سخنرانی کوتاه نماز
#همنشین_خدا 3 ؛ مشاوره به گنهکار
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز
یه داستانِ عجیب و عبرت آموز میخواهم برای شما تعریف کنم.
در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، مردها که سفر تجاری میرفتند. دو ماه، شش ماه و حتی یک سال این سفرشان ممکن بود طول بکشد.
زنی با اضطراب و استرس، با دلهره و تپش قلبِ بالا، در حالی که شب قبل نخوابیده بود. خودش را در پرتگاهِ جهنم میدید و به محضر رسول خداوند آمد و گفت: « گفتگوی محرمانه دارم لطفاً به یارانت بگو کنار بروند »
وقتی یاران از کنار رسول خداوند از آن مکان دور شدند گفت: چهار گناه بزرگ انجام دادم با اینکه زنِ شوهر دار هستم.
یک. خلوت با نامحرم.
دو. زنا و انعقاد نطفه حرام.
سه. وقتی نوزاد بدنیا آمد سر دو راهی ماندم که نوزاد بماند، آبرو برود یا آبرو بماند و نوزاد برود؟
بنابراین به جای اینکه نوزاد را شیر بدهم، دست گذاشتم او را خفه کردم.
چهار. ترسیدم اگر بخواهم بروم او را دفن کنم، لو برم این بدن نوزاد مُرده را داخل خُمرهی سرکه انداختم و این سرکهی نجس شده را فروختم.
یا رسول الله چه کنم؟ راه توبه ای هست؟ آیا خداوند من را میبخشد؟
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند که رحمتِ خداوند از گناهِ تو بزرگتر هست. به رحمتِ خداوند امیدوار باش.
بعد پیامبر که بالاترین تخصصِ مشاوره را دارند فرمودند: « أنّى ظَنَنتُ أنَکِ تَرَکتِ صَلاَةَ العَصر »[1]
من گمان میکنم آن روز که گناهِ اول را انجام داده بودی، نمازت را ترک کرده بودی.
یعنی در حقیقت آن زن چهار گناه انجام نداده بود. پنج گناه انجام داده بود و گناهِ اولش خلوت با نا محرم نبود، ترکِ نماز بود.
من و شما هم اگر در رابطه با سیگاری بودن دانش آموزان و ارتباط با نامحرم و بی حجابی و شراب میخواهیم مشاوره بدهیم باید یادمان باشد اولین سؤال ما از نماز آنها باشد.
برای اینکه مشکل ریشهای حل بشود یک دستی به سر و روی نمازشان بکشیم و کمک شان کنیم نمازشان سر و سامان بگیرد.
دقت کنید ما نمیگوییم هر کسی نماز نخونه حتماً این گناهان بزرگ را انجام میدهد. میگوییم احتمالِ انجام این گناهان به شدت بالا میرود.
خداوند در سوره مریم آیه ۵۹ وقتی گروهی از جهنمی ها را توصیف میکند میفرماید: « أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَوات »
اول نماز را ضایع کردن و بعد دنبال شهوات و خواستههای حرام شان رفتند.
پس ترک نماز مانند بازیِ دومینو میماند که حرکت و ضربهی اولی هست که گناهانِ بعدی را به دنبال دارد.
در رابطه با نماز خودمان و دانش آموزانِ خود دقت بیشتری داشته باشیم.
#همنشین_خدا 4 ؛ کار نیک ماندگار
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلمِ عزیز
به شما که دوستدار آقا رسول الله هستید.
میخواهم یک سفارش و سنّت حضرت را به خودم و شما یادآور بشوم. وقتی حضرت از مکه هجرت کردند در نزدیکیِ مدینه در روستای قُبا حدود چهارده روز توقف کردند.
مسجدی را بنا کردند که اولین مسجد در اسلام شد به نام مسجد قُبا. خودشان در ساخت مسجد کمک میکردند و خشت ها را حمل میکردند. [2]
وارد مدینه که شدند اولین اقدامِ شان تعیین یک زمین بود برای مسجد. قیمت گذاری کردند و هزینهاش را پرداختند، خودشان مشارکت کردند در ساختِ خشت، در حمل و نقل خشت ها و بالا بردن دیوار مسجد. [3]
آن مسجد اسمش هست مسجدُالنبی، خداوند قسمت کند من و هم شما برویم آن جا نماز اقامه کنیم.
بسیار تشویق میکردند به ساخت مسجد، فرمودند پنج گروه هستند که در قبرهایشان آرمیده اند ولی حساب شان لحظه به لحظه و سال به سال پر از حَسنات میشود.
یکی از آن پنج گروه کسی هست که برای خداوند مسجدی بسازد. [4] یعنی ساخت مسجد « باقیاتُ الصّالِحات » است. کارِ نیک ماندگار است. [5]
حتی فُقرا را هم تشویق میکردند به ساخت مسجد. میفرمودند اگر کسی به اندازهی لانهی مرغ سنگ خوار ـ مثلاً لانهی یک کبوتر ـ مسجدی بسازد خداوند در بهشت برای او خانهای بنا میکند. [6]
من و شما هم اگر دوست داریم کار خیری برای خود، پدر و مادر یا اموات مان انجام بدهیم خوب است در شهرِ خود به مساجدی که در حال ساخته کمک مالی کنیم تا در ثواب ساخت مسجد شریک باشیم.
خیّرینِ مسجدساز یک مجمعی دارند که سایت شان را در اینترنت میتونید پیدا کنید.
کمکهای شما را برای ساخت مساجد در مناطقِ فقیر نشین کشور قبول میکنند، حتی اگر مبلغ هزار تومن باشد.
بیاییم با کمک در ساخت مساجد، هم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را خوشحال کنیم، هم ذخیرهی خوبی برای قبر و قیامت خود و امواتمان فراهم کنیم.
#همنشین_خدا 5 ؛ آمادگی ذهنی نمازگزار
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز
همین جور که دانشآموزان وقتی میخواهند وارد کلاس شما بشوند باید دو آمادگی در خودشان ایجاد کنند ؛ اول آمادگی جسمی و دوم آمادگی ذهنی.
ما هم وقتی میخواهیم وارد کلاسِ بندگی خداوند بشویم، باید دو آمادگی در خودمان ایجاد کنیم.
یک. آمادگیِ جسمی مثل اینکه لباس و بدن ما نجاست نداشته باشد، پاک و تمیز باشد. وضو بگیریم، رو به قبله بایستیم.
دو. باید یک آمادگی ذهنی هم داشته باشیم.
مثلاً مستحب است قبل از اینکه « تَکبیرةُ الإحرام » نماز را بگویید جملاتی با خودتان و با خداوند صحبت کنید. این ها در شما ایجاد آمادگیِ ذهنی میکند. یعنی اثرِ تلقینی بر خود شما هم دارد.
من میخواهم سه تا از جملاتی که مستحب است قبل از « تَکبیرةُ الإحرام » نماز گفته بشود با هم دوره کنیم.
یک. آیه ۷۹ سوره انعام:
« وَجَّهْتُ وَجْهِی لِلَّذِی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِیفاً مُسْلِماً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکینَ » [7] روی خودم را برمی گردانم به سمت کسی که پدید آورندهی آسمانها و زمین است.
خالصانه روی خود را به سوی او میکنم و من از مشرکان نیستم.
« وَجَّهْتُ وَجْهِی » یعنی تمام توجهم، یعنی به خودم تلقین میکنم که در طول نماز تمام توجّهم به سوی او باشد، یعنی حضور قلب داشته باشم.
دو. سورهی انعام آیه ۱۶۲ :
« إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکی وَ مَحْیای وَ مَماتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ » [8] نمازِ من، مجموعهی عبادات من، مجموعهی زندگی من و مرگِ من فقط برای خداست او که پروردگار جهانیان است.
« لِلَّه » یعنی فقط برای او. یعنی دارم به خودم تلقین میکنم نمازم برای شهرت، ثروت و مقام و... نباشد. یعنی خلوصِ نیت را به خودم تلقین میکنم.
سه.
« یا مُحْسِنُ قَدْ أَتَاک الْمُسِیءُ وَ قَدْ أَمَرْتَ الْمُحْسِنَ أَنْ یتَجَاوَزَ عَنِ الْمُسِیءِ وَ أَنْتَ الْمُحْسِنُ وَ أَنَا الْمُسِیءُ »[9]
ای نیکوکار، خطاکار به سمت تو آمد و خودت دستور دادی نیکوکاران از بدیِ خطاکاران بگذرند. تو خوبی و من بد هستم، پس از من بگذر.
این جمله یعنی تلقین اینکه من به خداوند بدهکارم، طلبکار نیستم. من گنه کارم و گنه کار بدهکار است.
همین که کریم در خانهاش را باز نگه داشت و به روی من نبست و اجازهی گفتگو و ملاقات به منِ گنهکار داد، این نهایت لطف و کَرم اوست. پس در ذهنم نیارم که حالا من برای خداوند نماز خواندم، پس خداوند برای من چه میکند؟
نه ! ما به خداوند بدهکاریم.
سعی کنیم این سه تا جمله را یاد بگیریم و قبل از نماز به خود تلقین کنیم.
تلقین اینکه تلاش کنیم نماز ما خالصانه باشد.
تلقینِ اینکه در نماز حضور قلب داشته باشیم.
و تلقینِ اینکه ما به خداوند بدهکاریم.
#همنشین_خدا 6 ؛ کلمه آرام بخش
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز
لطفاً به این سؤال بنده جواب بدهید که گمشدهی بزرگ انسان ها چیست؟ آرزویِ بزرگ آدم ها چیست؟
بله، رسیدن به آرامش.
انسان ها تشنه آرامش هستند.
در سوره رعد آیه ۲۸ دارو را این جوری معرفی میکند که « أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوب »
آگاه باشید فقط با یاد خداست که همهیِ همهیِ قلب ها به آرامش میرسند.
علماء یک آیه دیگر را کنار این آیه قرار میدهند و آن آیه ۱۴ سوره طه است. « أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکری » نماز را اقامه کن برای اینکه به یاد منِ خداوند باشید.
نماز یادِ واجبِ خداست در شبانهروز و بالاترین یادِ خداوند هم هست و این جور نتیجه میگیرند: « کسی که نمازِ خوب بخواند به آرامش میرسد ».
علاوه براین برداشتِ درست که علماء دارند بنده میخواهم یک برداشت جدید خدمتتان عرض کنم:
خداوند حکیم است یعنی تکتک واژههایِ قرآن را از روی حکمت انتخاب کرده خداوند بیش از صد نام دارد ؛ « غَفور » است « حَلیم » است « مَجید » است و...
در این جا فرمود « أَلا بِذِکرِ اللَّهِ.. » بدانید با یاد الله دل آرام میشود، نفرمودند: « بِذکرِ الرَّحمان، « بذکرِ الغَفور، بِذکرِ الوَدود یا.. » یعنی انتخاب واژهی « الله » در این جا حکیمانه است.
یعنی خودِ واژهی « الله » هم به ما آرامشِ روحی میدهد و هم آرامش جسمی میدهد.
حتی همین قلبِ ظاهری صنوبریِ داخلِ بدنِ ما با واژه « الله » به آرامش میرسد.
سخنرانِ معروف استاد انصاریان میفرمودند:
یک دانشمندِ مسیحی تحقیقی انجام داد در رابطه با ارتباط واژه « الله » و ضربان قلب.
نتیجه تحقیقش این بود: « کسی که ضربانِ قلب نامنظمی دارد، اگر شروع کند آرام آرام « الله، الله » بگوید ضربانِ قلبش به سمت منظم شدن پیش میرود، یعنی واژه « الله » در آرامشِ جسمِ ما هم مؤثر است.
یعنی نماز که منبع آرامش است را خداوند آن طور قرار داد که بیشترین تکرارِ واژهی آرام بخش « الله » را داشته باشد.
میدانید در شبانهروز یک مسلمان چند بار در نمازش واژه « الله » را تکرار میکند؟
ما در سوره حمد دو بار، در سوره توحید سه بار، در تشهد دو بار، در تسبیحاتِ اربعه چهار بار، در رکوع و سجده سه بار میگوییم « سُبْحانَ اللَّه ».
بعد از نمازش در تسبیحاتِ حضرت زهراء علیها السلام صد بار واژهی « الله » را تکرار میکنیم.
اگر مسلمانی قرآن نخواند، نماز مستحبی نخواند، نمازش بدون اذان و اقامه باشد و فقط همین نماز با تسبیحات حضرت زهراء علیها السلام را در شبانه روز انجام بدهد ۸۳۷ بار در شبانهروز واژهی « الله » را تکرار میکند یعنی با تکرار این ذکر، خودش را به منبع آرامش وصل میکند.
این ذکرِ زبانی، در آرامشِ روحی ما هم مؤثر هست. پس بیاییم این ذکر را در نماز با توجه و آرامش بیشتری تکرار کنیم تا بیشتر از اثر آرام بخشی آن برخوردار گردیم.
[1] فخر رازى، تفسیر کبیر، ج 13-14، ص 85، حدیث ذیل سوره والعصر.
[2] بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، دانشنامه جهان اسلام، ج ۱، ص ۷۲۳۵.
[3] موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت علیهم السلام، دانش نامه اسلامی، واژه «بنای مسجد مدینه».
[4] رسول اللّه صلى الله علیه و آله : خَمسَةٌ فی قُبورِهِم و ثَوابُهُم یجری إلى دیوانِهِم... مَن بَنى للّهِ مَسجِدا. (بحار الأنوار، ج 104، ص 97)
[5] قرآن در آیه 46 سوره کهف می فرماید : الْمالُ وَ الْبَنُونَ زینَةُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ خَیرٌ عِنْدَ رَبِّک ثَواباً وَ خَیرٌ أَمَلا.
مال و فرزندان، زینت زندگى دنیایند و کارهاى ماندگار شایسته، نزد پروردگارت پاداشى بهتر دارند و امید داشتن به آنها نیکوتر است.
[6] مَن بَنى مَسجِدا و لَو مَفحَصَ قَطاةٍ، بَنَى اللّهُ لَهُ بَیتا فِی الجَنَّةِ. (بحار الأنوار، ج 77 ص 121)
[7] الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام، ص 104.
[8] الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا علیه السلام، ص 104.
[9] (فلاح السائل و نجاح المسائل، 155)