فصل هفتم : شیوه پاسخ نقضی به شبهات
فصل هفتم : شیوه پاسخ نقضی به شبهات :
مخاطب و شبهه گر یک قضیه را تعمیم می دهد و قاعده کلی بیان می کند ، ما با مثال های خلاف عمومیت آن مدعا را از بین می بریم.
- یهودیان به پیامبر : 14 سال به سوی بیت المقدس نماز می‌خواندی و الان به سوی کعبه ، این تغییر یا از حق به باطل رفته ای یا از باطل به سوی حق (پس نماز های 14 سال باطل است)
پیامبر : قل لله المشرق و المغرب
شما در روز جمعه ماهی گیری می‌کردید و شنبه انجام نمی دادید؟ پس شما از باطل به سوی حق رفتید یا حق به سوی باطل؟
لَقَدْ تَرَكْتُمُ الْعَمَلَ یوْمَ السَّبْتِ ثُمَّ عَمِلْتُمْ بَعْدَهُ سَائِرَ الْأَیامِ ثُمَّ تَرَكْتُمُوهُ فِی السَّبْتِ ثُمَّ عَمِلْتُمْ بَعْدَهُ أَ فَتَرَكْتُمُ الْحَقَّ إِلَی الْبَاطِلِ أَوِ الْبَاطِلَ إِلَی الْحَقِّ أَوِ الْبَاطِلَ إِلَی الْبَاطِلِ أَوِ الْحَقَّ إِلَی الْحَقِّ؟ [1]
یهودیان مسلمان را دارای دین مستقل نمی دانستند و می‌گفتند شما قبله مستقل ندارید به سوی قبله ما نماز می‌خوانید. پیامبر ناراحت بود و دوست داست قبله تغییر کند و دوست داشت قبله جدید کعبه باشد ، خداوند فرمودند : قد نری تقلب وجهک فی السماء فلنولینک قبلة ترضاها.
- می گویند سجده بر تربت پرستش خاک و شرک است؟
خودشان سجده بر پشت و باسن نفر جلویی را جایز می‌دانند. تفاوت است بین مسجود له و مسجود الیه و مسجود علیه
- چرا در اذان شهادت ثالثه را می‌گویید؟ در زمان رسول الله نبوده است پس بدعت گزارید؟ اگر اضافه کردن اشتباه هست چرا شما می‌گویید الصلاة خیر من النوم...
شهادت ثلات مثل صلوات بعد از شهادت به رسالت پیامبر در اذان است ، جزء خارجی داخل در اذان است که مستحب است بعد از نام ایشان صلوات بفرستیم و مستحب می‌دانیم که شهادت به ولایت امیرالمؤمنین بدهیم. مثل نام پیامبر که بعد از آن صلوات می‌فرستیم ولی اعتقاد نداریم که جزء اذان است.
- من اعان تارک الصلاة بلقمة من برای شوهر و فرزندان بی نمازم غذا درست می‌کنم اگه این روایت درست باشد حاضرم طلاق بگیرم.
جواب : اگر دادن لقمه مانند کشتن پیامبر می‌مانند پس چرا خدا هفتاد سال غذا و روزی می‌دهد.
حضرت ابراهیم یک نفر را به غذا دعوت کرد بعد که فهمید کافر است او را رد کرد. خدا فرمود : ما هفتاد سال روزی می‌دادیم. یک روز گفتیم تو روزی بدهی! ببین چه کردی؟ غذا بدهید به نیت اینکه بتوانید در طول زمان او را اصلاح کنید. غذا بدهید به نیت اینکه او دوستدار و محب اهل بیت است. کن محبا لآل محمد و ان کنت فاسقا و کن محبا لمحبیهم و ان کانوا فاسقین
- چرا در نماز باید مرد ها جلوتر از زن ها بایستند ، چرا همیشه مرد ها مهمتر از زنان هستند و زن ها را تحقیر می‌کنند؟ چرا زن نمیتواند امام جماعت شود؟
پاسخ نقضی : در جنگ هم مرد ها جلوتر می‌روند تا جان خود را فدای زنان کنند.
هر که اول نماز را شروع کند نماز نفر بعدی صحیح نیست ، چه مرد باشد چه زن.
- شخص وهابی : چرا شما زیارت امامان می‌روید آنها مرده اند و می‌گوید نماز در کنار ضریح امامان پاداشش بیشتر است از نماز در مسجد در قبرستان نماز می‌خوانید و نماز در قبرستان کراهت دارد.
پاسخ نقضی : بهترین مکان نماز در حجر اسماعیل است که قبر هاجر و حضرت اسماعیل است.
عایشه ده ها سال کنار مرقد پیامبر داخل خانه نماز می‌خوانده است
- آیا توجه به فقیر (و انگشتر دادن امیرالمومنین) با حضور قلب منافات ندارد؟ اگر حواسش به نماز بوده چطور به فقیر انگشتر داده اگر حواسش به فقیر بوده پس حضور قلب نداشته است.
جواب نقضی : آیا توجه پیامبر به کودک و کوتاه کردن نماز با حضور قلب منافات ندارد؟
جواب حلی : خداوند حضرت را مدح کرده است نه ذمّ. پس حضرت حضور قلب را از دست نداده است. توجه حضرت در نماز به فقیر توجه از کار مورد رضایت خدا (توجه به خدا) به کار مورد رضایت خداست (توجه به فقیر) توجه از معنویت به معنویت است نه از آخرت به دنیا.
امامان مظهر اسامی خداوند : یا من یشغله سمع عن سمع و یا من لا یمنعه فعل عن فعل
انگشتر امیرالمومنین و تیر از پا ؛
سه نوع توجه داریم :
توجه محض به خدا
توجه به غیر خدا برای خدا (توجه به فقیر و گریه کودک و فکر شتر بزرگتر ؛ البته در مواقعی این توجه واجب میشود در صورتی که جان شخص یا حیوانی در خظر باشد)
توجه به غیر خدا به خاطر غیر خدا
اولی و دومی ممدوح است و سومی مذموم است.
توجه به شوهر و کوتاه کردن نماز برای اینکه شوهر دوست دارد کنارش باشی. کوتاه کردن نماز جماعت پیامبر با گریه کودک.
- یک شبهه : فلسفه وضو طهارت و پاکی است و این با شستن پا حاصل میشود ، پس ما اهل سنت کار دُرستی می‌کنیم.
جواب : اگر شستن بهتر است تمام پا تا زانو را بشورید و تمام سر را بشورید و اصلا حمام بروید و اگر از حمام آمدید وضو نگیرید.
یک قاعده مهم : وضو برای طهارت است نه نظافت. طهارت روح با وضو حاصل میشود و... تن و جسم مرکب روح است و فواید جسمی نماز مقدمه برای روح است و مهمترین فواید نماز برای روح است.
اهل سنت : آیه وضو هم کار ما را تایید می‌کند. «یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَیدِیكُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَی الْكَعْبَین» (مائده : 6)
جواب : اَرجل عطف به محل رؤوس است در قرآن این عطف به محل اتفاق افتاده است. «وَ أَذانٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَی النَّاسِ یوْمَ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ أَنَّ اللَّهَ بَریءٌ مِنَ الْمُشْرِكینَ وَ رَسُولُهُ» (توبه ؛ 3)
باء «بِرُؤُسِكُمْ» بعضیه است ، یعنی مقداری از سر ، ولی بر سر «أَرْجُلَكُمْ» باء نیامده یعنی تمام طول پا تا برآمدگی را باید مسح کشید.
از لحاظ ادبی هر جا فعلی باشد مثل « وَ امْسَحُوا» مانع از عطف به ماقبل آن میشود.
اهل سنت : پا را در وضو می‌شوییم تا نظافت داشته باشیم و تمییز باشیم ؛ جواب نقضی : اگر این جوری است تا زانو را بشورید اصلا حمام بروید. وضو برای طهارت است نه نظافت.
- اول خدا گرفتاری های مرا برطرف کند بعد نماز می‌خوانم؟ اگر قرار باشد که کسانی که گرفتاری ندارند نماز بخوانند هیچ کس نباید نماز بخواند چون کسی که گرفتاری و مشکل ندارد وجود ندارد.
- من در اداره نماز نمی خوانم چون ریا میشود ، اطرافیان از نمازم تعریف کردند فکر می‌کنم ریا شده دوباره نمازم را می‌خوانم ، در مهمانی در اتاقی دیگر نماز می‌خوانم تا ریا نشود.
پس پیامبر و معصومین که دستور به نماز جماعت داده اند دستور به ریا داده اند؟ پیامبر که در بین مشرکان نماز می‌خواندند آیه نازل شد ارایت الذی ینهی عبدا اذا صلی.
از امام باقر علیه السّلام درباره مردی كه عمل خیری انجام می‌دهد و چون دیگران او را میبینند خوشحال میشود ، سؤال شد. حضرت فرمودند : اشكال ندارد هر كس دوست دارد خدا او را به خوبی در میان مردم مشهور كند البته در صورتی كه عملش را به این منظور انجام نداده باشد [2].
با نگاهی در روایات این به دست می‌آید که اصل در عبادات واجب مثل نماز و زکات و... آشکار انجام شود و اصل عبادات مستحبی مخفیانه است مگر با دلیل خاص.
- صوفی ها : من به مقامات رسیده ام و نماز نمی خوانم. طریقت شریعت حقیقت
امیرالمؤمنین در محراب نماز ضربت خورد و امام حسین در میدان جنگ نماز خواند. پس آنها به مقامات نرسیده بودند طبق گفته شما و تمام پیامبران و امامان به مقامات نرسیده بودند.
- صوفی ها : خدا می‌فرماید بندگان پس از رسیدن به مقام یقین نیازی به عبادت ندارند. «واعبد ربک حتی یاتیک الیقین»
پاسخ نقضی : آیا پیامبر و امیرالمؤمنین به مقام یقین رسیده بود یا نه؟ که فرمود لو کشف الغطاء مازددت یقینا؟
حضرت بعضی روزها تا 1000 رکعت نماز می‌خواند و در محراب عبادت شهید شدند.
حمله : تو که می‌گویی به یقین رسیده ای؟ هر چیزی نشانه ای دارد. نشانه یقین تو چیست؟ از کجا معلوم که به یقین رسیده ای؟
یقین در آیه به معنای مرگ است یعنی تا لحظه مرگ خدا را عبادت کن. (تکلیف نماز برداشته نمی شود) حتی به معنای غایت نیست به معنای علت است.
- برخی نماز خوان ها بد اخلاق هستند ؛ من نماز نمی خوانم.
برخی معلم ها بد اخلاق هستند ، پس شما مدرسه نرو.
برخی پزشک ها زیر میزی می‌گیرند پس شما دکتر نرو....
شمر نماز خوان بد
امام حسین نماز خوان خوب. هرگز نباید کار خوب را به خاطر اینکه شخص بدی انجام می‌دهد یا از آن سوء استفاده می‌کند ترک کرد.
شما وقتی میوه انتخاب می‌کنید سالم و بدون لک را انتخاب می‌کنی ولی در بین نماز خوان ها به امام حسین و شاگردان ایشان مثل حاج قاسم که نماز خوان سالم هستند نگاه نمی کنی و به نماز خوان هایی که عیب و نقص دارند نگاه می‌کنی.
- می گویند امام خمینی فرزندان را برای نماز صبح بیدار نمی کرد ما هم بیدار نمی کنیم تا از نماز زده نشوند. از نماز زده می‌شوند.
پاسخ نقضی : پس نونهال 5 ساله و کودک 7 ، 8 ساله را برای مهد کودک و مدرسه بیدار نکنید چون سبب زده شدن از علم و تحصیل و مدرسه میشود.
- حضرت علی در کعبه به دنیا نیامده و به دنیا آمدن در مکانی که پر از بت بوده افتخار برای امیرالمؤمنین نیست.
پاسخ : اگر تولد در کعبه ای که داخلش بت بوده افتخار نیست طواف دور این کعبه هم افتخار نیست و خودتان نوشته اید پیامبر اکرم قبل از پیامبری و بعد از پیامبر و حتی در عمره قضا در سال هفت هجری دور این کعبه طواف کرد و رو به این کعبه که در امتداد بیت المقدس بود نماز می خواند پس نماز و طواف پیامبر هم افتخار نیست و درست نیست.
- پیامبر : دلیل و منطق شما در مورد این‌كه «عُزَیز» پسر خدا است چیست؟ گروه یهود : كتاب تورات به طور كلی از میان رفته بود ، و كسی قدرت احیای آن را نداشت ، عزیر آن را زنده كرد ، از این رو می‌گوئیم او پسر خدا است. پیامبر : اگر این منطق ، دلیل بر پسر خدا بودن عُزیر باشد ، حضرت موسی كه آورنده تورات است ، و دارای معجزات بسیار می‌باشد كه خود شما به آن اعتراف دارید ، سزاوارتر است كه پسر خدا یا بالاتر از آن باشد!
- قائلان به جواز آمین بعد از سوره حمد ، استدلال می‌کنند که آمین ، نوعی دعا به معنای "اللّهمّ اسْتَجِب" در خصوص دعای قبلی است (اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِیمَ).
در پاسخ به این توجیه باید گفت : این عبارت با قصد دعا ، دعا میشود ، ولی قصد قاری ، تلاوت است ، نه دعا و اگر جایز بود با خواندن هر دعایی ؛ مثل : رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ قِنا عَذابَ النَّار قصد دعا نمود ، پس باید جایز بود بعد از هر دعایی آمین گفت ، ولی کسی به این مسأله قایل نیست.
- تا فلسفه نماز را نفهمم ، قبول نمی کنم و نماز نمی خوانم؟
پاسخ : به پزشک بگوییم تا فلسفه قرص را نفهمم دارو استفاده نمی کنم. بهره مندی نیازمند دانستن فلسفه نیست. در بسیاری موارد کسی که می‌گوید تا فلسفه احکام را ندانم به آن عمل نمی کنم خود را از فواید این دستورات محروم ساخته است. مانند بیماری كه بخواهد تمام جزئیات نسخه یك طبیبِ حاذق را بررسی كند و رابطه آن را با مزاج خود تشخیص دهد و سپس به آن عمل کند.
ما یک جسم داریم و یک روح : بسیاری از فلسفه احکام ربط به روح دارد. و ما اوتیتم من العلم الا قلیلا... در جستجوی فلسفه احكام نباید همیشه به دنبال علوم تجربی رفت و دلیلی مادی و فیزیولوژیك برایش جست و جو نمود. اینکه همواره در پی یافتن مصلحت یا مفسده ای پزشکی یا... باشیم برخاسته از نگرشی مادی گرایانه است. در حالی كه بسیاری از احكام مصالحی معنوی دارند كه با علوم بشری و تجربی قادر به ردّ یا اثبات آن نیستند و یا اگر نظری بدهند بسیار سطحی است. چنان كه در مورد روزه ، علوم به خواص بهداشتی آن پرداخته اند ولی قرآن مجید فلسفه ای بالاتر را بیان فرموده و آن دست یابی به تقوا است.
- کجای قرآن نوشته نماز صبح دو رکعت است؟
پاسخ در قرآن نیامده در روایات آمده است. من روایات را قبول ندارم چون روایات جعلی وجود دارد. پاسخ پس کتاب تاریخ کوروش و... را هم قبول نکنید چون در آنها جعل وجود دارد. در داروخانه ممکن است داروی تاریخ مصرف گذشته و تقلبی باشد پس شما دارو استفاده نمی کنید؟
چرا شما با متخصص که پزشک است مشورت می‌کند و به نظر او اعتماد می‌کنید. حدیث شناسان متخصصان دارو احادیث هستند. انا انزلنا الیک الذکر لتبین للناس ما نزل الیهم.
چرا به پزشک نمی گویی کجای کتاب طب نوشته باید این قرص و کپسول را بخورم؟ اگر نگویی نمی خورم؟ ولی به پزشک دین می‌گویی کجای کتاب دین نوشته باید نماز صبح دو رکعت باشد؟
- وهابیون : شما شیعیان امامان خود را صدا مى زنید و مى گوئید (یا على، یا حسین، یا مهدى)
پاسخ نقضی: صدا زدن و مخاطب قراردادن كسى به معناى پرستش نیست، اگر صرف مخاطب قراردادن وصدا زدن شرك باشد آیه شریفه «إِذْ قَالَ الْحَوَارِیونَ یا عِیسَى ابْنَ مَرْیمَ ...» المائدة، 112 را چگونه توجیه مى كنید، آیا حواریون در خطاب به حضرت عیسى مشرك شدند؟
- اگر حضرت عیسی که روی آب راه می‌رفت پیامبر خدا باشد ، حضرت الیسع هم پیغمبر می‌باشد.
- این همه بی نماز ما هم یکی از اون ها پدر و مادرم نماز نمی خوانند؟ خدا با اون ها هر کاری کرد با ما هم می‌کند. سنت خدا (خدا در عذاب نگاه به جمعیت نمی کند) لاتستوحشوا فی طریق الهدی لقلة اصحابه.
- اهل سنت در اذان می‌گویند حی علی خیر العمل ، می‌گوییم چرا؟می‌گویند برای اینکه مردم از جهاد غافل نشوند ، جواب : در زمان رسول خدا هم جهاد زیادی بود ، اگر لازم بود پیامبر می‌فرمودند. چرا خود پیامبر چنین نفرمودند.
- اگر خاک امام حسین شفا هست ، چرا با خوردن خاک شفا نمی یابید. جواب نقضی : قرآن هم شفاء و رحمة للمومنین... پس چرا پادشاه عربستان را برای شفا به آمریکا می‌برید و چرا بیمارستان دارید ، قرآن بخوانید و شفا پیدا کنید. عسل هم شفا دارد پس چرا چیز دیگری می‌خورید
[1]. وَ جَاءَ قَوْمٌ مِنَ الْیهُودِ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالُوا یا مُحَمَّدُ هَذِهِ الْقِبْلَةُ بَیتُ الْمَقْدِسِ قَدْ صَلَّیتَ إِلَیهَا أَرْبَعَ عَشْرَةَ سَنَةً ثُمَّ تَرَكْتَهَا الْآنَ أَ فَحَقّاً كَانَ مَا كُنْتَ عَلَیهِ فَقَدْ تَرَكْتَهُ إِلَی بَاطِلٍ فَإِنَّ مَا یخَالِفُ الْحَقَّ بَاطِلٌ أَوْ بَاطِلًا كَانَ ذَلِكَ فَقَدْ كُنْتَ عَلَیهِ طُولَ هَذِهِ الْمُدَّةِ فَمَا یؤْمِنُنَا أَنْ تَكُونَ الْآنَ عَلَی بَاطِلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله بَلْ ذَلِكَ كَانَ حَقّاً وَ هَذَا حَقٌّ یقُولُ اللَّهُ- قُلْ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ یهْدِی مَنْ یشاءُ إِلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ إِذَا عَرَفَ صَلَاحَكُمْ أَیهَا الْعِبَادُ فِی اسْتِقْبَالِكُمُ الْمَشْرِقَ أَمَرَكُمْ بِهِ وَ إِذَا عَرَفَ صَلَاحَكُمْ فِی اسْتِقْبَالِ الْمَغْرِبِ أَمَرَكُمْ بِهِ وَ إِنْ عَرَفَ صَلَاحَكُمْ فِی غَیرِهِمَا أَمَرَكُمْ بِهِ فَلَا تُنْكِرُوا تَدْبِیرَ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ قَصْدَهُ إِلَی مَصَالِحِكُمْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لَقَدْ تَرَكْتُمُ الْعَمَلَ یوْمَ السَّبْتِ ثُمَّ عَمِلْتُمْ بَعْدَهُ سَائِرَ الْأَیامِ ثُمَّ تَرَكْتُمُوهُ فِی السَّبْتِ ثُمَّ عَمِلْتُمْ بَعْدَهُ أَ فَتَرَكْتُمُ الْحَقَّ إِلَی الْبَاطِلِ أَوِ الْبَاطِلَ إِلَی الْحَقِّ أَوِ الْبَاطِلَ إِلَی الْبَاطِلِ أَوِ الْحَقَّ إِلَی الْحَقِّ؟ قُولُوا كَیفَ شِئْتُمْ؟ فَهُوَ قَوْلُ مُحَمَّدٍ وَ جَوَابُهُ لَكُمْ قَالُوا بَلْ تَرْكُ الْعَمَلِ فِی السَّبْتِ حَقٌّ وَ الْعَمَلُ بَعْدَهُ حَقٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَكَذَلِكَ قِبْلَةُ بَیتِ الْمَقْدِسِ فِی وَقْتِهِ حَقٌّ ثُمَّ قِبْلَةُ الْكَعْبَةِ فِی وَقْتِهِ حَق. الإحتجاج علی أهل اللجاج (للطبرسی) ؛ ج1 ؛ ص41
[2] - عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ : سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یعْمَلُ الشَّیءَ مِنَ الْخَیرِ فَیرَاهُ إِنْسَانٌ فَیسُرُّهُ ذَلِكَ قَالَ لَا بَأْسَ مَا مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَ هُوَ یحِبُّ أَنْ یظْهَرَ لَهُ فِی النَّاسِ الْخَیرُ إِذَا لَمْ یكُنْ صَنَعَ ذَلِكَ لِذَلِكَ. (بحار الأنوار (ط - بیروت) ؛ ج69 ؛ ص294)