام نمیدهم ؟»
علت اینکه بعضی از دانشآموزان خودجوش ـ بدون اینکه کسی به آنها بگوید ـ یکی در میان نماز میخوانند همین عذاب وجدان است.
بنده بیست جلسهی پانزده دقیقه شیوهی پاسخگویی به شبهات را بیان کردم و هفتاد و سه پرسش پر تکرار دانشآموزان در حوزهی نماز را هم پاسخ دادم که زمان هر یک دو تا سه دقیقه است.
اگر این کلیپها را میخواهید در اینترنت بنویسید مرتضی رحیمیان محقق آپارات وارد کانال بنده شوید و آنجا این کلیپها را دانلود کنید.
#دعوت_ به_بهشت 40 ؛ شیوه قانع سازی 3
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبت ما، شیوهی قانع سازی عقل در دعوت به نماز بود، خدمت شما عرض کردیم که برای قانع سازی باید به سؤالات و شبهاتشان پاسخ دقیق و قوی بدهید.
هنگام پاسخگویی خوب است به این نکات توجه کنید ؛
یک. امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند : «بهترین سخن آن است که کوتاه و گویا باشد» [3]
مادری میگفت کودکی هشت ساله از من پرسیده چرا باید نماز بخوانم؟ چهل دقیقه برایش توضیح دادم.
به این مادر گفتم : «اینطور کودک خود را زجر دادهای».
پاسخها خیلی باید کوتاه باشد مخصوصاً برای کودک و نوجوان که حوصله ندارند.
دو. هنگام شنیدن پرسش و دادن پاسخ لبخند روی لب ما باشد.
اِبنِ ابی العوجا کسی است که امام و پیامبر که هیچ، خدا را هم قبول نداشت.
او میگوید: «من بدترین سخنان را علیه خدا میگفتم. امام شیعیان یعنی جعفر بن محمد علیهما السلام به آرامی میشنیدند و به آسانی پاسخ میدادند» [4]
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند : « حاضر جوابترین مردم کسی است که جوش نمیآورد» [5]
سه. توقع تأثیر فوری نداشته باشیم، که تا جواب را شنید از این به بعد همهی نمازهایش را بخواند.
چهار. از شیوهی تحقیق استفاده کنیم، هر سؤال نمازی را به یک دانشآموز بدهیم و بگوییم از اینترنت جوابش را پیدا کنید و سرکلاس بیان کنید.
اینکه متن جواب را بخواهیم فایدهای ندارد چون بدون اینکه متن را بخوانند آن را پرینت میگیرند و برای ما میآورند. خوب است برای این کار نمره هم در نظر بگیریم که انگیزهی دانشآموزان بالا برود.
پنج. از شیوهی بارش فکری استفاده کنیم.
بپرسیم : «چرا خدایی که به نماز ما احتیاجی ندارد، نماز را برای ما واجب کرده است؟»
جوابهایی را که میشنویم روی تختهی کلاس بنویسیم و جوابهای غلط را حذف کرده و جوابهای درست را دسته بندی شده به خود دانشآموزان تحویل میدهیم.
اینطور هم مشارکت بچهها در کلاس بالا میرود و هم یاد میگیرند از دین و عقاید خودشان دفاع کنند و هم پاسخی که میشنوند در ذهنشان ماندگاری بالاتری دارد.
[1] در اینترنت بنویسید ۱۱۰ پرسش و پاسخ درباره ی نماز ـ قائمیه، نسخه ی اندروید کتاب استاد کلباسی دانلود و استفاده کنید.
[2] وَ قَالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ. (سوره ملک، آیه 10)
[3] «خَیرُ الكَلامِ مَا دَلَّ وَ جَلَّ وَ قَلَّ وَ لَمْ یمِلَّ» بهترین سخن، آن است كه قابل فهم و روشن و كوتاه باشد و خستگى نیاورد. (انوار العلویه، ص: 489)
[4] وَ إِنْ كُنْتَ مِنْ أَصْحَابِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ ... فَمَا أَفْحَشَ فِی خِطَابِنَا وَ لَا تَعَدَّى فِی جَوَابِنَا ... یسْمَعُ كَلَامَنَا وَ یصْغِی إِلَینَا وَ یتَعَرَّفُ حُجَّتَنَا حَتَّى إِذَا اسْتَفْرَغْنَا مَا عِنْدَنَا وَ ظَنَنَّا أَنَّا قَطَعْنَاهُ دَحَضَ حُجَّتَنَا بِكَلَامٍ یسِیرٍ وَ خِطَابٍ قَصِیرٍ یلْزِمُنَا بِهِ الْحُجَّةَ وَ یقْطَعُ الْعُذْرَ وَ لَا نَسْتَطِیعُ لِجَوَابِهِ رَدّاً. (بحار الأنوار، ج3، ص: 59)
ابن ابی العوجاء به مفضّل بن عُمر گفت : [امام] جعفر صادق علیه السّلام ... هیچ گاه سخن را با فحش و تعدى آلوده ننموده است.... ابتدا نیك به سخنان ما گوش فرا مىدهد، مىكوشد كه دلیل ما را بدرستى دریابد، ما نیز همه چیز خود را به میان مىآوریم. هنگامى كه سخنان ما تمام مىشود و مىپنداریم بر او چیره شدیم، ناگاه با سخنى كوتاه و اندك دلیلمان را مىشكند. عذرمان را مىبرد و ما را تسلیم دلیل خود مىكند، بهگونهاى كه هیچ پاسخى در جواب به دلایلش نمىیابیم.
[5] أَحْضَرُ النَّاسِ جَوَاباً مَنْ لَمْ یغْضَب. (تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 215)