سخنرانی کوتاه نماز
#همنشین_خدا 96 ؛ سپاس و ستایش
یا مَنْ حَمْدُهُ عِزٌّ لِلْحامِدین
به نام خدایی که هر کس حَمد او را بجا آورد عزیز شد.
سلام به شما معلم عزیز میخواهیم با هم درباره معارف نماز صحبت کنیم.
همه ما میدانیم که ذکرهای نماز یک ظاهر دارند و یک باطنی دارند مثلاً وقتی میگوییم « اَلحَمدُلله » ظاهرش این است که خدایا تو را به خاطر نعمتهایت سپاس میگویم و به خاطر خوبیهایت ستایش میکنم اما باطن این ذکر چیست؟ سه تا از باطنهای این ذکر را با هم دوره میکنیم:
یک. دانش: باطنِ ذکر « اَلحَمدُلله » این است که خدایا میدانم نعمتها را در دنیا تو به من دادی و از بلاها تو دورم میکنی.
خداوند هم میفرماید ؛ حالا که این را دانستی نعمتهای آخرت را هم به تو عطا میکنم « اُضیفُ لَهُ إلى نِعَمِ الدُّنیا نِعَمَ الآخِرَة » و از بلاهای آخرت دورت میکنم. [1]
دو. خواهش: آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر خداوند نعمتی به تو داده و دوست داشتی آن نعمت ادامه دار باشد « فَأَحبَبتَ بَقاءَها » آن نعمت را در ذهنت یادآور شو و از خداوند تشکر کن. زیاد بگو « اَلحَمدُلله ». [2]
پس باطن ذکر « اَلحَمدُلله » خواهش از خداست که خداوند نعمتهایش را ادامه دهد.
سه. بخشش و آسایش: همه انسانها در روز قیامت دوست دارند اولین گروهی باشند که مورد بخشش خداوند قرار میگیرند.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: اولین گروهی که خداوند آنها را میبخشد و از وانفسای روز قیامت نجاتشان میدهد، آنها را به محلِ آسایش یعنی بهشت میرساند « حامدون » هستند، یعنی کسانی که زیاد حمد خداوند را بجا میآورند در خوشی و ناخوشی، تلخی و شیرینی، « الَّذِینَ یحمَدُونَ اللَّهَ عَلَى السَّرّاءِ وَالضَّرّا » [3]
ما هم هر روز که نماز میخوانیم یا در یک حالت خوش یا ناخوش هستیم. یا در آن روز تلخی دیدیم یا شیرینی.
بیاییم هر بار نماز میخوانیم از صمیم قلب این ذکر « اَلحَمدُلله » را بگوییم تا ما از اولین گروههای باشیم که وارد بهشت میشویم.
#همنشین_خدا 97 ؛ قیمت یک لا اله الا الله
یا لا اِلهَ اِلَّا اللَّه
سخنم را با نام خدایی شروع میکنم که یکتا است و هیچ شریکی ندارد.
سلام به شما معلم عزیز، میخواهم یک راهکار به شما نشان بدهم برای بالا بردن حضور قلب در نماز.
آن هم این است اگر ما بتوانیم تک تک جملات نماز چه فایده و فضیلتی دارد توجه ما هنگام گفتن آن جمله بالاتر میرود.
مثلاً ذکر « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » چقدر مهم است و چه پاداشی دارد؟
میخواهم چهار فایدهی این ذکر را برای شما بیان کنم تا هنگامِ نماز با توجه این ذکر را بگوییم و حضور قلبِ ما را بالا ببریم.
یک. امام صادق علیه السلام فرمودند: از اولین انسان تا آخرینِ انسان در کره زمین اگر بهترین سخنانشان را جمع کنیم، برترین سخن همهی آن ها ذکر « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » است. « سَیدُ کلَامِ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّه » [4]
دو. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: هیچ فرشته ای، هیچ پیامبری و هیچ بندهی صالحی ذکری نگفته است که پیش خداوند تبارک و تعالی دوست داشتنی تر از « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » باشد. [5]
سه. اگر از من و شما بپرسند فایدهی صابون چیست؟ میگوییم نابود کردن چرک و سیاهیهای بدن است.
اگر از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بپرسیم فایدهی « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » چیست؟ ایشان میفرمایند: نابود کردن گناهان و سیاهیهای روح است. « فَإِنَّها تَهدِمُ الذُّنوبَ » [6]
چهار. روز قیامت که میشود انسان ها به میزان ظلمی که با زبانشان یا با دستشان کردند، غیبت، تهمت، دزدی داشتند باید از عبادات و حسناتِ شان بردارند و داخل پروندهی مظلوم بگذارند.
حالا اگر کسی پس از حسابرسی فقط یک « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » داخل نامهی اعمالش باقی مانده باشد فکر میکنید خداوند این « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » را چقدر میخرد؟ پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: خداوند به قیمت بهشت از او میخرد. « فَثَمَنُهَا الْجَنَّة » یعنی بی نهایت لذت آرامش و خوشی فقط به خاطر یک « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه ». [7]
بی جهت نبود که آقا امام باقر علیه السلام راه میرفتند « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » میگفتند. با مردم صحبت میکردند، لا به لای صحبت هایشان « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » میگفتند، غذا میخوردند در بین لقمه هایی را که میخوردند ذکر « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » میگفتند. [8]
بیاییم با توجه بیشتر به فواید و پاداش ذکر « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » توجهِ خود هنگام گفتن این ذکر در نماز را بالاتر ببریم.
#همنشین_خدا 98 ؛ هدیه ویژه
یا اَکبرُ مِنْ کُلِّ کَبیر
به نام خدایی که از هر بزرگی بزرگتر است.
سلام به شما معلم عزیز.
بدون مقدمه میخواهم پنج نکته دربارهی ذکر شریف « اللَّهُ أَکبَر » با هم مرور کنیم.
یک. نماز صبح بر هر مسلمانی واجب است و اولین جمله او « اللَّهُ أَکبَر » است. یعنی اولینِ جملهی واجب هر مسلمان در روز جدید این ذکر شریف است.
دو. این ذکر بیشترین تکرار را در نماز دارد. در اذان و اقامه، قبل و بعد از رکوع، قبل و بعد از قنوت، بین دو سجده، بعد از سجده دوم، در تسبیحات اربعه، در تسبیحات حضرت زهراء علیها السلام و در پایان نماز ـ وقتی نماز ما تمام شد ـ اولین تعقیب نماز سه بار « اللَّهُ أَکبَر » است.
سه. خداوند دوست دارد ما این ذکر را زیاد تکرار کنیم. این ذکر را به خود تلقین کنیم تا به حقیقتِ این ذکر برسیم.
حقیقت این ذکر این است که وقتی خداوند را بزرگ دیدیم غیر خداوند برای ما کوچک میشود. « عَظُمَ الْخَالِقُ فِی أَنْفُسِهِمْ فَصَغُرَ مَا دُونَهُ فِی أَعْیُنِهِمْ » [9] دیگر مثلِ ابلیس خود را بزرگ نمیبینیم. [10]دچار تکبر نمیشویم.
مثل امام خمینی رضوان الله علیه میشویم که قدرتهای جهانی، فرعونها را کوچک میدید. قدرت آمریکا و انگلیس را کوچک میدید، چون خودش به بزرگ وصل شده بود.
دنیا برای ما کوچک میشودو به همین خاطر غم و غصهها و مصیبتهای او هم کوچک میشود و این غم وغصه ها ما را از پا در نمیآورد. جَزع و فَزَع ما را بلند نمیکند، روحِ ما تلاطم پیدا نمیکند، آرام میشود.
چهار. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: خداوند به من فرمود: من، تو و امتت را ویژه دوست دارم به همین خاطر است که هدیه ویژهای به تو میدهم « أَعْطَیتُ لَک وَ لِأُمَّتِک التَّکبِیرَ ». [11]
پنج. روز قیامت که میشود جهنمیها وقتی از قبرشان بلند میشوند صورتشان سیاه است، میگویند: وای بر من نابود شدم.
بهشتیها وقتی از قبرشان بلند میشوند صورتشان سفید است، اولین جملهشان این است « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه - اللَّهُ أَکبَر ». [12]
دعا میکنیم همان طور که در روز جدید، اولین جمله واجبِ ما « اللَّهُ أَکبَر » است، اولین جملهی ما در روز قیامت « اللَّهُ أَکبَر » باشد.
[1] پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله : إذا قالَ العَبدُ :... «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» قالَ اللّهُ جَلَّ جَلالُهُ : حَمِدَنی عَبدی... أُشْهِدُکمْ أَنِّی أُضِیفُ لَهُ إِلَى نِعَمِ الدُّنْیا نِعَمَ الْآخِرَة و أدفَعُ عَنهُ بَلایا الآخِرَةِ کما دَفَعتُ عَنهُ بَلایا الدُّنیا. (عیون أخبار الرضا علیه السلام : ج 1 ص 300)
[2] الإمام الصادق علیه السلام لِسُفیانَ الثَّورِی : یا سُفیانُ، إذا أنعَمَ اللّهُ عَلَیک بِنِعمَةٍ فَأَحبَبتَ بَقاءَها و دَوامَها فَأَکثِر مِنَ الحَمدِ وَ الشُّکرِ عَلَیها، فَإِنَّ اللّهَ عز و جل قالَ فی کتابِهِ : «لَئِنْ شَکرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکمْ» (نهج الذکر، ج2، ص 224)
[3] أَوَّلَ مَن یدعى إِلَى الجَنَّةِ الحَمّادُونَ، الَّذِینَ یحمَدُونَ اللَّهَ عَلَى السَّرّاءِ وَالضَّرّا. (نهج الذکر، ج2، ص 254)
[4] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج5، ص 357.
[5] ما قالَ القائِلونَ أنَا و مَن سِوای، المَلائِکةُ المُقَرَّبونَ، وَ الأنبِیاءُ المُرسَلونَ، وَ العِبادُ الصّالحِونَ کلِمَةً أحَبَّ إلَى اللّهِ و لا أثقَلَ فِی المیزانِ مِن : لا إلهَ إلَا اللّهُ. (نهج الذکر، ج2، ص 460)
[6] قالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله علیه و آله : لَقِّنوا مَوتاکم : «لا إلهَ إلَا اللّهُ» فَإِنَّها تَهدِمُ الذُّنوبَ. فَقالوا : یا رَسولَ اللّهِ، فَمَن قالَ فی صِحَّتِهِ؟ فَقالَ : ذاک أهدَمُ و أهدَمُ و أهدَم. (ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، النص، ص : 3)
[7] أَمَّا قَوْلُهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَثَمَنُهَا الْجَنَّة. (علل الشرائع، ج1، ص 251)
[8]عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ : کانَ أَبِی کثِیرَ الذِّکرِ لَقَدْ کنْتُ أَمْشِی مَعَهُ وَ إِنَّهُ لَیذْکرُ اللَّهَ وَ آکلُ مَعَهُ الطَّعَامَ وَ إِنَّهُ لَیذْکرُ اللَّهَ وَ لَقَدْ کانَ یحَدِّثُ الْقَوْمَ وَ مَا یشْغَلُهُ ذَلِک عَنْ ذِکرِ اللَّهِ وَ کنْتُ أَرَى لِسَانَهُ لَازِقاً بِحَنَکهِ یقُولُ لا اِلهَ اِلَّا اللَّه. (وسائل الشیعة، ج 7، ص 154)
[9] نهج البلاغه، خطبه 193 (خطبه متقین)
[10] وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِکةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ أَبَىٰ وَاسْتَکبَرَ (سوره بقره، آیه 34)
[11] الخصال، ج2، ص 426.
[12] قالَ جَبرَئیلُ : یا مُحَمَّدُ، لَو تَراهُم حینَ یبعَثونَ، هذا مُبیضٌّ وَجهُهُ ینادی : «لا إلهَ إلَا اللّهُ وَ اللّهُ أکبَرُ»، و هذا مُسوَدٌّ وَجهُهُ ینادی : یا وَیلاهُ یا ثَبوراهُ. (بحار الأنوار، ج 81 ص 235)