شیوه های دعوت به نماز
#دعوت_ به_بهشت 70 ؛ شیوه نظرسنجی 1
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع گفتگوی ما شیوه‌های دعوت کودک و نوجوان به نماز بود. در این جلسه می‌خواهیم شیوه نظرسنجی را مرور کنیم.
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: « مَنِ اسْتَقْبَلَ وُجُوهَ الاْرَاءِ عَرَفَ مَوَاقِعَ الْخَطَإِ» [1]
کسی که از نظرات دیگران استفاده کند، لغزشگاه‌ها را شناسایی خواهد کرد پس چنین کسی تصمیم‌‌های درست‌‌تر و دقیق‌تری خواهد گرفت.
مدیری که از دانش‌آموزان خود نقاط قوت و ضعف نماز جماعتِ مدرسه را می‌پرسد، تصمیمات درست تری برای تقویت نماز جماعت مدرسه می گیرد و این سبب می‌شود تعداد بیشتری از دانش‌آموزان با ذوق و شوق در نماز جماعت حاضر بشوند.
از یک عالم بزرگوار به عنوان امام جماعت موفق مسجد در سطح کشور تقدیر شد ایشان فرمودند رمز موفقیت من اجرای شیوه‌ی نظرسنجی هست.
مُدام از مردم در رابطه با شیوه مدیریتِ مسجد سؤال می‌پرسم و به انتقادات و پیشنهادات آنها اهمیت می‌دهم.
با ذوق و شوق آن پیشنهادات را گوش می‌کنم از آنها تشکر می‌کنم و قول می‌دهم که پیگیر باشم تا اگر پیشنهاد آنها قابلیت اجرا داشته باشد آن را حتماً در مسجد اجرا کنم و در سخنرانی بعد از نمازها هم می‌گویم که این طرح زیبا پیشنهاد خود شما بوده تا مردم تشویق بشوند و دوباره پیشنهادات خود را به ما ارائه بدهند.
شیوه نظرسنجی این‌گونه اجرا می‌شود که یک مدیر به دانش‌آموزانش یک برگه سفید می‌دهد.
روی آن برگه نوشته شده
* من در نماز جماعت شرکت می‌کنم چون ......
* من در نماز جماعت شرکت نمی‌کنم چون ......
روی این برگه درخواست نام خانوادگی از دانش‌آموز نمی‌شود. به او می‌گوییم شفاف و بدون خجالت بنویس که چرا شرکت می‌کنی یا شرکت نمی‌کنی.
برای این‌که انگیزه آنها بالا برود جایزه‌های خوبی هم قرار می‌دهیم مثلاً برای دانش‌آموزان پسر توپ والیبال و فوتبال و برای دختر خانم‌ها روسری خوشگل و چادر قشنگ.
هر دانش‌آموزی که برگه پاسخ را به ما داد یک برگه قرعه‌کشی به او می‌دهیم تا در قرعه‌کشی شرکت کند و جایزه‌ای را دریافت کند.
صرف شرکت در قرعه کشی هم می‌تواند انگیزه آنها را برای حضور در نماز جماعت بالاتر ببرد. زمان قرعه کشی هم بعد از نماز جماعت مدرسه در نماز خانه باشد.
بعد عوامل مثبتی را که دانش‌آموزان ذکر کردند را تقویت می‌کنیم و موانع منفی که برای عدم حضور در نماز جماعت ذکر کردند را از بین می‌بریم.
اولویت هم با بیشترین تکرار هست یعنی بیشترین عوامل مثبت و بیشترین موانعِ منفی.
پدر و مادر هم می‌تواند با گفتگو با فرزندش از او نظرخواهی کند که چرا در نماز مسجد شرکت نمی‌کنی چرا نمازت را دیر می‌خوانی یا چرا نماز نمی‌خونی؟
و وقتی فرزند دلایل خودش را بیان می‌کند، پدر و مادر تلاش می‌کنند تا موانعی که او بیان کرده را برطرف کنند.
#دعوت_ به_بهشت 71 ؛ شیوه نظرسنجی 2
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع گفتگوی ما شیوه نظرسنجی در دعوت دانش‌آموزان به نماز بود.
در این جلسه می‌خواهیم چند تا از موانعی که دانش‌آموزان در نظرسنجی‌ها برای عدم شرکت در نماز جماعت مدرسه می نویسند را دوره کنیم.
یک. هوا سرد هست و وضوخانه آب گرم ندارد.
دو. سرویس بهداشتی و وضوخانه کثیف هست.
بعضی دانش‌آموزان یکی دو ساعت تحت فشار قرار می گیرند تا زنگ آخر بخورد و به خانه بروند ولی داخل سرویس بهداشتیِ مدرسه نروند.
حالا ما چگونه توقع داریم بروند سرویس بهداشتی مدرسه و بعد در وضو خانه‌ی کثیفِ مدرسه وضو بگیرند و بیایند به نمازخانه.
سه. مُهرهای نماز کثیف هست.
حتماً مُهرهای کثیف را جمع کنید و مُهرهای تمیز قرار بدهید.
چهار. فرش‌‌های نمازخانه کثیف و بد بو هست.
حتماً زود به زود فرش‌‌های نمازخانه را بدهید به قالیشویی و به دانش‌آموزان بگوییم چون نماز خواندن در محیط کثیف کراهت دارد ما این کار را انجام دادیم.
یکی از مدیران می‌فرمود که من به دانش‌آموزان می‌گویم جلوی در ورودی جوراب خود را در بیاورند و داخل کفش خود قرار بدهند و بعد وارد نمازخانه بشوند تا بوی جوراب‌ها اذیت نکند.
اگر امام جماعتِ دانش‌آموزان دختر هم خانم هست، خوب است آنها هم همین کار را انجام بدهند.
مدیر مدرسه ای جلوی در ورودی نمازخانه دو سه تا پاشور قرار داده بود تا دانش‌آموزان پای خود را بشورند تا فضای نمازخانه فضای تمییزی باشد.
پنج. مدیری می‌گفت خیاط لباس فرم مدرسه ما آستین مانتوی دختران را تنگ گرفته بود و به همین خاطر آستین آنها برای وضو بالا نمی‌رفت. سال بعد به خیاط‌ها گفتم آستین مانتوها را بازتر بدوزید تا بچه‌ها برای وضو مشکلی نداشته باشند.
مدیر دیگری می‌گفت دانش‌آموز من گفت : « ساعتِ دوازده و سی دقیقه سرویس‌ها جلوی در مدرسه حاضر می شوند و من تا نماز را به جماعت بخوانم می‌شود ساعت دوازده و سی و پنج دقیقه و وقتی وارد سرویس می‌شوم هم راننده و هم دانش‌آموزان دیگر به من تَشر می‌زنند که تو چرا ما را معطل می‌کنی؟ خُب نمازت را برو در خانه بخوان. یک بار، دو بار، پنج بار مقاومت کردم. الان دیگر مجبورم برای مراعات حال آنها نماز را داخل خانه بخوانم»
مدیر مدرسه گفت : «من به امام جماعت عرض کردم که دوازده و سی دقیقه حتماً حتماً نماز جماعت تمام شده باشد و به دانش آموزان و رانندگان سرویس گفتم در ورودی مدرسه ساعت دوازده و چهل دقیقه باز می شود .
در این صورت دانش‌آموزی که در نماز جماعت شرکت کرده زودتر یا همراه دانش‌آموزی که در نماز جماعت شرکت نکرده وارد سرویس می‌شود و کسی او را سرزنش نمی کند.
#دعوت_ به_بهشت 72 ؛ شیوه انتقال تجارب
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع گفتگوی ما شیوه نظرسنجی در دعوت کودک و نوجوان به نماز بود.
از دانش‌آموزان نظرسنجی کردند که نماز را در خانه یاد گرفتید یا مدرسه؟ بیشتر گفتند خانه
پرسیدند: از پدر یا از مادر؟ پاسخ دادند : مادر.
پس اگر ما بخواهیم طبق این شیوه ترویج نماز کنیم باید احکام وضو، غسل و نماز را بیشتر به مادرها آموزش بدهیم و شیوه‌های دعوت فرزندان به نماز را بیشتر با آنها کار کنیم چون آنها در نمازخوان شدن فرزندشان مؤثرتر هستند.
امروز شیوه‌ای را می‌خواهیم بگوییم که به شیوه نظرسنجی نزدیک است و نام آن «شیوه انتقال تجارب» است.
آقا امیر المؤمنین علیه السلام فرمودند: «ثَمَرةُ التَّجرِبةِ حُسْنُ الاخْتِیارِ» [2] میوه‌ی تجربه انتخاب خوب است.
باز فرمودند: « مَنْ حَفِظَ التَّجَارِبَ أَصَابَتْ أَفْعَالُهُ » [3] هر کسی که از تجربه‌ها درس بگیرد انتخاب و اقدامات درستی انجام خواهد داد.
این شیوه به ما می‌گوید از تجربه‌های منفی و مثبت خود و دیگران نهایت استفاده را ببریم.
همان‌طور که مادری از مادری دیگر می‌پرسد آیا فلان مدرسه یا فلان معلم خوب است که من هم فرزندم را در همان کلاس ثبت‌نام کنم؟
همانگونه پدران و مادران وقتی کنار هم می‌نشینند از هم بپرسند شما چگونه فرزندت را اهل مسجد کردی؟ و شما چگونه فرزندت را برای نماز صبح بیدار می‌کنی؟ از تجربیات مثبت یا منفی آنها استفاده کند.
مدیر قرآن، عترت و نماز یکی از شهرها به بنده فرمودند در فضای مجازی گروهی را تشکیل دادیم که مدیران و معلمان در آن عضو هستند و تجربه‌های موفق و ناموفق و ایده‌های خوب نمازی، قرآنی و پرورشی خودشان را داخل آن گروه قرار می‌دهند و دیگران از آنها استفاده می‌کنند و الگوبرداری می‌کنند و همه از حضور در این گروه خوشحال هستند.
ستاد اقامه نماز دو جلد کتاب چاپ کرده برای شیوه انتقال تجارب:
یک. کتاب داستان های واقعی (خاطرات نمازی)
ستاد اقامه نماز دو هزار خاطره را بررسی کرده تا صد و چهل خاطره زیبا را در این کتاب قرار دهد.
دو. کتاب پنجره‌ای رو به آفتاب
در این کتاب سه جلدی خاطرات نمازی معلمان، مدیران و امامان جماعت مدارس قرار داده شده است.
این کتاب پی دی اف دارد آن را هم میتونید از اینترنت دریافت کنید.
خیلی خوشحال بودم که در این جلسات در خدمت شما والدین و معلمان عزیز بودم.
سخن خود را با دعای حضرت ابراهیم علیه السلام به پایان می بریم که : « رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلَاةِ وَمِن ذُرِّیتِی رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ» [4]
پروردگارا، مرا و از ذرّیّه‌ام نیز کسانی را برپا دارنده نماز قرار بده و بار الها دعای مرا بپذیر.
[1] الكافی، ج8، ص: 22.
[2] تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 444.
[3] تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 444.
[4] سوره ابراهیم، آیه 40.