#همنشین_خدا 47 ؛ نماز شب

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

معلمی پرسید ؛ که دوست دارم اهل نماز شب باشم ولی نمی‌شود ! مگر شب قدر باشد یا حرم امام رضا علیه السلام رفته باشم که نماز شب بخوانم. راهکار شما برای اینکه اهل نماز شب بشوم چیست؟

گفتم: سه پیشنهاد دارم:

یک. حکایات و روایاتی که درباره‌ی نماز شب است را مطالعه کن. اگر می‌دانی، باز هم دوره کن ؛ چون مطالعه دوباره‌ی آثار و فواید یک کارِ خوب، انگیزه ما را برای انجام دادن آن بالا می‌برد.

هشتگِ نماز شب را در فضای مجازی جستجو کن و کانال هایی که با موضوع نماز شب است عضو شو، و روزانه مطالبی را که می‌گذارند مطالعه کن.

دو. در طول روز مواظب چشم و گوشِ خود باشیم.

و مخصوصاً ما معلم‌ها مواظب زبانِ خود باشیم.

دلِ دانش آموز خود را نشکنیم. لا به لای صحبت‌ ما تحقیر و توهین نباشد.

چون امام صادق علیه السلام فرمودند: هر کس گناه کند، « فَیحْرَمُ‏ صَلَاةَ اللَّیلِ »[1] خداوند در آن شب، به نماز شب موفقش نمی‌کند !

سه. یک وزنه برداری را شما فرض کنید فوق سنگین، 260 کیلوگرم را دو ضرب، بالای سرش برده ! ایشان روز اول چند کیلو را بالای سرش برده است؟ شاید ده کیلو !

یادمان باشد « سنگِ بزرگ نشانه نزدن است ». مثل اینکه بگویم من‌‌ می‌خواهم از امشب نماز شب کامل بخوانم یعنی یازده رکعت با سیصد مرتبه « اَلعَفو » و هفتاد مرتبه « أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیه‏ » و دعا به چهل مؤمن.

اگر شبِ اول و دوم دوام بیاورم، شبِ سوم سنگ کوب می‌کنم !

کار را از جای کم شروع کنم به جای یازده رکعت، یک رکعت نماز وَتر بخوانم. به جای نصف شب، قبل از خواب بخوانم.

نماز مختصر بخوانم « اللَّهُ‏ أَکبَر » را می‌گویم، سوره حمد که تمام شد، لازم نیست سوره دیگری بخوانم، قنوت هم لازم نیست. رکوع می‌روم و دو سجده، تشهد و سلام می‌دهم. وَ السّلام.

من نماز این گونه را امتحان کردم ۴۵ ثانیه بیشتر طول نمی‌کشد. حتی قضایِ نماز شب را به ما اجازه دادند در روز بعد بخوانیم مثلاً من سوار ماشین شدم که به مدرسه بروم. « اللَّهُ‏ أَکبَر » را می‌گویم، پشت فرمان نماز شب را شروع می‌کنم. سوره حمد را می‌خوانم، رکوع و سجده را با مختصرِ حرکت سر انجام می‌دهم. رعایتِ قبله هم لازم نیست. [2]

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: « قَلِیلٌ‏ یدُومُ‏ خَیرٌ مِنْ کثِیرٍ مُنْقَطِعٍ » [3] ؛ یعنی یک رکعت نماز شبی که هر شب باشد و مختصر باشد بهتر است از ۱۱ رکعت نماز شبِ مفصلی که بعد از یک مدتی قطع شود.

امیدوارم که همه ما اهل نماز شب شویم.

#همنشین_خدا 48 ؛ مرگ بر آمریکا

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

می‌خواهم یک خاطره از خودم برای شما تعریف کنم. در مسجدی بودم بعد از نماز، نمازگزاران شعار می‌دادند ؛ « مرگ بر آمریکا » یک آقایی با آرنجش زد به نفر کناری‌اش و گفت: چه کار به این کارها داری تعقیباتت را بخوان.

در مسجد دیگری بودم، یک نفر با عصبانیت بلند شد و گفت: « ما آمده‌ایم مسجد نماز بخوانیم، نیامده‌ایم به این و آن مرگ بفرستیم ».

می‌خواهم به دو سؤال جواب دهم.

یک. آیا اسلام با شعارِ مرگ موافق است؟

جواب: بله.

شعارِ مرگ شعار قرآنی است در سوره محمّد می‌خوانیم « وَ الَّذینَ کفَرُوا فَتَعْساً لَهُمْ » [4] کافرانی که با اسلام مبارزه می‌کنند خداوند نابودشان کند، یعنی مرگ بر آنها.

حضرت محمد صلی الله علیه و آله قرآن تلاوت می‌کردند و می‌فرمودند: « تَبَّتْ یدا أَبِی لَهَبٍ وَ تَب‏ »[5] یعنی دو دستانِ ابولهب بریده باد و نابود باد، یعنی مرگ بر او.

دو. حالا که شعار مرگ کار خوبی است درست است که در تعقیبات نماز به جای ذکر و دعا مرگ بر آمریکا بگوییم؟

همان طور که ذکر و دعا یکی از تعقیبات نماز است یکی از تعقیبات نماز هم اعلامِ برائت و بیزاری از دشمنان خداست و لعنِ فرستادن بر آنها.

در زمان امام باقر علیه السلام طاغوتِ زمانشان بنی امیه بود، که تمام تلاشش را می‌کرد برای نابودی مکتب اهل بیت علیهم السلام. حضرت به شاگرد خود فرمودند: بعد از نمازت از جایت برنخیز « إِلَّا بِانْصِرَافِ‏ لَعْنِ‏ بَنِی‏ أُمَیةَ » مگر اینکه به آنها لعن بفرستی. [6]

یکی از معانی « لعن » این است که خداوند آنها را نابود کند مرگ بر آنها باد.

الان ما در زمان امام مهدی عجّل الله فرجه الشریف هستیم طاغوتِ زمان ایشان چه کسی است؟

چه کسی تمام تلاشش را می‌کند برای نابودی مکتب اهل بیت علیهم السلام؟

مثلِ روز، روشن است. آمریکا، انگلیس، اسرائیل. پس ما هم مرگ آنها را از خداوند می‌خواهیم.

بالاتر از این‌ها آقا امیرالمؤمنین علیه السلام داخلِ قنوت نماز صبحِ شان، معاویه و عمرو عاص را لعن می‌کردند یعنی از خداوند نابودی آنها را می‌خواستند. [7]

نکته بعد این است که قرآن می‌فرماید: یاران واقعی پیامبر در کنار رکوع و سجده‌ای که دارند، دو ویژگی دیگر دارند: « أَشِدَّاءُ عَلَى الْکفَّارِ » هستند، در مقابل کفار سرسختند. « رُحَماءُ بَینَهُم‏ » [8]هستند ؛ بین خودشان مهربان هستند.

ما وقتی شعار می‌دهیم مرگ بر آمریکا با گفتارمان « أَشِدَّاءُ عَلَى الْکفَّارِ »‌‌ می‌شویم. و وقتی شعار می‌دهیم « درود بر رزمندگان اسلام »، یعنی با زبانِ خود اعلام مهربانی می‌کنیم با دوستان خدا.

نکته آخر اینکه وقتی می‌گوییم مرگ بر آمریکا منظور ما ملت آمریکا نیست، منظور، حاکمان آمریکا هستند که سراسر رذالت، خباثت و شرارتند.

#همنشین_خدا 49 ؛ عمر طولانی

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

همان طور که می‌دانید مردم خیلی علاقه دارند به طولِ عُمر. این همه بیمارستان ساخته می‌شود، پزشک‌ها و پرستارها زحمت می‌کشند، مردم حاضرند تمام دارایی‌شان را خرج کنند تا عزیزان آنها یک هفته بیشتر عُمر کنند. اهل بیت علیهم السلام ما هم موافق با طولِ عمر بودند.

آقا امام سجاد علیه السلام دعا می‌کردند خدایا ! « وَ عَمِّرْنِی مَا کانَ عُمُرِی بِذْلَةً فِی طَاعَتِک‏ » [9] ؛ تا زمانی که عمر من در اطاعت تو است به من طول عُمر بده، تا با سرمایه عمر، بتوانم آخرتم را بهتر بسازم.

می‌خواهم چند تا از عوامل معنوی افزایش عُمر را که در روایات آمده با هم دوره کنیم:

یک. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: « أَکثِرْ مِنَ‏ الطَّهُورِ » زیاد با وضو باش تا خداوند عمرت را طولانی کند. [10]

علمای ما مشهورند به دائم الوضو بودن. مثلاً از علامه طباطبایی پرسیدند: سخت‌ترین لحظات شما در شبانه روز چه لحظه‌ای است؟ ایشان فرمودند: فاصله بین دو وضو. یعنی همان دقایقی که وضویم باطل شده حرکت می‌کنم برای گرفتن وضوی جدید. [11] یعنی همیشه علاقه داشتند با وضو باشند.

دو. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: رکوع و سجده طولانی عُمر را طولانی می‌کند. « تَطْوِیلُهُ فِی رُکوعِهِ وَ سُجُودِهِ » [12]، خود حضرت این چنین بودند ذکر رکوع و سجده را هفت بار تکرار می‌کردند.[13]

خوب است که من و شما هم در غیر از نمازِ جماعت در نمازهای مستحبی و در نماز فُرادا، ذکر رکوع و سجده را بیشتر تکرار کنیم، تا از فوایدش مثل عُمر طولانی بهره‌مند شویم.

سه. آقا امام رضا علیه السلام فرمودند: کسی که سحرها بیدار باشد مشغول نماز شب شود و در نماز وترش، یک رکعتِ آخر نماز شبش، هفتاد مرتبه « أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیه‏ » بگوید، دو فایده دارد: یکی عمرش طولانی می‌شود یکی هم « وُسِّعَ‏ عَلَیهِ‏ فِی‏ مَعِیشَتِهِ » خداوند به زندگی‌اش وسعت می‌دهد به معیشت او گشایش می‌دهد. [14]

چهار. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر دوست داری خداوند عُمرت را طولانی کند، « فَسُرَّ أَبَوَیک‏ » پدر و مادرت را خوشحال کن. [15]

اگر کسی پدر و مادرش از دنیا رفته‌اند چگونه آنها را خوشحال کند؟

اگر نمازِ قضا دارند، بخوان. اگر روزه قضا دارند، برایشان بگیر. اگر نمی‌توانی هزینه‌اش را بده به دیگران که برای پدر و مادرت این کار را انجام بدهند. چون واجبی بر گردن آنهاست و با انجام دادن تو از گردن آنها ساقط می‌شود. خیلی خوشحال می‌شوند و تو را دعا می‌کنند.

پنج. آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: صله‌ی رحم ـ یعنی دید و بازدید اقوام و خوشحال کردنشان ـ عمر را طولانی می‌کند.

این مستحب آن قدر تأثیرگذار است که ممکن است عمر سه ساله را تبدیل کند به عمر ۳۳ ساله ! و فرمودند ؛ حتی اگر کسانی که صله رحم می‌کنند، انسان‌های خوبی هم نباشند، باز هم به خاطر این کار خوبشان خداوند عُمر آنها را طولانی می‌کند. [16]

[1] «إِنَّ الرَّجُلَ یذْنِبُ الذَّنْبَ، فَیحْرَمُ‏ صَلَاةَ اللَّیلِ، وَ إِنَّ الْعَمَلَ السَّیئَ أَسْرَعُ فِی صَاحِبِهِ مِنَ السِّکینِ فِی اللَّحْمِ». (الکافی، ج‏3، ص 675)

[2] اگر نماز های مستحبی را در حال حرکت بخوانیم به سه «قاف» نیاز ندارند، قنوت و قبله و [سوره] قُلْ هُوَ الله.

[3] (عیون الحکم و المواعظ (للیثی)، ص 370)

[4] سوره محمد، آیه 8.

[5] سوره مسد، آیه 1.

[6] إِذَا انْحَرَفْتَ عَنْ صَلَاةٍ مَکتُوبَةٍ فَلَا تَنْحَرِفْ إِلَّا بِانْصِرَافِ‏ لَعْنِ‏ بَنِی‏ أُمَیةَ. (وسائل الشیعة، ج ‏6، ص 462)

[7] «کان [عَلِیٌّ علیه السلام ] إذا صَلَّى الغَداةَ یَقنُتُ فَیَقولُ : اللّهمّ العن معاویة، و عَمرواً، و أبا الأعور السلَمی، و حبیباً، و عبد الرحمن بن خالد، و الضحّاک بن قیس، و الولید»، (امیرالمؤمنین علیه السلام در قنوت نماز صبح مى گفت : خداوندا! معاویه و عمرو[عاص] و أبو الأعور سلَمى و حبیب[ابن مسلمة] و عبدالرحمن بن خالد و ضحّاک بن قیس و ولید را لعنت کن). (طبری، ج 6، ص 40 و کتاب صفین نصر بن مزاحم، ص 302)

[8] سوره فتح، آیه 29.

[9] صحیفه سجادیه، دعای بیستم، دعای مکارم الاخلاق.

[10] قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله‏ یا أَنَسُ أَکثِرْ مِنَ‏ الطَّهُورِ یزِدِ اللَّهُ فِی عُمُرِک (الأمالی (للمفید)، ص 60)

[11] [ علامه طباطبایی تقریباً در سال‌ آخر عمر غالباً حالت‌ خواب‌ و خَلسه‌ غلبه‌ داشت‌، و چون‌ از خواب‌ بر می‌خاستند فوراً وضو می‌گرفتند] ایشان فرمود : « سخت ترین حالات و اوقات من، فاصله ی میان تطهیر و وضو ساختنم است». (زمهر افروخته، سید علی تهرانی، انتشارات سروش، ص 34)

[12] امام صادق علیه السلام فرمود : سه چیز است که اگر شخص مؤمن آنها را بجای آورد این کار باعث زیادی نعمت و بقای آن بر او خواهد بود.

یک. طول دادن رکوع و سجود در نماز

دو. طول دادن نشستن بر سر سفره هنگامی که دیگران بر سر سفره او حضور دارند.

سه. نیکی کردن به فرزند و خانواده

ثَلَاثَةٌ إِنْ یعْلَمْهُنَّ الْمُؤْمِنُ کانَتْ زِیادَةً فِی عُمُرِهِ وَ بَقَاءَ النِّعْمَةِ عَلَیهِ... تَطْوِیلُهُ فِی رُکوعِهِ وَ سُجُودِهِ فِی صَلَاتِهِ وَ تَطْوِیلُهُ لِجُلُوسِهِ عَلَى طَعَامِهِ إِذَا أَطْعَمَ عَلَى مَائِدَتِهِ وَ اصْطِنَاعُهُ الْمَعْرُوفَ إِلَى أَهْلِهِ. (الکافی، ج‏4، ص 50)

[13]؟

[14] قَالَ الرِّضَا علیه السلام عَلَیکمْ بِصَلَاةِ اللَّیلِ فَمَا مِنْ عَبْدٍ یقُومُ آخِرَ اللَّیلِ فَیصَلِّی ثَمَانَ رَکعَاتٍ وَ رَکعَتَی الشَّفْعِ وَ رَکعَةَ الْوَتْرِ وَ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ فِی قُنُوتِهِ سَبْعِینَ مَرَّةً إِلَّا أُجِیرَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَ مِنْ عَذَابِ النَّارِ وَ مُدَّ لَهُ فِی عُمُرِهِ وَ وُسِّعَ‏ عَلَیهِ‏ فِی‏ مَعِیشَتِهِ‏ (بحار الأنوار، ج‏84، ص 161)

[15] إِنْ أَحْبَبْتَ أَنْ یزِیدَ اللَّهُ فِی عُمُرِک فَسُرَّ أَبَوَیک‏. (وسائل الشیعة، ج ‏18، ص 372)

[16] امام صادق علیه السلام : مَا نَعْلَمُ شَیئاً یزِیدُ فِی الْعُمُرِ إِلَّا صِلَةَ الرَّحِمِ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ یکونُ أَجَلُهُ ثَلَاثَ‏ سِنِینَ‏ فَیکونُ‏ وَصُولًا لِلرَّحِمِ فَیزِیدُ اللَّهُ فِی عُمُرِهِ ثَلَاثِینَ سَنَةً فَیجْعَلُهَا ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ سَنَةً وَ یکونُ أَجَلُهُ ثَلَاثاً وَ ثَلَاثِینَ سَنَةً فَیکونُ قَاطِعاً لِلرَّحِمِ فَینْقُصُهُ اللَّهُ ثَلَاثِینَ سَنَةً وَ یجْعَلُ أَجَلَهُ إِلَى ثَلَاثِ سِنِینَ. (وسائل الشیعة، ج ‏21، ص 536)