سخنرانی کوتاه نماز
#همنشین_خدا 77 ؛ جامع و کامل
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز ؛ شما که دوست دوستان خدایی و دشمن دشمنان خدا.
شاید این سؤال به ذهن شما هم آمده باشد که چرا در هر نمازی باید حتماً سوره حمد را بخوانیم؟
می‌خواهم دو پاسخ خدمت‌تان عرض کنم.
یک. آقا امام رضا علیه السلام فرمودند: علتش این است که این سوره جامع‌ترین و کامل‌ترین سوره قرآن است. این سوره پر از خیر و حکمت دنیا و آخرت است. « جَوَامِعِ الْخَیرِ وَ الْحِکمَةِ فِی أَمْرِ الْآخِرَةِ وَ الدُّنْیا ». [1]
می‌خواهیم چند تا از مصادیق جامع بودن سوره حمد را با هم دوره کنیم.
در این سوره تشکر از خداوند هست، « اَلحَمدُلله ».
دعا هست، دعا اینکه در راه راست بیاییم و بمانیم « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ».
بیان اعتقادات هست، اعتقاد اینکه، مربّی من و بقیه موجودات خداست « رَبِّ العالَمین ».
اعتقاد اینکه، عالم دیگری وجود دارد ما در آن عالم دوباره زنده می‌شویم « یَوْمِ الدّین ». آن عالم حساب و کتاب دارد، تنبیه و تشویق دارد، برای کارهای درست و اشتباهی که در این دنیا انجام دادیم.
اعتقاد به اینکه فقط و فقط باید خداوند را عبادت کرد و اطاعت کرد « اِیّاکَ نَعْبُدُ ».
اعتقاد به اینکه فقط در مشکلات باید به خداوند پناه برد و از او کمک خواست « اِیّاکَ نَسْتَعین ».
ما در سوره حمد یاد دوستان خداوند می‌کنیم یاد کسانی که خداوند به آنها نعمت داده « اَنْعَمْتَ عَلَیهم ».
پناه می‌بریم به خداوند از دشمنان خداوند ؛ آنهایی که خداوند به آنها غضب کرده « مَغْضُوبِ عَلَیهم ».
برای اینکه جامعیت سوره حمد را درک کنیم پیشنهاد می‌کنم تفسیر این سوره را در تفسیر نمونه آیت الله مکارم شیرازی یا تفسیر نور استاد قرائتی مطالعه کنید.
دو. ما در نماز از زبان خودمان با خداوند سخن می‌گوییم و از ۱۱۴ سوره قرآن فقط سوره حمد است که از زبان مخلوق با خالق سخن گفته شده.
ما در نماز از زبان خداوند نمی‌گوییم « اِیایَّ تَعْبُدون » فقط مرا عبادت کنید. می‌گوییم « اِیّاکَ نَعْبُدُ » ما بندگان فقط تو را عبادت می‌گوییم.
نمی‌گوییم از زبان خداوند که کسانی هستند که « اَنْعَمْتُ عَلَیهِم » من خداوند به آنها نعمت داده‌ام، از زبان خودمان می‌گوییم کسانی که تو ای خداوند ! به آنها نعمت داده‌ای. « اَنْعَمْتَ عَلَیهِم »
جواب این سؤال که چرا در هر نماز باید سوره حمد را بخوانیم این است که کامل‌ترین سوره قرآن سوره حمد است و این سوره از زبانِ مخلوق با خالق سخن گفته است.
#همنشین_خدا 78 ؛ بهترین گنج عرش
به نام خدایی که سوره‌ی حمد را نازل کرد.
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم جسمت سلامت و روحت با طراوت باشد.
همه ما می‌دانیم سوره حمد برای خداوند خیلی مهم است، نماز را واجب کرد و داخل نماز سوره حمد را قرار داد و اصرار دارد بندگانش حداقل روزانه ده بار این سوره را تلاوت کنند.
یک سؤال: آیا برای من و شما هم این سوره مهم است؟ چند تا حدیث با هم دوره کنیم تا اهمیت این سوره برای ما جا بیفتد.
یک. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند خداوند در عرش خود گنجینه‌ای دارد که برترین دارایی‌هایش را در آنجا قرار می‌دهد. با ارزش‌ترین گنج آن گنجینه سوره حمد است « إِنَّ فَاتِحَةَ الْکتَابِ أَشْرَفُ مَا فِی کنُوزِ الْعَرْش ». [2]
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قسم یاد کردند به آن خدایی که جانم در دست قدرت اوست در چهار کتاب برتر چهار پیامبر الهی یعنی انجیلِ حضرت عیسی، تورات حضرت موسی، زبور حضرت داوود و قرآن من، هیچ سوره‌ای به عظمت این سوره نازل نشده. [3]
فرمودند: اگر این سوره را تلاوت کنید پاداشی که خداوند به تو می‌دهد مثل قرائت دو سوم قرآن است « کأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَی الْقُرْآن » [4] گویا که بیست جزء از سی جزء قرآن را تلاوت کرده‌ای.
فرمودند: « هِی شِفَاءٌ مِنْ کلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ » [5] درمان هر دردی، روحی و جسمی با این سوره است به غیر از مرگ.
البته تفاوت دارد این سوره را من بخوانم یا آیت الله بهجت رضوان الله علیه بخواند. هر چه تلاوت کننده این سوره پاک‌تر باشد اثر شفابخش این سوره بیشتر است.
پس بیاییم در کنار درمان‌های ظاهری که برای جسمِ خود داریم این سوره هم به نیّت شفا بخوانیم.
و به نیت شفای بیماری‌های روحی خود مثل حرص، حسادت، تکبر، این سوره را تلاوت کنیم.
بیاییم ارزش این گنجِ عظیم را بهتر درک کنیم.
#همنشین_خدا 79 ؛ فرار فقر
یا اَحَدُ یا واحِدُ
به نام یکتای بی‌همتا
سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم که هیچ گاه:
چرخِ‌تون وانمونه از حرکت * زندگیتون دراز و پُر برکت.
بدون هیچ مقدمه‌ای می‌خواهم برای شما از سوره توحید بگویم، سوره « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد »
مشرکان و اهل کتاب آمدند محضر پیامبر صلی الله علیه و آله و گفتند خدایت را به ما معرفی کن حضرت سه روز سکوت کردند بعد جبرئیل سوره « قُلْ هُوَ اللَّه » را نازل کرد. [6]
در این سوره به پیامبر گفته می‌شود به آنها بگو خدای من « اَحَد » است یعنی یکتا و تک است.
« صَمَد » است:
او به هیچ یک از موجوداتش نیاز ندارد بلکه همه مخلوقات هستند که برای تمام حاجت‌هایشان به او نیاز دارند.
« لَمْ یَلِدْ » هست:
* شما مشرکان فرشتگان را دختر خداوند می‌دانید. [7]
* شما یهودیان عُزَیر را پسر خداوند می‌دانید و شما مسیحیان عیسی را پسر خداوند می‌دانید. [8]
در حالی که خداوند بی‌نیاز است از اینکه فرزند داشته باشد از اینکه فرزند کسی باشد.
« وَ لَمْ یکن لَّهُ کفُوًا أَحَدٌ » هیچ مثل و مانندی ندارد شبیه ندارد:
* نه در ذاتش و نه در صفاتش مثل رحمت، قدرت.
* نه در کارها و افعالش مثل خالق بودن، رازق بودن.
امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر یک بار این سوره را بخوانی مثل آن است که یک سوم قرآن را خوانده‌ایم « فَکأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ » [9]
امام باقر علیه السلام فرمودند: خواندن این سوره برکت می‌آورد « بُورِکَ عَلَیهِ » اگر دوست داری عِلمت، عمرت، فرزندانت و ثروتت با برکت باشد این سوره را تلاوت کن. [10] مسلّم است که هر چه بیشتر این سوره را تلاوت کنی، برکت، بیشتر به زندگی ما وارد می‌شود.
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: اگر از فقیر شدن می‌ترسی، هنگامی که وارد خانه می‌شوی به اهل خانه سلام کن اگر کسی داخل خانه نبود بگو « اَلسَّلَامُ عَلَینَا مِن رَبِّنَا » سلام بر ما از پروردگار ما، بعد سوره « قُلْ هُوَ اللَّه » را بخوانید در این صورت فقر از خانه شما می‌رود و فرار می‌کند. [11]
پس بیاییم بیشتر با این سوره عزیز انس داشته باشیم و در طول روز آن را تلاوت کنیم.
[1] امام رضا علیه السلام : فَقَدِ اجْتَمَعَ فِیهِ مِنْ جَوَامِعِ الْخَیرِ وَ الْحِکمَةِ فِی أَمْرِ الْآخِرَةِ وَ الدُّنْیا. (عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج2، ص 107)
[2] عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص 302.
[3] عَنْ أُبَی بْنِ کعْبٍ أَنَّهُ قَالَ : قَرَأْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَاتِحَةَ الْکتَابِ فَقَالَ وَ الَّذِی نَفْسِی بِیدِهِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِی التَّوْرَاةِ وَ الْإِنْجِیلِ وَ لَا فِی الزَّبُورِ وَ لَا فِی الْفُرْقَانِ مِثْلَهَا هِی أُمُّ الْکتَاب. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 331)
[4] أَیمَا مُسْلِمٍ قَرَأَ فَاتِحَةَ الْکتَابِ أُعْطِی مِنَ الْأَجْرِ کأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَی الْقُرْآن. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 331)
[5] أَنَّ النَّبِی صلى الله علیه و آله قَالَ لِجَابِرٍ- أَ لَا أُعَلِّمُک أَفْضَلَ سُورَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ فِی کتَابِهِ- قَالَ (بَلَى) عَلِّمْنِیهَا فَعَلَّمَهُ الْحَمْدَ أُمَّ الْکتَابِ ثُمَّ قَالَ هِی شِفَاءٌ مِنْ کلِّ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ وَ السَّامُ الْمَوْت. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج4، ص 301)
[6] امام عسکری : مَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الْمَدِینَةَ أَتَوْهُ بِعَبْدِ اللَّهِ‌بْنِ‌صُورِیَا، فَقَالَ : یَا مُحَمَّد... أَخْبِرْنِی عَنْ رَبِّکَ مَا هُوَ فَنَزَلَتْ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ إِلَی آخِرِهَا. (الاحتجاج، ج۱، ص۴۴)
همچنین از امام صادق علیه السلام نقل شده گروهی از یهودیان از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تقاضا کردند خداوند را برای آنان توصیف کند. پیامبر اکرم سه روز سکوت کرد و پاسخی نگفت، تا اینکه سوره اخلاص نازل شد و سپس پاسخ آنان را بیان کرد.[ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص۴۲۸] گفته شده این پرسش، درخواستِ جمعی از مشرکان مکه[ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ج ۲۰، ص۴۶۵.] یا درخواست اهل کتاب مدینه[سیوطی، الإتقان فی علوم القرآن، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۱۴۰.] بوده است.
[7] أَ فَأَصْفاکمْ رَبُّکمْ بِالْبَنینَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِکةِ إِناثا. (سوره اسراء، آیه ۴۰)
[8] وَ قَالَتِ الْیهُودُ عُزَیرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقَالَتِ النَّصَارَى الْمَسِیحُ ابْنُ اللَّهِ. (سوره توبه، آیه ۳۰)
[9] ٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ : مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً وَاحِدَةً فَکأَنَّمَا قَرَأَ ثُلُثَ الْقُرْآنِ وَ ثُلُثَ التَّوْرَاةِ وَ ثُلُثَ الْإِنْجِیلِ وَ ثُلُثَ الزَّبُور. (التوحید (للصدوق)، ص 95)
[10] عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ علیه السلام قَالَ : مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ مَرَّةً بُورِک عَلَیهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا مَرَّتَینِ بُورِک عَلَیهِ وَ عَلَى أَهْلِهِ وَ مَنْ قَرَأَهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ بُورِک عَلَیهِ وَ عَلَى أَهْلِهِ وَ عَلَى جِیرَانِه. (الكافی (ط - الإسلامیة)، ج2، ص : 619)
[11] إِذَا دَخَلَ أَحَدُکمْ مَنْزِلَهُ فَلْیسَلِّمْ عَلَى أَهْلِهِ یقُولُ السَّلَامُ عَلَیکمْ فَإِنْ لَمْ یکنْ لَهُ أَهْلٌ فَلْیقُلِ السَّلَامُ عَلَینَا مِنْ رَبِّنَا وَ لْیقْرَأْ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ حِینَ یدْخُلُ مَنْزِلَهُ فَإِنَّهُ ینْفِی الْفَقْر. (وسائل الشیعة، ج5، ص 323)