پرسمان نماز 54: چطور اهل نماز بشوم ؟
پرسمان نماز 54: چطور اهل نماز بشوم ؟
سلام به شما دانش‌آموز زرنگ! یکی از سؤال‌هایی که بعضی از دانش‌آموزان از ما می‌پرسند این است که: «حاج آقا، دوست دارم نماز بخوانم، اما تنبلی می‌شود و حالش را ندارم. چه کار کنم که اهل نماز بشوم؟»
در اینجا چهار نکته را عرض می‌کنم:
یک. تقریباً مطمئن هستم که دوستانت یا بی‌نماز هستند یا کم‌نماز. پیامبر عزیزمان فرمودند: «آدم بر شیوه و روش دوستانش می‌شود.» [1] و کسانی که می‌خواهند اشتباهاتشان را تغییر دهند، تا وقتی دوستانشان را تغییر نداده باشند، نمی‌توانند. [2] پس حتماً دوستانت را عوض کن.
در مدرسه، فامیل و همسایه‌ها با کسی دوست باش که در نمازش محکم است و نماز می‌خواند. اگر زیاد به نمازخانه مدرسه یا مسجد بروی، می‌توانی با آن‌ها دوست شوی.
دو. یک جوان تازه‌مسلمان به پیامبرمان گفت: «آقا، برایم سخت است روزی پنج تا نماز بخوانم.» حضرت فرمودند: «روزانه یک نماز بخوان.» [3] او از یک نماز شروع کرد و بعد از مدتی، همه نمازهایش را می‌خواند.
پس کار را از جای کم شروع کن. مثلاً هر روز صبح دو رکعت نماز صبح را بخوان. اگر خواب می‌مانی، هر روز ظهر دو رکعت نماز قضای صبح را بخوان و هیچ روزی هم تعطیلش نکن.
خدا در آیه آخر سوره عنکبوت می‌فرماید: «هر کسی در راه ما تلاش کند، ما کمکش می‌کنیم.» [4]
خدا می فرماید هر کس یک قدم به سوی من بیاید من ده قدم به سوی او می آیم. [5]
یادمان باشد که شیطان دوست دارد کارهای خوب را نشدنی نشان دهد. اولش سخت است، اما بعد از مدتی آسان می‌شود. در ابتدا، از واجبات شروع کن و فعلاً کاری به مستحبات نداشته باش.
سه. در اینترنت بگرد و کتاب‌هایی با موضوع داستان نماز یا احادیث نماز پیدا کن و بخوان. [6] در فضای مجازی، در کانال‌هایی که درباره نماز، خدا، قرآن و اهل بیت مطالب می‌گذارند، عضو شو و مطالب را بخوان. [7] این کار به تو کمک می‌کند انگیزه‌ات بالاتر برود. انسان هر چه اطلاعاتش درباره یک موضوع بیشتر شود، انگیزش برای انجام آن کار بیشتر می‌شود.
چهار. امامان ما زیاد این دعا را می‌خواندند: «اللهم إنی أعوذ بک من الکسل و الفشل.» [8] خدایا، به تو پناه می‌برم از تنبلی و بی‌حالی. ما هم این دعا را، چه به عربی و چه به فارسی، هر روز بخوانیم. مطمئن باشیم که اگر به خدا پناه ببریم، خدا به ما پناه می‌دهد و به ما کمک می‌کند.
من می‌دانم که با این شیوه‌ها حتماً می‌توانی اهل نماز باشی.
پرسمان نماز 55: چه کنم حواسم در نماز پرت نشود؟
سلام به شما دانش‌آموز عزیز! دعا می‌کنم که همیشه پادشاه قلبت خدا باشد. یکی از سؤال‌هایی که شما زیاد از ما می‌پرسید این است که: «حاج آقا، از الله اکبر اول نماز تا سلام آخر نماز به همه چیز فکر می‌کنم غیر از نماز. چه کار کنم حواسم جمع بشود در نماز؟»
برای پاسخ به این سؤال ، پیشنهاد می‌کنم عوامل حواس‌پرتی‌ات را روی یک کاغذ بنویسی. با حذف این عوامل، خود به خود حواست جمع می‌شود.
چند مورد از این عوامل را برایت بیان می‌کنم:
یک. پرخوری: وقتی معده‌ات پُر باشد، دیگر حواست به خدا در نماز نیست. [9] پیشنهاد ما این است که اول نماز را بخوانی و بعد غذایت را بخوری. دقیقاً همان کاری که پیامبر عزیزمان انجام می‌دادند. [10]
دو. گرسنگی: اگر خیلی گرسنه باشی، دلت قارّ و قور می‌کند و حواست جمع نیست. یک کیک یا لقمه نانی بخور و بعد از آن الله اکبر اول نماز را بگو.
سه. فشار ادرار: اگر از ادرار در فشار هستی، بدان که در نماز حواست جمع نمی‌شود. [11] پس نماز را شروع نکن و ابتدا به سرویس بهداشتی برو، سپس با آرامش نمازت را شروع کن.
چهار. گوشی همراه: گوشی همراه می‌تواند دزد حواس باشد. آن را در حالت پرواز قرار بده و اصلاً جلوی چشمت نباشد. همچنین تلویزیونِ روشن، آینه، یا عکس‌ها در اتاقی که سر و صدا زیاد است و همه با هم صحبت می‌کنند، می‌تواند حواست را پرت کند. جایی را انتخاب کن که این عوامل وجود نداشته باشد.
پنج. ورودی‌های قلب: سه آیه اول سوره مبارکه مؤمنون می‌فرماید: «اگر چشم، گوش و زبان آنچه را می‌بیند، می‌شنود و می‌گوید، " لغو" یعنی بی‌فایده باشد یعنی کارهایی باشد که به درد دنیا یا آخرت انسان نمی‌خورد. » [12]
در این صورت باعث می‌شود حواس انسان در نماز پرت شود و خشوع در نماز نداشته باشد.
به همین خاطر آیت‌الله بهجت فرمودند: «در بیست و چهار ساعت حواست باشد هر چیزی را نگو، هر چیزی را نشنو و هر چیزی را نگاه نکن.» [13]
با کنترل ورودی‌های قلب‌مان، می‌توانیم خروجی قلب‌مان را حواس جمع به درگاه خدا قرار دهیم.
پرسمان نماز 56: چه کنم نماز من با حضور قلب باشد؟
سلام به شما دانش‌آموز عزیز! یکی از سؤالات پرتکرار شما این است که: «حاج آقا، چه کار کنم در نماز شش دانگ حواسم به خدا باشد و حضور قلب داشته باشم؟»
آفرین به شما ، سؤال قشنگی پرسیدی!
بعضی‌ها یک‌دوم، بعضی یک چهارم و یک‌پنجم نمازشان قبول می‌شود، چون به آن اندازه حضور قلب داشته‌اند. [14] پس حضور قلب خیلی مهم است.
یادت باشد که این یک مهارت است، مانند خیاطی، خطاطی و رانندگی. هر چه بیشتر تمرین کنی، کم‌کم و به تدریج مهارتت بالاتر می‌رود. می‌خواهم چند تمرین به تو یاد بدهم:
یک. توجه به ترجمه جملات نماز: نماز نوزده جمله واجب دارد. ترجمه هر جمله را یاد بگیر. هر جمله‌ای را اول با ترجمه‌اش را در ذهنت بیاور و بعد عربی‌اش را به زبانت بیاور. این توصیه آیت‌الله بهجت است. [15]
دو. وضو با حضور قلب: پیامبر اسلام فرمودند: «وضو را با حضور قلب بگیر تا نماز را با حضور قلب بخوانی.» [16]
وضو با حضور قلب چگونه است؟ با کسی حرف نزن و با عجله وضو نگیر. وضو را با سوره قدر آغاز کن. [17]
سه. توجه به آخرین کارها: انسان‌ها معمولاً آخرین کارهایشان را با توجه بیشتری انجام می‌دهند. مثلاً وقتی به مشهد می‌روی و بارها زیارت امام رضا را انجام می‌دهی، اما زیارت خداحافظی یک چیز دیگر است. در زیارت آخر توجهت بیشتر می‌شود و حواست جمع‌تر می‌شود. پیامبر عزیزمان فرمودند: «نماز خداحافظی بخوان.» [18] یعنی قبل از نماز به خودت بگو: «این آخرین فرصتِ ملاقات با خداست و تا نماز بعدی ممکن است زنده نباشم.» این به تو کمک می‌کند حواست بیشتر جمع باشد.
چهار. انجام چند کار : خدا می‌دانسته که حضور قلب خیلی سخت است و نمره بیست نمی‌گیرند. چند کار را قرار داده تا نمرات ما برای حضور قلب بالا برود.
در روایات فرمودند: از مُهر تربت امام حسین استفاده کن، [19]
ذکر رکوع و سجده را چندین بار بگو و نماز را طولانی‌تر بخوان.
بعد از نماز، مانند فشنگ فرار نکن! بنشین و شمرده شمرده تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها را بگو و یک سوره قرآنی بخوان، مثلاً سوره «قل هو الله» [20]
به سجده برو. سجده شکر را حداقل سه بار بگو: «شُکْراً لله ، شُکْراً لله ، شُکْراً لله»
نمازهایتان مقبول درگاه خدا باشد!
[14] امام باقر علیه السلام : إِنَّ الْعَبْدَ لَيُرْفَعُ لَهُ مِنْ صَلَاتِهِ نِصْفُهَا وَ ثُلُثُهَا وَ رُبُعُهَا وَ خُمُسُهَا فَمَا يُرْفَعُ إِلَّا مَا أَقْبَلَ عَلَيْهِ مِنْهَا بِقَلْبِهِ (تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان) / ج2 / 341)
[15] وقتي وارد نماز ميشويد هنگام خواندن حمد و سوره به معناي آن توجه کنيد تا ارتباط حفظ شود. (برگي از دفتر آفتاب، ص 132)
[16] ؟
[17] امام رضا(ع) فرمود: «هر مؤمنی هنگام وضو گرفتن سوره‌ی قدر را تلاوت کند، گناهانش پاک می‌شود، مانند روزی که از مادر متولد شده است»
َ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ قَرَأَ فِي وُضُوئِهِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ وَ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِإِسْبَاغِ الْوُضُوءِ وَ إِحْضَارِ النِّيَّةِ وَ خُلُوصِ الْيَقِينِ وَ إِفْرَاغِ الْقَلْب. (الفقه المنسوب للإمام الرضا علیه السلام، ص 70)
[18] پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: صَلِّ صَلاةَ مُوَدِّعٍ كَأَنَّكَ تَراهُ، فَإِن كُنتَ لا تَراهُ فَإِنَّهُ يَراكَ.
مانند كسى نماز بخوان كه آخرين نمازش را مى خواند، گويى او (خدا) را مى بينى، كه اگر تو او را نمى بينى ، او تو را مى بيند.
(شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ حدیث 391)
[20] الإمام الصادق علیه السلام : مَن کانَ یؤمِنُ بِاللَّهِ وَالیومِ الآخِرِ فَلا یدَع أن یقرَأَ فی دُبُرِ الفَریضَةِ بِ «قُل هُوَ اللَّهُ أحَدٌ»، فَإِنَّهُ مَن قَرَأَها جَمَعَ اللَّهُ لَهُ خَیرَ الدُّنیا وَالآخِرَةِ، وغَفَرَ لَهُ ولِوالِدَیهِ وما وَلَدا.
امام صادق علیه السلام: هر کس به خدا و روز آخرت ایمان دارد، خواندن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را در پىِ نماز واجب وا نگذارد که هر کس آن را بخواند، خداوند، خیر دنیا و آخرت را برایش فراهم مى آورد و افزون بر او، پدر و مادر و فرزندان آن دو را مى امرزد.
(بحار الانوار؛ ج 86 ؛ ص 27)